«Drill, bai, drill!» («Τρύπα, φίλε, τρύπα!»). Έτσι θα παραφραζόταν στην Γουϊάνα και στην τοπική διάλεκτο των Κρεολών το “Drill, baby, drill”, σύνθημα που γεννήθηκε στην προεκλογική εκστρατεία των Ρεπουμπλικανών το 2008, επανέφερε στο προσκήνιο ο Ντόναλντ Τραμπ και αποτυπώνει την μεγάλη έμφαση στην παραγωγή υδρογονανθράκων. Όταν κανείς σκέφτεται πετρελαιοπαραγωγούς χώρες, δύσκολα θα συμπεριλάμβανε σε αυτές τη Γουϊάνα, μια μικρή χώρα της Νοτίου Αμερικής με πληθυσμό μόλις 840.000 κατοίκων. Ωστόσο, η Γουιάνα παράγει σχεδόν ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου την ημέρα και είναι μια από τις χώρες στις οποίες στρέφεται ο κόσμος καθώς αναζητά αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις ενεργειακής τροφοδοσίας που να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ.

Όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ των Sunday Times , ο χάρτης των παγκόσμιων ροών του πετρελαίου αλλάζει. Η Γουιάνα είναι μεταξύ των χωρών στην Αμερική, την Αφρική και αλλού που προσπαθούν να καλύψουν τα κενά που προκλήθηκαν από τον πόλεμο του Ιράν. Την ίδια στιγμή, τα κράτη του Κόλπου επιταχύνουν τα σχέδια για την παράκαμψη των στενών με αγωγούς. Εάν πετύχουν, η κρίση στον Κόλπο θα έχει λειτουργήσει ως καταλύτης για να διασφαλιστεί ότι οι διαδρομές του μαύρου χρυσού είναι ασφαλέστερες και πιο διαφοροποιημένες.

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκάλεσε το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ μετά τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973, όταν οι τιμές σχεδόν τετραπλασιάστηκαν μέσα σε λίγους μήνες. Ωστόσο, η αγορά είναι διαφορετική τώρα. Καταλύτης της αλλαγής  ήταν οι ΗΠΑ που έχουν αναδειχθεί σε ενεργειακή υπερδύναμη, η αύξηση της παραγωγής μαύρου χρυσού σε χώρες όπως η Βραζιλία, οι νέες πετρελαιοπηγές που ανακαλύφθηκαν στη Ναμίμπια και αλλού, καθώς και η αυξημένη χρήση τεχνολογιών όπως η υδραυλική ρωγμάτωση (fracking), κατά την οποία νερό, άμμος και πρόσθετα εγχέονται υπό υψηλή πίεση σε πετρώματα ώστε να δημιουργηθούν ρωγμές και να απελευθερωθούν πετρέλαιο ή φυσικό αέριο. Το fracking  επέτρεψε στις ΗΠΑ να μετατραπούν από εισαγωγέα ενέργειας στον κορυφαίο εξαγωγέα στον κόσμο, κάτι που με τη σειρά του επέτρεψε αμβλυνθεί το πλήγμα από το κλείσιμο του Ορμούζ με την αύξηση των εξαγωγών.

Οι ΗΠΑ και η Βραζιλία αποτελούν μέρος του  «Αμερικανικού Κουιντέτου», δηλαδή των χωρών που οδηγούν την προσφορά εκτός ΟΠΕΚ μαζί με την Αργεντινή, τον Καναδά και τη Γουιάνα. Μάλιστα, τα τελευταία 15 χρόνια, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Βραζιλία συμπεριλαμβάνονται στους δέκα κορυφαίους εξαγωγείς πετρελαίου.

Με αποδεδειγμένα αποθέματα 163 δισεκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, ο Καναδάς έχει γίνει ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο. Η πετρελαϊκή έκρηξη της Αργεντινής έχει οδηγηθεί από το fracking, με παραγωγή πλησιάζει το ένα εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως.  Η πετρελαϊκή βιομηχανία της Βραζιλίας επικεντρώνεται σε υπεράκτιες γεωτρήσεις βαθιών υδάτων που αποδίδουν τριπλάσια παραγωγή από αυτήν της Αργεντινής. Όταν τα Στενά του Ορμούζ έκλεισαν, η Κίνα και η Ινδία πήγαν απευθείας στη Βραζιλία για να αγοράσουν το υψηλής ποιότητας αργό της. Η Κίνα εισήγαγε 1,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από μια χώρα που είναι τώρα ο μεγαλύτερος παραγωγός της Λατινικής Αμερικής.

Το νέο μέλος του κλαμπ είναι η Γουιάνα που διαθέτει αποθέματα περίπου 11 δισεκατομμυρίων βαρελιών και παρήγαγε για πρώτη φορά πετρέλαιο το 2019. Η βιομηχανία της μπορεί να είναι μικρότερη σε σχέση με τις άλλες χώρες του Κουιντέτου, αλλά με περισσότερα από 900.000 βαρέλια ημερησίως η οικονομία έχει τετραπλασιαστεί και οι προμήθειες προβλέπεται να διπλασιαστούν έως το 2030.

Μια παρόμοια ιστορία εξελίσσεται κατά μήκος της δυτικής ακτής της Αφρικής. Το μερίδιο της Μαύρης Ηπείρου στην παγκόσμια παραγωγή μπορεί να έχει συρρικνωθεί τα τελευταία 15 χρόνια, αλλά ο συνδυασμός της δίψας του κόσμου για νέες πετρελαιοπηγές  και της ιρανικής κρίσης σημαίνει ότι η βιομηχανία της θα πρέπει να αρχίσει να αυξάνεται ξανά.

Η Λιβύη, η Νιγηρία και η Αγκόλα παραμένουν οι πυλώνες του πετρελαίου της Αφρικής. Ωστόσο, νέοι παίκτες εμφανίζονται, ιδίως η Ναμίμπια και, ενδεχομένως, η Ακτή Ελεφαντοστού. Η Ναμίμπια δεν παράγει ακόμα πετρέλαιο, αλλά πρόσφατες ανακαλύψεις 180 μίλια από τις ακτές της είναι πολλά υποσχόμενες. Εταιρείες όπως η Total και η Shell στοχεύουν σε ετήσια παραγωγή 150 εκατομμυρίων βαρελιών έως το 2030.

Πιο βόρεια, στον Κόλπο της Γουινέας, η Ακτή Ελεφαντοστού έχει αποδεδειγμένα αποθέματα μόλις 100 εκατομμυρίων βαρελιών, αλλά το κοίτασμα Baleine, που ανακαλύφθηκε από την ιταλική εταιρεία Eni το 2021, θεωρείται ότι περιέχει δυνητικά έως και 2,5 δισεκατομμύρια βαρέλια. Αλλού, η Σενεγάλη έχει σχεδόν ένα δισεκατομμύριο βαρέλια αποδεδειγμένα αποθέματα. Μικρότερα κοιτάσματα στη Λιβερία και το Κονγκό ενδέχεται να τεθούν σε λειτουργία εντός λίγων ετών.

Ακόμη και συνδυαστικά πάντως τα στοιχεία  ωχριούν μπροστά στους γίγαντες των ορυκτών καυσίμων στη Μέση Ανατολή. Η Σαουδική Αραβία έχει αποθέματα 267 δισεκατομμυρίων, τα ΗΑΕ 113 δισεκατομμύρια, το Ιράν 209 δισεκατομμύρια και το Ιράκ 145. Ωστόσο, οι παραγωγοί πετρελαίου στη Βόρεια και Νότιο Αμερική και την Αφρική έχουν κάτι που δεν έχουν οι χώρες του Κόλπου: Ανοιχτή, ασφαλή πρόσβαση στον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό. Δεξαμενόπλοια που αναχωρούν από το Βανκούβερ, το Πουέρτο Ροσάλες της Αργεντινής ή το λιμάνι της Τάνγκα στην Τανζανία δεν είναι πιθανό να χτυπηθούν από πυραύλους ή drones, ούτε να παραμένουν μπλοκαρισμένα χωρίς να μπορούν να ελλιμενιστούν για μήνες.

Οι κύριοι  πελάτες  της Ασίας για το πετρέλαιο της Αφρικής είναι η Κίνα, η Ινδία και η Ιαπωνία. Πολλά ευρωπαϊκά έθνη είναι επίσης μεγάλοι αγοραστές. Η ΕΕ εισάγει περίπου το 20% του πετρελαίου της από την Αφρική, υπερδιπλάσιο από την ποσότητα που προέρχεται από τον Κόλπο.

Ωστόσο, ο σκληρός ανταγωνισμός από την Ασία διατήρησε τις τιμές υψηλές όλο το χρόνο. Την περασμένη εβδομάδα, οι εικασίες για μια πιθανή συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμού  έριξαν την τιμή ανά βαρέλι από τα 90 γύρω στα 80 δολάρια το βαρέλι, αν και ο μαύρος χρυσός παραμένει σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με τα 67 δολάρια/βαρέλι που βρισκόταν την αντίστοιχη εβδομάδα πέρυσι. Το ότι κατά τη διάρκεια της ιρανικής κρίσης ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι ερμηνεύει τα μεγαλύτερα κέρδη της BP από το 2022.

Οι εταιρείες πετρελαίου θα αντλούν όπου μπορούν, ενώ οι πλοιοκτήτες που αναζητούν ασφάλεια για τα σκάφη, και οι κυβερνήσεις που αναζητούν ενεργειακή ασφάλεια, θα πληρώσουν για την αξιοπιστία μακριά από το Ορμούζ, ακόμη και αν αυτό σημαίνει μεγαλύτερες διαδρομές και αυξημένο κόστος. Προσθέστε τη Ρωσία, το Καζακστάν και ο χάρτης του πετρελαίου δεν θα είναι πια ποτέ ο ίδιος…

ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΒΑΡΕΛΙΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

  • Γουιάνα: 11 δισ.
  • Βραζιλία : 16 δισ.
  • Αργεντινή: 3 δισ.
  • Ακτή Ελεφαντοστού: 100 εκάτ.
  • Σενεγάλη 1 δισ.
  • Νιγηρία: 37,5 δισ.
  • Αγκόλα: 2,5 δισ.
  • Λιβύη: 48 δισ.
  • Ιράκ: 145 δισ.
  • Ιράν: 209 δισ.
  • Σαουδική Αραβία: 267 δισ.
  • Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα : 11 δισ.
  • Ουγκάντα 6,5 δισ.

Διαβάστε ακόμη