«Πεδίο δόξης λαμπρόν» για ενίσχυση της στήριξης των ενεργοβόρων βιομηχανιών στην Ελλάδα εκτιμάται από κύκλους του κλάδου ότι ανοίγει η πρόταση της Κομισιόν για την χαλάρωση του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων για τομείς της οικονομίας που πλήττονται έντονα από τις παρενέργειες του πολέμου στο Ιράν. Πρόταση που καταλαμβάνει κεντρικό ρόλο στην επικαιροποιημένη εργαλειοθήκη των Βρυξελλών για τις τιμές ενέργειας που βρίσκεται υπό επεξεργασία, καθώς αναμένεται να παρουσιαστεί την προσεχή Τετάρτη 22 Απριλίου, παραμονές της άτυπης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στη Λευκωσία (23-24 Απριλίου), για την οποία πάντως καλά πληροφορημένες πηγές «κρατούν μικρό καλάθι»…
Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο που έχει στείλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα κράτη-μέλη για δημόσια διαβούλευση- εξπρές (που λήγει την Παρασκευή 17 Απριλίου) περιλαμβάνει δυο προτεινόμενες αλλαγές-κλειδιά στο σκέλος του πλαισίου των κρατικών ενισχύσεων για την ενεργοβόρο βιομηχανία (CISAF) που αφορά στην επιδότηση του κόστους ηλεκτρικού ρεύματος: Πρώτον, προτείνεται η δυνατότητα να καλύπτεται προσωρινά (έως το τέλος του έτους) το 70% της αύξησης της μέσης χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρισμού, έναντι 50% που ισχύει σήμερα. Η ενίσχυση εξακολουθεί να αφορά έως το 50% της κατανάλωσης των επιλέξιμων εταιρειών, με ανώτατο όριο τα 50 ευρώ/Μεγαβατώρα. Δεύτερον, προτείνεται να δοθεί -και πάλι έως το τέλος του έτους- η δυνατότητα να μπορούν να σωρεύονται οι ενισχύσεις του CISAF με την αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους CO2 για τις βιομηχανίες, έως το 50% της ίδιας επιλέξιμης κατανάλωσης. Υπενθυμίζεται ότι η μη δυνατότητα σώρευσης των ενισχύσεων ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επέλεξε να μην κάνει χρήση των διατάξεων του CISAF για την επιδότηση ρεύματος και να εστιάσει στην ενίσχυση της αντιστάθμισης στο «πακέτο» των μέτρων για την στήριξη των βιομηχανιών έναντι του αυξημένου ενεργειακού κόστους που ανακοινώθηκε την εβδομάδα που πέρασε. Πηγές της βιομηχανίας τονίζουν ότι οι προτεινόμενες αλλαγές είναι προς την κατεύθυνση αυτών που ζητούσε η ελληνική κυβέρνηση στον διάλογο με την Κομισιόν, υπονοώντας εμμέσως πλην σαφώς ότι εφόσον αυτές θεσπιστούν θα πρέπει να επανεξετάσει τη θέση της. «Επιμένουμε και ζητάμε η κυβέρνηση να ενώσει τη φωνή της με εκείνη των ευρωπαϊκών χωρών που θα προτείνουν την βελτίωση του CISAF (και πιο συγκεκριμένα την πρόβλεψη για μερική ακύρωση του συμψηφισμού της επιδότησης μέσω CISAF και Αντιστάθμισης CO2 στο πλαίσιο του νέου προτεινόμενου προσωρινού μηχανισμού έως το τέλος του 2026» τονίζουν χαρακτηριστικά.
Πέραν της βιομηχανίας, το νέο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα προσωρινής ενίσχυσης και σε άλλους τομείς στρατηγικής σημασίας που δοκιμάζονται από την ενεργειακή κρίση, όπως η γεωργική παραγωγή, η αλιευτική δραστηριότητα, οι οδικές μεταφορές, καθώς και οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, η Επιτροπή επιτρέπει την εφαρμογή ειδικών μέτρων για τη μείωση του κόστους φυσικού αερίου που αξιοποιείται στην ηλεκτροπαραγωγή, θέτοντας όμως αυστηρούς όρους, ώστε να προστατευθεί η εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς και να μη χαθούν τα κίνητρα για επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση.
Τι θα περιλαμβάνει η εργαλειοθήκη της Κομισιόν
«Αξιολογούμε την πρόταση της Κομισιόν που ήρθε στα χέρια μας μόλις προχθές το βράδυ, διότι έχει αυξημένη πολυπλοκότητα. Προσπαθούμε να κατανοήσουμε πού και πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί και τι περίμετρο θα μπορούσε να έχει», σχολιάζουν αρμόδια κυβερνητικά στελέχη, προσθέτοντας ότι υπάρχουν ασάφειες στην πρόταση, ιδίως στο σκέλος που αφορά στους όρους της σώρευσης των ενισχύσεων. Οι ίδιες πηγές εξάλλου κρατούν χαμηλά τον πήχη των προσδοκιών τόσο για το νέο, χαλαρότερο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων όσο και την εργαλειοθήκη της Κομισιόν στο σύνολό της, σχολιάζοντας ότι δεν αναμένεται να περιέχει ρηξικέλευθες προτάσεις, αλλά να επαναφέρει ήδη γνωστά και δοκιμασμένα μέτρα από τη «φαρέτρα» της ενεργειακής κρίσης του 2022-2023.
Θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων οδικό χάρτη από τις Βρυξέλλες για την πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου της ΕΕ (με στόχο να μην προκληθεί περαιτέρω πίεση στις τιμές κατά τη διαδικασία) καθώς και κατευθυντήριες γραμμές για τον περιορισμό της ζήτησης για ενέργεια, καθώς και για τις μειώσεις των φόρων στην ενέργεια, με προτίμηση στις μειώσεις των φόρων στον ηλεκτρισμό (αν και οι περισσότερες χώρες στην ΕΕ έχουν προτιμήσει να μειώσουν τους έμμεσους φόρους σε ντίζελ και βενζίνη για προφανείς λόγους). Μέρος της εργαλειοθήκης αποτελεί και η νομοθετική πρόταση της Κομισιόν για αλλαγές στη φορολογία της ηλεκτρικής ενέργειας και στις χρεώσεις δικτύου που θα παρουσιαστεί τον Μάιο. Η Κομισιόν πρόκειται επίσης σύντομα να δημοσιεύσει επικαιροποιημένα benchmarks για το ETS — το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών Ρύπων της ΕΕ — που έγινε πρόσφατα αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης, καθορίζοντας πόσα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών άνθρακα θα λάβουν οι επιλέξιμοι κλάδοι της βιομηχανίας. Η πρόταση της Κομισιόν για την αναθεώρηση του ETS θα δημοσιευθεί τον Ιούλιο, ενώ πριν το καλοκαίρι οι Βρυξέλλες θα θεσπίσουν και πανευρωπαϊκό στόχο εξηλεκτρισμού ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Στάση αναμονής από την Αθήνα
Η Αθήνα τηρεί στάση αναμονής στην παρούσα φάση παρακολουθώντας την αποτελεσματικότητα των μέτρων που έχει ήδη θεσπίσει, δηλαδή το fuel pass για τη βενζίνη, την επιδότηση στο ντίζελ και το πλαφόν στα μικτά περιθώρια κέρδους σε όλη την αλυσίδα εμπορίας καυσίμων. Μεγαλύτερη ανησυχία υπάρχει για το ντίζελ καθώς η τιμή του βρίσκεται ήδη «στο κόκκινο» σε ιστορικούς όρους και η «πρώτη ύλη» για αυτό προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από την εμπόλεμη ζώνη. Αρμόδιες πηγές σχολιάζουν ότι οι τιμές της βενζίνης βρίσκονται στην «πορτοκαλί ζώνη» (καθώς τα 2 ευρώ ανά λίτρο είναι μεν υψηλά επίπεδα, αλλά όχι πρωτοφανή) ενώ οι τιμές του ηλεκτρισμού στην παρούσα φάση δεν εμπνέουν ανησυχία. «Δεν περιμένουμε με ιδιαίτερη αγωνία την εργαλειοθήκη, καθώς τα μέτρα που θα περιέχει τα γνωρίζουμε ήδη», τονίζεται. «Μπορεί η Κομισιόν να έχει δώσει κατεύθυνση για συντονισμένες κινήσεις, αλλά στην πράξη η κάθε χώρα της ΕΕ έχει πάρει τα δικά της μέτρα, με έμφαση στην προσπάθεια μείωσης των τιμών των ορυκτών καυσίμων», προσθέτουν οι ίδιες πηγές.
Σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ, μέχρι στιγμής 22 από τις 27 χώρες της ΕΕ έχουν θεσπίσει 120 διαφορετικά μέτρα για την αντιμετώπιση των αυξήσεων των τιμών ενέργειας, με σωρευτικό κόστος άνω των 10 δισ. δολαρίων, το οποίο έρχεται να προστεθεί στο πρόσθετο κόστος 22 δισ. ευρώ με το οποίο έχουν επιβαρυνθεί οι εισαγωγές ορυκτών καυσίμων στην ΕΕ από την έναρξη του πολέμου. Η ανάλυση του Ινστιτούτου δείχνει ότι τα μέτρα είναι στην πλειονότητά τους προσωρινής φύσεως και μη στοχευμένα, με τις κυβερνήσεις να προκρίνουν το εργαλείο της μείωσης της φορολογίας στα ορυκτά καύσιμα ή/και της επιδότησης των τιμών. Αξιοσημείωτο δε είναι ότι ο χαρακτήρας των μέτρων δείχνει να αποτυπώνει την πεποίθηση των περισσότερων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων ότι ο πόλεμος θα λήξει σύντομα, κάτι που κάθε άλλο παρά εγγυημένο είναι. Την ίδια πεποίθηση, άλλωστε, δηλαδή της ταχείας εκτόνωσης της κρίσης στον Κόλπο και της αναστροφής των συνεπειών της φαίνεται να αποτυπώνει και η πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου (κυρίως) και φυσικού αερίου, παρά το γεγονός ότι η φυσική διαταραχή στην προσφορά -ιδίως των πετρελαϊκών προϊόντων- είναι πολύ μεγάλη και θα πάρει χρόνο να αποκατασταθεί, ακόμα και αν ο πόλεμος τελειώσει αύριο…
Διαβάστε ακόμη
