Έως και 140 δισ. ευρώ τον χρόνο θα μπορούσε να εξοικονομεί η Ευρώπη εάν αξιοποιούσε τη θερμότητα που σήμερα απορρίπτεται από βιομηχανίες, data centers, σούπερ μάρκετ και άλλες εγκαταστάσεις, σύμφωνα με έκθεση της δανέζικης εταιρείας μηχανικής Danfoss. Η ανάλυση δείχνει ότι περίπου 3.100 TWh θερμικής ενέργειας χάθηκαν στην Ευρώπη μόνο το 2023, ποσότητα που αν δεν είχε απορριφθεί, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για θέρμανση και ζεστό νερό, περιορίζοντας παράλληλα την ανάγκη για φυσικό αέριο.
Ένα σούπερ μάρκετ, για παράδειγμα, αποβάλλει θερμότητα από τα συστήματα ψύξης του, ενώ μια βιομηχανική μονάδα παράγει μεγάλες ποσότητες θερμικής ενέργειας ως μέρος της παραγωγικής διαδικασίας. Αντί αυτή η θερμότητα να χαθεί, μπορεί να συλλεχθεί και, μέσω αντλιών θερμότητας, να αναβαθμιστεί σε κατάλληλη θερμοκρασία ώστε να χρησιμοποιηθεί ξανά. Η ενέργεια αυτή μπορεί στη συνέχεια να διοχετευθεί στο ίδιο κτίριο ή σε ένα κοντινό δίκτυο τηλεθέρμανσης, καλύπτοντας ανάγκες για θέρμανση χώρων και ζεστό νερό. Με άλλα λόγια, μια ενεργειακή απώλεια μπορεί να μετατραπεί σε χρήσιμο καύσιμο χωρίς να απαιτείται η παραγωγή νέας ενέργειας από την αρχή.
Ήδη υπάρχουν παραδείγματα εφαρμογής αυτής της πρακτικής, σύμφωνα με δημοσίευμα στο euronews. Στη Δανία, μια βιομηχανία παραγωγής αλουμινίου έχει περιορίσει τη χρήση φυσικού αερίου στις εγκαταστάσεις της αξιοποιώντας την απορριπτόμενη θερμότητα, με την εξοικονόμηση να αντιστοιχεί στην ετήσια κατανάλωση φυσικού αερίου για θέρμανση και ζεστό νερό περίπου 132 νοικοκυριών. Τα περιθώρια είναι ακόμη μεγαλύτερα σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Η Danfoss εκτιμά ότι το 2023 απορρίφθηκαν στην Ευρώπη περίπου 3.100 TWh θερμικής ενέργειας. Εάν ένα σημαντικό μέρος αυτής της ποσότητας μπορούσε να ανακτηθεί και να αξιοποιηθεί, η εξοικονόμηση θα μπορούσε να φτάσει τα 140 δισ. ευρώ ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι μόνο η απορριπτόμενη θερμότητα της Ευρώπης θα μπορούσε να τροφοδοτήσει ολόκληρη την πόλη του Παρισιού για 48 χρόνια.
Ενδεικτική είναι και η περίπτωση της Γερμανίας, όπου η υπάρχουσα βιομηχανική απορριπτόμενη θερμότητα θα μπορούσε, σύμφωνα με την ανάλυση, να καλύψει περισσότερο από το 30% της ζήτησης για τηλεθέρμανση. Η ανάπτυξη των data centres, με τις σημαντικές ανάγκες ψύξης που συνεπάγονται, δημιουργεί μάλιστα μια νέα δεξαμενή διαθέσιμης θερμότητας.
Τα εμπόδια
Παρά τις πολλά υποσχόμενες δυνατότητες, η αξιοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας δεν είναι μια λύση που μπορεί να εφαρμοστεί αυτόματα. Για να φτάσει η θερμότητα από μια βιομηχανία, ένα data center ή μια άλλη εγκατάσταση εκεί όπου υπάρχει ανάγκη, απαιτούνται κατάλληλες υποδομές, δίκτυα μεταφοράς και τεχνολογίες ανάκτησης και αναβάθμισής της. Εξίσου σημαντικό είναι να δημιουργηθούν οι συνδέσεις μεταξύ των επιχειρήσεων που παράγουν την περίσσεια θερμότητα και των δικτύων τηλεθέρμανσης ή των καταναλωτών που μπορούν να την αξιοποιήσουν.
Στο ίδιο πλαίσιο, το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας παίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς οι αντλίες θερμότητας που χρησιμοποιούνται για την ανάκτηση και αξιοποίηση της θερμότητας καταναλώνουν ηλεκτρισμό. Όσο μεγαλύτερη είναι η διαφορά κόστους μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, τόσο δυσκολότερο γίνεται για τέτοιες επενδύσεις να αποκτήσουν οικονομικό πλεονέκτημα. Γι’ αυτό και η αξιοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα τεχνολογίας, αλλά και υποδομών, επενδύσεων και ενεργειακής πολιτικής. Εάν δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, αυτό που σήμερα αντιμετωπίζεται ως απώλεια μπορεί να επιστρέψει στην οικονομία ως χρήσιμη ενέργεια, μειώνοντας την ανάγκη για νέο καύσιμο και περιορίζοντας το ενεργειακό κόστος. Για την Ευρώπη, το ζητούμενο πλέον είναι να σταματήσει να χάνει έναν πόρο που ήδη παράγει και πληρώνει.
Διαβάστε ακόμη
