Σε αγώνα δρόμου για την αποκατάσταση των ενεργειακών υποδομών της ενόψει του χειμώνα βρίσκεται η Ουκρανία, καθώς οι συνεχείς ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις προκαλούν εκτεταμένες ζημιές σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η κατάσταση προκαλεί έντονη ανησυχία, καθώς εκατομμύρια πολίτες κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν πολύωρες διακοπές στην ηλεκτροδότηση και τη θέρμανση κατά τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, οι επιθέσεις του Νοεμβρίου έχουν ήδη αναγκάσει τρεις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της DTEK, της μεγαλύτερης ιδιωτικής ενεργειακής εταιρείας της Ουκρανίας, να διακόψουν τη λειτουργία τους.
Οι ζημιές σε μία από τις εγκαταστάσεις είναι ιδιαίτερα εκτεταμένες. Ρωσικοί πύραυλοι κατέστρεψαν τμήματα της οροφής και των τοίχων, ενώ τουρμπίνες και λέβητες καλύφθηκαν από τόνους συντριμμιών. Εκατοντάδες εργαζόμενοι επιχειρούν να απομακρύνουν τα μπάζα ακόμη και με φτυάρια και καρότσια, προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στον εξοπλισμό και να αξιολογήσουν το μέγεθος των καταστροφών.
«Το βασικό είναι να φτάσουμε στον εξοπλισμό, να αξιολογήσουμε την κατάστασή του και στη συνέχεια να σχεδιάσουμε τις εργασίες επισκευής και αποκατάστασης», δήλωσε στο Reuters εργαζόμενος της εγκατάστασης, ο οποίος ζήτησε να αναφερθεί μόνο με το μικρό του όνομα.
Δυσκολότερη η αεράμυνα λόγω έλλειψης Patriot
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επιδεινώνουν την κατάσταση είναι η δυσκολία της Ουκρανίας να προστατεύσει τις ενεργειακές εγκαταστάσεις της. Όπως επισημαίνει το Reuters, η μείωση των παραδόσεων αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot από τις ΗΠΑ, σε συνδυασμό με την παγκόσμια έλλειψη του συγκεκριμένου οπλικού συστήματος, έχει περιορίσει τις δυνατότητες αντιμετώπισης των ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων.
Παράλληλα, η Ρωσία χρησιμοποιεί νέα επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη με κινητήρες τζετ, τα οποία αναπτύσσουν μεγαλύτερες ταχύτητες και είναι δυσκολότερο να αναχαιτιστούν.
Η ένταση των επιθέσεων είναι ήδη μεγαλύτερη σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου χειμώνα. Σύμφωνα με την DTEK, πέρυσι οι πέντε μονάδες της δέχθηκαν συνολικά 11 μεγάλες επιθέσεις κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Μόνο τον Νοέμβριο του 2026, όμως, τρεις εγκαταστάσεις της έχουν πληγεί από δεκάδες πυραύλους και drones.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Maxim Timchenko, προειδοποίησε ότι η αποκατάσταση των ζημιών είναι δύσκολο να προβλεφθεί χρονικά, υπογραμμίζοντας ότι καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να εξασφαλιστεί επαρκής παραγωγική ικανότητα για να αντέξει η χώρα τον χειμώνα.
Στο στόχαστρο και τα δίκτυα μεταφοράς
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι ρωσικές επιθέσεις δεν περιορίζονται πλέον στις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, αλλά επεκτείνονται και στις υποδομές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της DTEK, η Ρωσία πλήττει γραμμές μεταφοράς και ηλεκτρικούς υποσταθμούς, εμποδίζοντας την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στις δυτικές και νότιες περιοχές της χώρας να φτάσει στους καταναλωτές στην κεντρική και ανατολική Ουκρανία.
Ιδιαίτερα ευάλωτοι έχουν καταστεί οι υποσταθμοί που συνδέουν τους πυρηνικούς σταθμούς με τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια παράδοξη ενεργειακή κατάσταση: ενώ ορισμένες περιοχές διαθέτουν λειτουργικές μονάδες παραγωγής, δεν μπορούν να διοχετεύσουν την παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια εκεί όπου υπάρχουν οι μεγαλύτερες ανάγκες.
Ως αποτέλεσμα, περιοχές της κεντρικής και ανατολικής Ουκρανίας, μεταξύ των οποίων και το Κίεβο, αντιμετωπίζουν διακοπές ηλεκτροδότησης που φτάνουν έως και τις 18 ώρες ημερησίως.
Την ίδια στιγμή, μονάδες στη δυτική Ουκρανία αναγκάζονται να διοχετεύουν σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας στις γειτονικές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, καθώς οι κατεστραμμένες υποδομές δεν επιτρέπουν τη μεταφορά της στο εσωτερικό της χώρας.
Αύξηση 40% στις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας
Τα στοιχεία του ενεργειακού ινστιτούτου DiXi Group, που εδρεύει στο Κίεβο, αποτυπώνουν την έκταση του προβλήματος. Οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας αυξήθηκαν κατά λίγο περισσότερο από 40% την εβδομάδα από τις 2 έως τις 8 Νοεμβρίου.
Η αύξηση αυτή καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία έως και τα δύο τρίτα των Ουκρανών καταναλωτών ενδέχεται να αντιμετώπιζαν ταυτόχρονα διακοπές ρεύματος.
Πριν από τον πόλεμο, οι θερμικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής κάλυπταν περισσότερο από το 30% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί σημαντικά εξαιτίας των επανειλημμένων επιθέσεων, με τους τρεις πυρηνικούς σταθμούς της Ουκρανίας να καλύπτουν πλέον το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής.
Η DTEK, η οποία ανήκει στον Ουκρανό δισεκατομμυριούχο Rinat Akhmetov, λειτουργούσε στο παρελθόν οκτώ θερμικούς σταθμούς. Τρεις από αυτούς έχουν καταληφθεί ή καταστραφεί κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ο υπουργός Ενέργειας Denys Shmyhal είχε εκτιμήσει ότι, μετά τις θερινές εργασίες επισκευής, η συνολική ενεργειακή δυναμικότητα της χώρας θα έφτανε τα 19,6 γιγαβάτ τον Νοέμβριο. Η εκτίμηση αντιστοιχεί περίπου στο μισό της προπολεμικής δυναμικότητας, αλλά θα μπορούσε να καλύψει την αιχμή της κατανάλωσης του προηγούμενου χειμώνα. Το Reuters σημειώνει ότι δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιώσει εάν ο συγκεκριμένος στόχος έχει επιτευχθεί.
Φόβοι για έναν ιδιαίτερα δύσκολο χειμώνα
Οι εργασίες αποκατάστασης πραγματοποιούνται υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Οι εργαζόμενοι καλούνται να απομακρύνουν συντρίμμια και να επισκευάσουν μηχανολογικό εξοπλισμό υπό το φως φορητών γεννητριών, ενώ οι συνεχείς προειδοποιήσεις για αεροπορικές επιδρομές τούς αναγκάζουν να καταφεύγουν σε υπόγεια καταφύγια.
Για τους ανθρώπους που εργάζονται στις εγκαταστάσεις, ο κίνδυνος είναι διαρκής. Όπως ανέφερε εργαζόμενος της DTEK στο Reuters, οι πύραυλοι κατευθύνονται πλέον στις εγκαταστάσεις γνωρίζοντας ότι αποτελούν στόχο.
Η εταιρεία έχει χρειαστεί να επανεκκινήσει τις μονάδες της από την αρχή περισσότερες από 70 φορές από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, μετά από επιθέσεις που προκάλεσαν διακοπή της λειτουργίας τους.
Ωστόσο, οι αναλυτές εκτιμούν ότι ο φετινός χειμώνας ενδέχεται να είναι δυσκολότερος, καθώς οι επιθέσεις έχουν γίνει πιο καταστροφικές και η δυνατότητα προστασίας και αποκατάστασης των ενεργειακών υποδομών παραμένει περιορισμένη.
Το μεγάλο στοίχημα για το Κίεβο δεν είναι πλέον μόνο να διατηρήσει σε λειτουργία τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, αλλά και να εξασφαλίσει ότι το παραγόμενο ρεύμα θα μπορεί να φτάνει στα σπίτια, στις επιχειρήσεις και στις κρίσιμες υποδομές της χώρας.
Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο Maxim Timchenko στο Reuters: «Έχουμε αρκετή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα. Το πρόβλημα αφορά τη μεταφορά της».
Διιαβάστε ακόμα
