Οι συγκρούσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να περνούν σε νέα, πιο επικίνδυνη φάση, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί πλέον για πιθανές επιθέσεις εναντίον βασικών ενεργειακών και συγκοινωνιακών υποδομών της χώρας, σε περίπτωση που η Τεχεράνη δεν επιστρέψει άμεσα στις διαπραγματεύσεις.

Την ίδια ώρα, οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν για τέταρτη συνεχόμενη νύχτα επιθέσεις κατά ιρανικών στόχων και επανέφεραν τον ναυτικό αποκλεισμό των λιμανιών της χώρας. Το Ιράν απάντησε με νέες επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων και συμμάχων της Ουάσιγκτον στην περιοχή, ενώ ανακοίνωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά μέχρι να σταματήσουν οι αμερικανικές επιχειρήσεις.

Τραμπ: Την επόμενη εβδομάδα τα πράγματα γίνονται πραγματικά άσχημα

Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι η αμερικανική εκστρατεία θα διευρυνθεί την επόμενη εβδομάδα, περιλαμβάνοντας σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και γέφυρες.

«Την επόμενη εβδομάδα τα πράγματα γίνονται πραγματικά άσχημα για αυτούς, γιατί έρχονται οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής και οι γέφυρες», δήλωσε ο Τραμπ. «Θα καταστρέψουμε όλους τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής τους. Θα καταστρέψουμε όλες τις γέφυρές τους, εκτός αν καθίσουν στο τραπέζι και διαπραγματευτούν».

Όταν ρωτήθηκε για πόσο διάστημα θα συνεχιστούν οι αμερικανικές επιθέσεις, απάντησε ότι θα διαρκέσουν «μέχρι να πω ότι είναι αρκετό». Πρόσθεσε ότι Αμερικανοί διαπραγματευτές έχουν ήδη επικοινωνήσει με Ιρανούς αξιωματούχους, μεταφέροντας το μήνυμα ότι η Τεχεράνη πρέπει να προχωρήσει σε συμφωνία.

Ο Τραμπ είχε διατυπώσει παρόμοιες απειλές τον Μάρτιο, αναφέροντας τότε ότι θα μπορούσαν να πληγούν εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής και μονάδες παροχής πόσιμου νερού. Η προοπτική επιθέσεων σε υποδομές ζωτικής σημασίας για τον άμαχο πληθυσμό προκαλεί σοβαρά ερωτήματα ως προς το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, το οποίο περιορίζει αυστηρά τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις απαραίτητες για την επιβίωση των πολιτών.

Επτάωρη αμερικανική επιχείρηση κοντά στο Ορμούζ

Οι απειλές του Αμερικανού προέδρου διατυπώθηκαν ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη νέος γύρος αεροπορικών και ναυτικών επιθέσεων κατά του Ιράν.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε επτάωρη επιχείρηση, κατά την οποία μαχητικά αεροσκάφη, drones και πολεμικά πλοία έπληξαν δεκάδες στρατιωτικούς στόχους κοντά στο Στενό του Ορμούζ και σε παράκτιες περιοχές του Ιράν.

Σύμφωνα με τη CENTCOM, χρησιμοποιήθηκαν κατευθυνόμενα πυρομαχικά ακριβείας εναντίον εγκαταστάσεων πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ναυτικών δυνατοτήτων και συστημάτων παράκτιας άμυνας.

Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις αποσκοπούν στην υποβάθμιση της δυνατότητας του Ιράν να επιτίθεται σε εμπορικά πλοία και πληρώματα στο Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, περισσότεροι από 20 πολεμικοί στόλοι και εκατοντάδες στρατιωτικά αεροσκάφη επιχειρούν πλέον στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Παράλληλα, τέθηκε εκ νέου σε ισχύ ο αποκλεισμός των πλοίων που κινούνται προς ή από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές. Ο αποκλεισμός είχε σταματήσει τον Ιούνιο, μετά την προσωρινή συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, η οποία πλέον θεωρείται ότι έχει ουσιαστικά καταρρεύσει.

Η απάντηση του Ιράν σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ιορδανία

Η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και στόχους σε γειτονικές χώρες.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν εγκαταστάσεις διοίκησης, εφοδιασμού, καυσίμων και στρατιωτικού εξοπλισμού του Πέμπτου Στόλου των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν. Υποστήριξαν επίσης ότι επιτέθηκαν σε αμερικανικό κέντρο στρατιωτικής υποστήριξης στη Μίνα Αμπντάλα του Κουβέιτ.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν είχαν επιβεβαιωθεί άμεσα από τις αμερικανικές αρχές. Στο Μπαχρέιν ενεργοποιήθηκαν σειρήνες αεροπορικής επιδρομής, ενώ το Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι η αεράμυνά του αντιμετώπισε ιρανικά drones.

Το Ιράν ανέφερε ακόμη ότι επιτέθηκε για δεύτερη φορά στην αεροπορική βάση Αζράκ της Ιορδανίας, όπου σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις. Ο ιορδανικός στρατός ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε και κατέρριψε τρεις βαλλιστικούς πυραύλους που εισήλθαν στον εναέριο χώρο της χώρας από το Ιράν.

Το Ιράν κρατά κλειστό το Ορμούζ – Κατέρρευσαν οι διελεύσεις των πλοίων

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνει κλειστό έως ότου οι Ηνωμένες Πολιτείες τερματίσουν τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Παράλληλα, προειδοποίησαν ότι, εάν η Ουάσιγκτον επιχειρήσει να εμποδίσει τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου της περιοχής μέσω του ελέγχου των θαλάσσιων διαδρόμων, η Τεχεράνη θα μπορούσε να στραφεί και εναντίον άλλων οδών που εξυπηρετούν αμερικανικά και συμμαχικά συμφέροντα.

«Οι ενεργειακές εξαγωγές της περιοχής θα είναι για όλους ή για κανέναν», ανέφεραν οι Φρουροί της Επανάστασης, χωρίς να κατονομάσουν συγκεκριμένα περάσματα. Η προειδοποίηση εντείνει τους φόβους ότι η κρίση μπορεί να επεκταθεί και σε άλλες στρατηγικές θαλάσσιες αρτηρίες, όπως το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν. Την ίδια στιγμή, η εμπορική ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει περιοριστεί δραματικά, παρά τις διαβεβαιώσεις της Ουάσιγκτον ότι η κρίσιμη θαλάσσια οδός παραμένει ανοικτή. Στην πράξη, ελάχιστα πλοία επιχειρούν πλέον να περάσουν, ενώ τα περισσότερα από όσα συνεχίζουν τα ταξίδια τους χρησιμοποιούν τον διάδρομο που ελέγχεται και εγκρίνεται από το Ιράν.

Σύμφωνα με στοιχεία του MarineTraffic, στις 13 Ιουλίου καταγράφηκαν μόλις δέκα επιβεβαιωμένες διελεύσεις στην ευρύτερη περιοχή των Στενών, έξι λιγότερες από την προηγούμενη ημέρα. Πέντε από τα πλοία τελούσαν υπό κυρώσεις και έφεραν ιρανική σημαία, ενώ μία ακόμη διέλευση συνδεόταν με πλοίο του λεγόμενου σκιώδους στόλου.

Το πλέον ενδεικτικό στοιχείο είναι ότι εννέα από τα δέκα πλοία κινήθηκαν μέσω του ιρανικού διαδρόμου. Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε το υπό κυρώσεις φορτηγό πλοίο Bayaze D, το οποίο χρησιμοποίησε τη διεθνώς αναγνωρισμένη διαδρομή του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, ακόμη και εάν το Ορμούζ θεωρείται τυπικά ανοικτό, η πραγματική πρόσβαση εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από την έγκριση της Τεχεράνης.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η πτώση στις διελεύσεις δεξαμενόπλοιων. Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία του Lloyd’s List Intelligence, οι διελεύσεις πλοίων μεταφοράς αργού και πετρελαϊκών προϊόντων χωρητικότητας άνω των 10.000 dwt μειώθηκαν στις 59 την εβδομάδα 6-12 Ιουλίου, από 117 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα και 123 την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 28 Ιουνίου.

Οι διελεύσεις των πολύ μεγάλων δεξαμενόπλοιων αργού, των VLCC, περιορίστηκαν στις 27, έναντι 54 και 59 τις δύο προηγούμενες εβδομάδες. Παράλληλα, οι κινήσεις δεξαμενόπλοιων χωρίς σύνδεση με το Ιράν υποχώρησαν στις 34, από 91 σε καθεμία από τις δύο προηγούμενες εβδομάδες, αποτυπώνοντας την έντονη απροθυμία των πλοιοκτητών να εκθέσουν πλοία και πληρώματα στον αυξημένο κίνδυνο.

Η πραγματική κίνηση ενδέχεται να είναι ελαφρώς υψηλότερη, καθώς ορισμένα πλοία απενεργοποιούν τα συστήματα αυτόματης αναγνώρισης AIS και πραγματοποιούν «σκοτεινές» διελεύσεις για να περιορίσουν την πιθανότητα εντοπισμού και επίθεσης. Η κυκλοφορία μέσω της νότιας διαδρομής, στα χωρικά ύδατα του Ομάν, έχει επίσης καταρρεύσει. Οι διελεύσεις μειώθηκαν σε μόλις 11, από 42 και 54 τις δύο προηγούμενες εβδομάδες, καθώς οι πλοιοκτήτες ακυρώνουν ή αναβάλλουν ταξίδια μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας και την επανέναρξη των επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων.

Η ιρανική Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου υποστηρίζει ότι εγκρίνει το 79% των αιτημάτων διέλευσης, με μέσο χρόνο αναμονής περίπου 50 ώρες. Ωστόσο, η ίδια η υποχρέωση προηγούμενης άδειας προκαλεί αντιδράσεις στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα, καθώς θεωρείται περιορισμός της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Την ίδια ώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επανέφεραν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Το Joint Maritime Information Center επιβεβαίωσε ότι το μέτρο τέθηκε σε ισχύ στις 14 Ιουλίου, προειδοποιώντας ότι η απειλή για τη ναυσιπλοΐα παραμένει «σοβαρή» και ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί περαιτέρω εχθρική δραστηριότητα.

Ανοδικά το πετρέλαιο μετά τα νέα αμερικανικά πλήγματα

Οι νέες αμερικανικές επιθέσεις, η επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και η αβεβαιότητα γύρω από τη λειτουργία του Στενού του Ορμούζ προκάλεσαν νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Σε μια συνεδρίαση με έντονες διακυμάνσεις, τα συμβόλαια Αυγούστου του αμερικανικού αργού WTI ενισχύθηκαν κατά 0,64%, στα 79,85 δολάρια το βαρέλι. Τα συμβόλαια Σεπτεμβρίου του Brent κατέγραψαν άνοδο 0,95%, στα 85,53 δολάρια το βαρέλι.

Η αγορά αντέδρασε στις ανακοινώσεις της CENTCOM για την επτάωρη επιχείρηση κατά δεκάδων στόχων κοντά στο Ορμούζ και στις ιρανικές ακτές, καθώς και στην επανέναρξη του αποκλεισμού πλοίων που κατευθύνονται προς ή αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια. Οι τελευταίες εξελίξεις αποδυναμώνουν τις προσδοκίες για ταχεία επαναλειτουργία του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος, μέσω του οποίου διακινείται σε περιόδους ομαλότητας περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ο ανώτερος αναλυτής ενέργειας της MST Marquee, Σολ Κάβονικ, εκτίμησε ότι το πετρέλαιο θα μπορούσε να δοκιμάσει ξανά τα επίπεδα των 100 δολαρίων το βαρέλι, εάν η σημερινή ένταση των εχθροπραξιών διατηρηθεί για μερικές εβδομάδες. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη υψηλότερα σε περίπτωση που πληγούν ενεργειακές υποδομές στην περιοχή.

Διαβάστε ακόμη