Οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε καταρχήν ειρηνευτική συμφωνία σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, ώστε να τερματιστεί ο πόλεμος που ξέσπασε στη Μέση Ανατολή την 28η Φεβρουαρίου και να ανοίξουν εκ νέου τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ. Στον απόηχο των εξελίξεων, οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν τη Δευτέρα στο χαμηλότερο επίπεδό τους από τον Μάρτιο. Πιο συγκεκριμένα, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent υποχώρησαν κατά 4,08 δολάρια, ή 4,7%, στα 83,25 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate διαμορφώθηκε στα 80,53 δολάρια, σημειώνοντας πτώση 4,35 δολαρίων, ή 5,1%. Και τα δύο συμβόλαια έπεσαν στα χαμηλότερα επίπεδα από τις 10 Μαρτίου τη Δευτέρα, μετά από πτώση άνω του 3% την Παρασκευή.
Ο κόσμος έχει χάσει εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και φυσικού αερίου από τότε που ο πόλεμος έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ, ένα στρατηγικό σημείο διέλευσης για το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, για περισσότερο από τρεις μήνες. Οι επενδυτές παρακολουθούν επίσης με προσοχή το πόσο γρήγορα οι παραγωγοί της Μέσης Ανατολής θα μπορέσουν να επαναλάβουν την παραγωγή και τις εξαγωγές πετρελαίου μετά τις ζημιές που προκάλεσε ο πόλεμος, καθώς και αν περισσότερα πλοία θα εισέλθουν στην περιοχή.
Πτώση 6% για το φυσικό αέριο
Σημαντική πτώση σημειώνει και το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο, με το TTF να υποχωρεί κατά 6,33% στα 43,82 ευρώ/MWh.
φον ντερ Λάιεν: Η συμφωνία αυτή θα πρέπει να επιτρέψει την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ
«Χαιρετίζω τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, μετά από επίμονες διπλωματικές προσπάθειες πολλών εταίρων», δήλωσε η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και συνέχισε «Προτεραιότητα αποτελεί πλέον η ταχεία και πλήρης εφαρμογή της από όλα τα μέρη. Η συμφωνία αυτή θα πρέπει να επιτρέψει την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας πρέπει να αποκατασταθεί χωρίς εμπόδια. Αυτό είναι ουσιαστικής σημασίας για την περιφερειακή σταθερότητα και την παγκόσμια οικονομία. Ανοίγει το δρόμο για ευρύτερες διαπραγματεύσεις σχετικά με την ειρήνη και την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή. Και θα πρέπει να θέσει τέλος στα πυρηνικά και βαλλιστικά προγράμματα του Ιράν, καθώς και στις αποσταθεροποιητικές δραστηριότητές του στην περιοχή. Και φυσικά δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή, ενώ ο Λίβανος βρίσκεται σε φλόγες. Για άλλη μια φορά, η Ευρώπη καλεί όλα τα μέρη να σεβαστούν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου και να εφαρμόσουν μια πραγματική κατάπαυση του πυρός. Στο Εβιάν, οι ηγέτες της G7 θα συναντηθούν με εταίρους από τον Κόλπο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Η Ευρώπη είναι έτοιμη να διαδραματίσει τον ρόλο της. Αυτή η κρίση φέρει επίσης ένα σαφές δίδαγμα. Για άλλη μια φορά, οι ενεργειακές εξαρτήσεις έχουν μετατραπεί σε όπλο. Πρέπει να διαφοροποιήσουμε τις διαδρομές εφοδιασμού μας και να αναπτύξουμε εναλλακτικούς διαδρόμους εξαγωγών, ώστε να αποφύγουμε τα Στενά του Ορμούζ».
Πόσο θα διαρκέσουν οι επιπτώσεις της κρίσης στις αγορές ενέργειας;
Το έλλειμμα στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου έχει επίσης περιοριστεί λόγω της μείωσης της ζήτησης: εκτιμάται ότι η Κίνα έχει μειώσει τις εισαγωγές της κατά περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, φτάνοντας σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί εδώ και μια δεκαετία, πιθανώς αντλώντας από τα ιστορικά υψηλά αποθέματά της για να καλύψει τη ζήτηση και διακόπτοντας την επιθετική συσσώρευση αποθεμάτων των τελευταίων ετών. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ζήτηση ενδέχεται να έχει μειωθεί κατά 3 έως 4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, καθώς τα διυλιστήρια πετροχημικών σε ολόκληρη την Ασία έχουν περιορίσει τη δραστηριότητά τους για να αντιμετωπίσουν την κρίση.
Ο Τόνι Σάικαμορ, αναλυτής της IG, δήλωσε, σύμφωνα με τον Guardian, σήμερα, Δευτέρα ότι οι χώρες θα αξιοποιήσουν την επανέναρξη της δραστηριότητας για να αναπληρώσουν τα εξαντλημένα αποθέματά τους και να γεμίσουν τα στρατηγικά αποθέματα. Προειδοποίησε ότι οι διαπραγματεύσεις είναι πολύπλοκες, ιδίως όσον αφορά τα πυρηνικά ζητήματα, και ότι, ως εκ τούτου, «είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι η τιμή του αργού θα πέσει πολύ περισσότερο από τα σημερινά επίπεδα στο εγγύς μέλλον».
Οι αναλυτές έχουν προειδοποιήσει ότι η αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης ενέργειας κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο βόρειο ημισφαίριο θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές της αγοράς πετρελαίου προς τα πάνω, καθώς τα παγκόσμια αποθέματα πέφτουν σε ανησυχητικά νέα χαμηλά επίπεδα.
Ακόμη και μια άμεση επαναλειτουργία των Στενών θα μπορούσε να σημαίνει ότι ο αντίκτυπος της κρίσης θα συνεχίσει να βαραίνει την αγορά μέχρι τις αρχές του επόμενου έτους, σύμφωνα με αναλυτές της Rystad Energy, οι οποίοι εκτιμούν ότι η κρίση ενδέχεται να έχει αφαιρέσει 1 δισεκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου από την αγορά μέχρι σήμερα.
«Περίπου το 85% των χαμένων όγκων αναμένεται να αποκατασταθεί έως τον Οκτώβριο, ενώ η υπόλοιπη ανάκαμψη, που θα προέρχεται κυρίως από ώριμα κοιτάσματα στο Ιράκ και το Κουβέιτ, θα επεκταθεί έως τον Ιανουάριο του 2027», ανέφερε η Rystad. «Οι σωρευτικές απώλειες προσφοράς αναμένεται να φθάσουν τα 2 δισ. βαρέλια έως το τέλος του έτους, ακόμη και υπό αυτό το σχετικά αισιόδοξο σενάριο», πρόσθεσε η εταιρεία συμβούλων.
Οι αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο
Ηνωμένα Έθνη
«Πρόκειται για κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», τόνισε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, σύμφωνα με δελτίο Τύπου το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα ο εκπρόσωπός του Στεφάν Ντουζαρίκ, ευχαριστώντας με την ευκαιρία διάφορες χώρες για τον μεσολαβητικό ρόλο τους, ξεκινώντας από το Πακιστάν.
Γαλλία
«Σκοπός θα είναι να δούμε τα επακόλουθα αυτής της συμφωνίας, την υποστήριξη του Λιβάνου, το διαρκές ξανάνοιγμα του στενού του Ορμούζ, και προφανώς τη σύναψη συμφωνίας για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν», ανέφερε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν σε βίντεο που δημοσιοποίησε μέσω Instagram, αφού έφτασε στην Εβιάν, στις όχθες της λίμνης Λεμάν, όπου αρχίζει σήμερα η σύνοδος της G7.
Θα εξεταστούν επίσης «τρόποι και μέσα να διαφοροποιήσουμε τις οδούς της ενέργειας που εξάγεται από την περιοχή για να μειώσουμε την εξάρτησή μας» και κατά συνέπεια «τις συνέπειες (σ.σ. τυχόν νέας) κρίσης στη Μέση Ανατολή στις οικονομίες μας», συμπλήρωσε.
Βρετανία
«Συγχαίρω τον πρόεδρο Τραμπ και τους μεσολαβητές από το Πακιστάν, το Κατάρ και αλλού που συνέβαλαν σε αυτή την αποφασιστική πρόοδο. Καλούσαμε εδώ και καιρό σε αποκλιμάκωση και αυτή ακριβώς είναι η πρόοδος που ελπίζαμε να δούμε», σχολίασε ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ.
«Η προσοχή πρέπει τώρα να στραφεί στην πλήρη εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης για να είναι εγγυημένο πως θα ανοίξει ξανά το στενό και ότι θα παραμείνει πλήρως και μόνιμα ανοικτό, καθώς και ότι θα υπάρξει οριστικοποίηση των λεπτομερειών της συμφωνίας για το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας», πρόσθεσε.
Τουρκία
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τόνισε σε μήνυμά του μέσω X την «ανάγκη να αποφευχθεί κάθε ρητορική, κάθε πρόκληση και κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να επιδεινώσει τις εντάσεις την περίοδο ως την υπογραφή της συμφωνίας» και να υπάρχει «επαγρύπνηση εναντίον πιθανών ενεργειών δολιοφθοράς».
Κατάρ
Το υπουργείο Εξωτερικών του Εμιράτου εξέφρασε την «πλήρη υποστήριξή του σε όλες τις προσπάθειες και τις πρωτοβουλίες με σκοπό να ενισχυθούν η ασφάλεια και η σταθερότητα στην περιοχή»
Ιαπωνία
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι σημείωσε ότι ελπίζει πως «η ελεύθερη και ασφαλής ναυσιπλοΐα θα είναι αποτελεσματικά εγγυημένη στο στενό του Ορμούζ» και ότι «θα κλειστεί το συντομότερο δυνατό οριστική συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα και για τα υπόλοιπα θέματα».
Αυστραλία
Η κυβέρνηση της Αυστραλίας τόνισε πως θα χρειαστεί να συνεχίσει να ασκείται «αυτοσυγκράτηση» και να διεξάγεται «εποικοδομητικός διάλογος» για να είναι εγγυημένη η ειρήνη με διάρκεια.
«Το Ιράν πρέπει να δώσει απαντήσεις στις ανησυχίες που υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειάς του και την απειλή που αντιπροσωπεύει για τη διεθνή ασφάλεια», έκριναν σε κοινή ανακοίνωσή τους ο πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι και η υπουργός Εξωτερικών Πένι Γουόνγκ.
Νέα Ζηλανδία
Ο Νεοζηλανδός πρωθυπουργός Κρίστοφερ Λούξον εξέφρασε ικανοποίηση μέσω X, ιδίως για το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, που κατ’ αυτόν «θα συμβάλει να αποκατασταθούν σταθερές οδοί εμπορίου, να είναι εγγυημένη η ροή καυσίμων και να παραμείνει η οικονομία μας σε κίνηση».
Διαβάστε ακόμη
