Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να εκδώσει την επόμενη εβδομάδα δύο κατευθυντήριες οδηγίες με στόχο να καθυστερήσει την επιβολή κυρώσεων στις εισαγωγές ενέργειας που δεν συμμορφώνονται με τον νέο ευρωπαϊκό κανονισμό για τις εκπομπές μεθανίου.

Η απόφαση έρχεται καθώς εντείνονται οι διαφωνίες γύρω από τον κανονισμό, ο οποίος αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών μεθανίου τόσο εντός της ΕΕ όσο και στις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Κατάρ και άλλες χώρες παραγωγοί φυσικού αερίου έχουν ζητήσει από τις Βρυξέλλες να τροποποιήσουν τους κανόνες, προειδοποιώντας ότι η εφαρμογή τους θα μπορούσε να διαταράξει τις ενεργειακές προμήθειες προς την Ευρώπη.

Παρότι 17 από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ ζήτησαν τον περασμένο μήνα στοχευμένες αλλαγές στις διατάξεις που αφορούν τις εισαγωγές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκε να αναθεωρήσει τον κανονισμό και επέλεξε να εκδώσει μη δεσμευτικές οδηγίες.

Η νέα γενική διευθύντρια Ενέργειας της Επιτροπής, Σελίν Γκοέρ (Celine Gauer), δήλωσε στην Επιτροπή Βιομηχανίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι οι δύο συστάσεις αναμένεται να παρουσιαστούν «ελπίζουμε την επόμενη εβδομάδα».

Οι οδηγίες θα:

  • βοηθούν τις επιχειρήσεις να αποδεικνύουν τη συμμόρφωσή τους,
  • καλούν τα κράτη-μέλη να μην επιβάλλουν κυρώσεις για ένα μεταβατικό διάστημα,
  • δίνουν χρόνο στην αγορά να προσαρμοστεί και στις εταιρείες να συμμορφωθούν με τις νέες απαιτήσεις.

Τι προβλέπουν οι νέοι κανόνες

Από τον Ιανουάριο του 2027, όλες οι εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ΕΕ θα πρέπει να πληρούν απαιτήσεις σχετικά με:

  • την παρακολούθηση,
  • την καταγραφή,
  • την επαλήθευση των εκπομπών μεθανίου.

Το μεθάνιο θεωρείται ιδιαίτερα ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου, καθώς κατά τα πρώτα 20 χρόνια παραμονής του στην ατμόσφαιρα παγιδεύει περίπου 80 φορές περισσότερη θερμότητα από το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂).

Από το 2030, οι εισαγωγές που υπερβαίνουν το προβλεπόμενο όριο έντασης εκπομπών μεθανίου θα υπόκεινται σε κυρώσεις. Με βάση το ισχύον πλαίσιο, οι επιχειρήσεις μπορούν να αντιμετωπίσουν πρόστιμα που φθάνουν έως και το 20% του ετήσιου κύκλου εργασιών τους.

Προειδοποίηση από τις ΗΠΑ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που πλέον αποτελούν τον μεγαλύτερο προμηθευτή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) της Ευρώπης, έχουν προειδοποιήσει ότι ενδέχεται να κατευθύνουν τις εξαγωγές τους σε άλλες αγορές εάν η ΕΕ δεν χαλαρώσει το κανονιστικό πλαίσιο.
Την Τετάρτη, οι πρέσβεις των κρατών-μελών στις Βρυξέλλες αναμένεται να συζητήσουν τις επιπτώσεις του κανονισμού στην ενεργειακή ασφάλεια της Ένωσης.

Η Ιρλανδία, που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ έως το τέλος του έτους, ζήτησε από τα κράτη-μέλη να εξετάσουν ποιες οδηγίες θα πρέπει να δοθούν στην Επιτροπή ώστε να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού.

Η συζήτηση ακολουθεί τη συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας του περασμένου μήνα, όπου χώρες όπως η Τσεχία, η Σλοβακία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Πολωνία και η Σουηδία ζήτησαν να εξεταστεί επειγόντως ακόμη και τριετής αναβολή των απαιτήσεων που αφορούν τους εισαγωγείς.

Η προειδοποίηση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA)

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προειδοποίησε ότι οι νέοι κανόνες της ΕΕ ενδέχεται να περιορίσουν σημαντικά τις διαθέσιμες ποσότητες πετρελαίου που μπορεί να εισάγει η Ευρώπη. Σύμφωνα με την έκθεση του οργανισμού:

  • Tο 2027 μόνο περίπου 22,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου αναμένεται να συμμορφώνονται με το πρότυπο OGMP 2.0 (το διεθνές πρότυπο παρακολούθησης εκπομπών μεθανίου που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ). Ωστόσο, δεν θα είναι όλη αυτή η ποσότητα διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή αγορά.
  • Η ΕΕ εισήγαγε περίπου 9,3 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως το 2025.

Ο IEA εκτιμά ότι: «Η δεξαμενή των τύπων αργού πετρελαίου που οι ευρωπαϊκοί διυλιστές θα μπορούν να εισάγουν νόμιμα θα μειωθεί κατά περισσότερο από 50%.» Αυτό συμβαίνει επειδή: ορισμένοι τύποι αργού δεν μπορούν εύκολα να αντικατασταθούν, αρκετοί παραγωγοί ενδέχεται να προτιμήσουν να πωλούν σε αγορές εκτός Ευρώπης όπου οι απαιτήσεις είναι λιγότερο αυστηρές και ορισμένα βαριά αργά πετρέλαια, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ασφάλτου, προέρχονται κυρίως από χώρες όπως το Μεξικό και η Βενεζουέλα, οι οποίες δεν πληρούν σήμερα τα ευρωπαϊκά πρότυπα για το μεθάνιο.

Κατά τον οργανισμό, η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει:

  • σε υψηλότερο κόστος πρώτων υλών για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια,
  • σε χρήση λιγότερο κατάλληλων ποιοτήτων αργού,
  • και τελικά σε αποδυνάμωση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ζητήματα εφαρμογής

Ο IEA κάλεσε επίσης την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποσαφηνίσει επειγόντως τον τρόπο εφαρμογής του κανονισμού, επισημαίνοντας ότι η αβεβαιότητα από μόνη της μπορεί να περιορίσει περαιτέρω τις προμήθειες πετρελαίου.

Παράλληλα, περισσότερα από τα μισά κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ιταλία και η Τσεχία, ζητούν αναβολή της εφαρμογής των νέων απαιτήσεων, φοβούμενα προβλήματα στον ενεργειακό εφοδιασμό.

Από την άλλη πλευρά, περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η ΕΕ δεν πρέπει να χαλαρώσει τα μέτρα κατά του μεθανίου, το οποίο αποτελεί τη δεύτερη σημαντικότερη αιτία της κλιματικής αλλαγής μετά το CO₂. Υποστηρίζουν ότι η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου που ήδη πληροί τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα υπερβαίνει τις συνολικές εισαγωγικές ανάγκες της Ένωσης.

Ένα ακόμη πρακτικό πρόβλημα είναι ότι κανένα κράτος-μέλος δεν έχει ακόμη δημιουργήσει τον απαραίτητο φορέα πιστοποίησης που θα επαληθεύει τη συμμόρφωση των εταιρειών. Ως αποτέλεσμα, οι επιχειρήσεις δεν διαθέτουν σήμερα επίσημο μηχανισμό για να αποδείξουν ότι τηρούν τις απαιτήσεις του κανονισμού.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προετοιμάσει σχέδιο που προβλέπει την προσωρινή μη επιβολή προστίμων σε εταιρείες που δεν συμμορφώνονται, αλλά μέχρι στιγμής εξακολουθεί να απορρίπτει το ενδεχόμενο επίσημης αναβολής της έναρξης ισχύος του κανονισμού.

Διαβάστε ακόμη