Η Σερβία ενεργοποιεί τα λειτουργικά αποθέματα πετρελαίου για να διασφαλίσει την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς καυσίμων, καθώς οι δυσκολίες στις εισαγωγές ντίζελ εντείνονται λόγω της μεγάλης πτώσης της στάθμης των ποταμών και της αυξημένης ζήτησης την καλοκαιρινή περίοδο. Το υπουργείο Εξορύξεων και Ενέργειας της χώρας ενέκρινε τα αιτήματα εταιρειών πετρελαιοειδών για χρήση των λειτουργικών αποθεμάτων πετρελαίου κίνησης (Eurodiesel), με στόχο να καλυφθούν προσωρινά οι ανάγκες της εγχώριας αγοράς χωρίς να χρησιμοποιηθούν τα κρατικά στρατηγικά αποθέματα.

Η υπουργός Ενέργειας Ντουμπράβκα Τζέντοβιτς Χαντάνοβιτς δήλωσε, σύμφωνα με το Balkan Green Energy News, ότι η απόφαση ελήφθη λόγω της «όλο και πιο σύνθετης κατάστασης στη διεθνή αγορά», των προβλημάτων στις εισαγωγές εξαιτίας της χαμηλής στάθμης των ποταμών στην περιοχή, αλλά και της εποχικής αύξησης της κατανάλωσης. «Τα λειτουργικά αποθέματα επιτρέπουν να ξεπεραστούν οι προσωρινές δυσκολίες στην προμήθεια, χωρίς να μειωθούν τα κρατικά αποθέματα», ανέφερε χαρακτηριστικά η υπουργός, επισημαίνοντας ότι οι εταιρείες θα μπορούν να παραλάβουν άμεσα τις ποσότητες καυσίμων που χρειάζονται ώστε η αγορά να παραμείνει επαρκώς εφοδιασμένη.

Η χαμηλή στάθμη του Δούναβη μπλοκάρει τις εισαγωγές

Η μεγαλύτερη πίεση προέρχεται από τα προβλήματα στις θαλάσσιες και ποτάμιες μεταφορές, καθώς η στάθμη του Δούναβη έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τις εταιρείες πετρελαιοειδών, οι εισαγωγές μέσω πλοίων έχουν περιοριστεί στο 30% έως 40% της κανονικής τους δυναμικότητας, ενώ οι εναλλακτικές μέσω σιδηροδρόμου και φορτηγών δεν επαρκούν για να καλύψουν το κενό. Η υπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση χρειάστηκε να επιτρέψει τη χρήση μέρους των αποθεμάτων που οι ίδιες οι εταιρείες είναι υποχρεωμένες από τον νόμο να διατηρούν. Τα αποθέματα αυτά θα αναπληρωθούν όταν αποκατασταθούν οι κανονικές ροές εισαγωγών.

Παράλληλα, αποφασίστηκε να δοθεί η δυνατότητα στη NIS, τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της Σερβίας, να διαθέσει μέρος των δικών της λειτουργικών αποθεμάτων σε άλλες εταιρείες που αντιμετωπίζουν αυξημένη ζήτηση.

Κρίσιμος ο ρόλος της NIS στην αγορά καυσίμων

Η Naftna Industrija Srbije (NIS) αποτελεί τον βασικό πυλώνα της σερβικής αγοράς ενέργειας, καθώς διαχειρίζεται το μοναδικό διυλιστήριο της χώρας και το μεγαλύτερο δίκτυο πρατηρίων καυσίμων. Η εταιρεία ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από τη ρωσική Gazprom μέσω της Gazpromneft, γεγονός που έχει προκαλέσει πιέσεις λόγω των αμερικανικών κυρώσεων που επιβλήθηκαν στη NIS. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν παρατείνει επανειλημμένα τις άδειες που επιτρέπουν τη συνέχιση συγκεκριμένων συναλλαγών και την προμήθεια πετρελαίου μέσω του αγωγού Janaf.

Την ίδια στιγμή, βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για πιθανή πώληση του ελέγχου της εταιρείας στον ουγγρικό ενεργειακό όμιλο MOL, με την κυβέρνηση του Βελιγραδίου να χαρακτηρίζει κρίσιμη τόσο τη λειτουργία της NIS όσο και την παράταση των σχετικών αδειών.

Η ενεργειακή πίεση στη Σερβία δεν περιορίζεται μόνο στα καύσιμα. Η εξαιρετικά χαμηλή ροή του Δούναβη έχει επηρεάσει και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, προκαλώντας προβλήματα στη λειτουργία υδροηλεκτρικών και θερμοηλεκτρικών μονάδων. Η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού Elektroprivreda Srbije (EPS) ανακοίνωσε ότι η παραγωγή στον υδροηλεκτρικό σταθμό Τζέρνταπ 1 τον Μάιο και τον Ιούνιο ήταν η χαμηλότερη από την έναρξη λειτουργίας του έργου.

Η παροχή νερού στον Δούναβη βρίσκεται περίπου στο μισό του μέσου όρου, κοντά στο βιολογικό ελάχιστο, με αποτέλεσμα ο σταθμός να λειτουργεί περίπου στο ένα τρίτο της κανονικής του δυναμικότητας. Παράλληλα, η χαμηλή στάθμη του ποταμού έχει περιορίσει και την ψύξη των τουρμπινών σε θερμοηλεκτρικές μονάδες με καύσιμο άνθρακα στην περιοχή του Κοστόλατς, μειώνοντας περαιτέρω τις δυνατότητες παραγωγής.

Η κυβέρνηση αυξάνει τα αποθέματα ασφαλείας

Η υπουργός Ενέργειας τόνισε ότι η κυβέρνηση προετοιμάζεται για πιθανές κρίσεις και απρόβλεπτες εξελίξεις, καθώς οι διεθνείς συνθήκες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα δημιουργούν νέες προκλήσεις. Όπως ανέφερε, μέσα στα τελευταία τρία χρόνια τα υποχρεωτικά αποθέματα πετρελαϊκών προϊόντων στη Σερβία έχουν διπλασιαστεί, ώστε η χώρα να διαθέτει μεγαλύτερα περιθώρια αντίδρασης σε περιόδους πίεσης.

Παράλληλα, πριν από λίγες ημέρες η κυβέρνηση προχώρησε σε μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα πετρελαιοειδή κατά 20%, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι επιπτώσεις στις τιμές για πολίτες και επιχειρήσεις. Παρά τις δυσκολίες, η Elektroprivreda Srbije διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, υπογραμμίζοντας πως η σταθερότητα της ηλεκτροδότησης της χώρας παραμένει η βασική προτεραιότητα.

Διαβάστε ακόμη