Στην τελική ευθεία βρίσκεται η ενεργοποίηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να προχωρά στην υπογραφή του άμεσα, ακόμη και σήμερα, εφόσον δεν υπάρξουν απρόοπτα. Το νέο πλαίσιο φέρνει σημαντικές αλλαγές στους κανόνες χωροθέτησης των έργων ΑΠΕ και, κατ’ επέκταση, στο περιβάλλον μέσα στο οποίο θα αναπτυχθούν οι επόμενες επενδύσεις.

Το ΥΠΕΝ επιλέγει να διατηρήσει τους περισσότερους περιορισμούς που περιλαμβάνονταν στο σχέδιο διαβούλευσης, εκτιμώντας ότι οι νέοι «κόφτες» θα λειτουργήσουν όχι μόνο ως εργαλείο περιβαλλοντικής προστασίας, αλλά και ως μέσο περιορισμού των αντιδράσεων από τις τοπικές κοινωνίες. Στο υπουργείο θεωρούν ότι έτσι θα περιοριστούν και οι κίνδυνοι καθυστερήσεων ή συγκρούσεων που μπορούν να επηρεάσουν τις επενδύσεις.

Η επιλογή αυτή συνδέεται και με τη δημόσια διαβούλευση, καθώς, σύμφωνα με στελέχη του ΥΠΕΝ, η πλειονότητα των σχολίων ζητούσε αυστηρότερους περιορισμούς στη χωροθέτηση νέων μονάδων ΑΠΕ. Έτσι, παρά τις αντιδράσεις της αγοράς, οι βασικοί αποκλεισμοί παραμένουν.

Οι περιορισμοί για τα νέα αιολικά έργα

Στα αιολικά διατηρείται η απαγόρευση εγκατάστασης ανεμογεννητριών σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Αυστηρότερο γίνεται και το πλαίσιο για τα νησιά, καθώς, σύμφωνα με δηλώσεις του Αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, στις περιοχές που θα εξαιρούνται από νέες αιολικές επενδύσεις προστίθεται και η Άνδρος.

Το σχέδιο διαβούλευσης προέβλεπε αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, δηλαδή 13 νησιών, μεταξύ των οποίων και η Άνδρος. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι το τελικό Χωροταξικό διευρύνει τον γεωγραφικό αποκλεισμό.

Χωρίς αλλαγές παραμένουν και οι περιορισμοί για νέα αιολικά σε Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) για την ορνιθοπανίδα. Μάλιστα, η πλειονότητα των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών ουσιαστικά αποκλείει την ανάπτυξη νέων πάρκων στις συγκεκριμένες ζώνες.

Σημαντική διαφοροποίηση αφορά, ωστόσο, το κριτήριο του αιολικού δυναμικού. Το σχέδιο προέβλεπε αποκλεισμό ολόκληρης Δημοτικής Ενότητας όταν το μέσο αιολικό δυναμικό ήταν κάτω από 4 m/sec. Το τελικό πλαίσιο θα επιτρέπει την εξέταση επιμέρους περιοχών με υψηλότερες ταχύτητες ανέμου, ακόμη και αν ο μέσος όρος της Δημοτικής Ενότητας είναι χαμηλότερος. Η δυνατότητα αυτή θα τεκμηριώνεται μέσω της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και των ανεμολογικών δεδομένων.

Αυστηρότεροι κανόνες για τα φωτοβολταϊκά

Στα φωτοβολταϊκά διατηρούνται οι οριζόντιοι αποκλεισμοί του σχεδίου διαβούλευσης. Έτσι, αναμένεται καθολική απαγόρευση νέων φωτοβολταϊκών σε περιοχές Natura και δασικές εκτάσεις, αλλαγή που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον κλάδο.

Για έργα άνω των 100 MW προβλέπονται αυξημένες απαιτήσεις ως προς την απόσταση από οικισμούς, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων στις κατοικημένες περιοχές.

Παράλληλα, τα έργα ριζικής ανανέωσης υφιστάμενων αιολικών και φωτοβολταϊκών, δηλαδή ο εκσυγχρονισμός και η αντικατάσταση παλαιού εξοπλισμού, δεν θα υπάγονται στις νέες χωροταξικές προβλέψεις. Στόχος είναι να συνεχιστεί η αναβάθμιση του υφιστάμενου χαρτοφυλακίου χωρίς πρόσθετα εμπόδια.

Ποια έργα εξαιρούνται

Εξαίρεση θα ισχύσει και για έργα που κατά την ημερομηνία έγκρισης του νέου Χωροταξικού θα έχουν συμπληρώσει την απαιτούμενη πληρότητα του φακέλου της ΜΠΕ. Πρόκειται για διαφοροποίηση από το σχέδιο διαβούλευσης, το οποίο προέβλεπε εξαίρεση για επενδύσεις με περιβαλλοντική αδειοδότηση ή έγκριση τυπικής πληρότητας της ΜΠΕ έως τις 20 Μαΐου 2026.

Οι φορείς της αγοράς έχουν εκφράσει έντονες αντιδράσεις. Η ΕΛΕΤΑΕΝ υποστηρίζει ότι οι νέοι περιορισμοί αποκλείουν τουλάχιστον το 61% της ελληνικής επικράτειας από νέα αιολικά και εκτιμά ότι, λόγω του αποκλεισμού περιοχών με υψηλό δυναμικό, θα απαιτηθούν 29% περισσότερες νέες ανεμογεννήτριες για την επίτευξη των στόχων του αιολικού μεριδίου.

Αντίστοιχα, ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών ζητά να παραμείνει η μερική απαγόρευση στις περιοχές Natura και όχι να μετατραπεί σε καθολική. Παράλληλα, επισημαίνει ότι ο ορισμός των δασικών εκτάσεων στην ελληνική νομοθεσία είναι ευρύτερος από τα πραγματικά δάση και εκτιμά ότι η καθολική απαγόρευση θα αποκλείσει το 56,3% της χώρας από φωτοβολταϊκές επενδύσεις, πριν συνυπολογιστούν οι υπόλοιπες κατηγορίες αποκλεισμού.

Διαβάστε ακόμη