Η Γερμανία αναγκάζεται να «βγάλει από την πρίζα» ολοένα και περισσότερα αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα, όχι επειδή παράγουν υπερβολικά λίγη ενέργεια, αλλά επειδή σε ορισμένες περιόδους παράγουν περισσότερη από όση μπορεί να απορροφήσει η αγορά. Οι περικοπές ενέργειας εξελίσσονται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ενεργειακής μετάβασης. Καθώς οι ΑΠΕ αυξάνονται, οι χώρες καλούνται πλέον να βρουν τρόπους ώστε η καθαρή ενέργεια να μην χάνεται όταν η παραγωγή ξεπερνά τη ζήτηση.
Η Γερμανία πρωταθλήτρια στις περικοπές
Οι ΑΠΕ κάλυψαν το πρώτο τρίμηνο του 2026 το 45,5% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την αιολική ενέργεια να έχει τη μεγαλύτερη συμμετοχή στο «πράσινο» μείγμα, ακολουθούμενη από την υδροηλεκτρική και την ηλιακή ενέργεια.
Ωστόσο, η μεγάλη ανάπτυξη των ΑΠΕ δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα: όταν ο ήλιος λάμπει έντονα ή οι άνεμοι είναι ισχυροί, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να αυξηθεί απότομα, ενώ η κατανάλωση παραμένει χαμηλή. Το αποτέλεσμα είναι να πέφτουν οι τιμές ακόμη και κάτω από το μηδέν και αρκετές μονάδες να μειώνουν ή να διακόπτουν προσωρινά την παραγωγή τους. Σύμφωνα με ανάλυση της ενεργειακής εταιρείας πληροφοριών Montel, που επικαλείται το euronews, η Γερμανία αποτελεί τη μεγάλη εξαίρεση στην Ευρώπη, καθώς η εμπορική περικοπή παραγωγής από ΑΠΕ αυξήθηκε κατά 20% το πρώτο εξάμηνο του 2026, φτάνοντας τις 1.463 GWh, από 1.216 GWh την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Το ενδιαφέρον είναι ότι η αύξηση αυτή σημειώθηκε παρά το γεγονός ότι οι ώρες με αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μειώθηκαν. Αυτό δείχνει ότι οι παραγωγοί επιλέγουν πλέον πιο συχνά να σταματούν την παραγωγή όταν δεν τους συμφέρει οικονομικά.
Οι νέοι κανόνες αλλάζουν τα κίνητρα
Ένας από τους βασικούς λόγους πίσω από αυτή την εξέλιξη είναι η νέα γερμανική νομοθεσία για την ηλιακή ενέργεια, γνωστή ως Solar Peak Act, που τέθηκε σε εφαρμογή το 2025.
Με βάση το νέο πλαίσιο, οι νέες μονάδες ΑΠΕ χάνουν την κρατική ενίσχυση όταν οι τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας πέφτουν κάτω από το μηδέν. Αυτό δημιουργεί ένα ισχυρό οικονομικό κίνητρο για τους παραγωγούς να διακόπτουν προσωρινά τη λειτουργία τους αντί να συνεχίζουν να παράγουν με ζημία. Παράλληλα, η μετάβαση σε δημοπρασίες ηλεκτρικής ενέργειας ανά 15 λεπτά έχει αυξήσει τις σύντομες περιόδους κατά τις οποίες οι τιμές γίνονται αρνητικές, ενισχύοντας το φαινόμενο.
Η εικόνα δεν είναι ίδια σε όλη την Ευρώπη. Η Γαλλία, για παράδειγμα, κατάφερε να μειώσει την εμπορική περικοπή παραγωγής από ΑΠΕ κατά 32%, παρά την αύξηση των ωρών με αρνητικές τιμές. Η διαφορά οφείλεται κυρίως στο διαφορετικό σύστημα επιδοτήσεων, το οποίο ενθαρρύνει τους παραγωγούς να συνεχίζουν να παράγουν καθαρή ενέργεια ακόμη και όταν οι τιμές πιέζονται. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η μείωση στη Φινλανδία, όπου οι περικοπές μειώθηκαν κατά 89%. Εκεί, οι καιρικές συνθήκες και η χαμηλότερη διαθεσιμότητα υδροηλεκτρικής ενέργειας περιόρισαν την υπερπροσφορά και περιόρισαν τις αρνητικές τιμές.
Η λύση περνά από τις μπαταρίες και τα «έξυπνα» δίκτυα
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ δεν αρκεί από μόνη της. Η Ευρώπη χρειάζεται νέες υποδομές που θα επιτρέπουν την αποθήκευση και καλύτερη διαχείριση της ενέργειας. Οι μπαταρίες μεγάλης κλίμακας θεωρούνται μία από τις σημαντικότερες λύσεις, καθώς μπορούν να αποθηκεύουν το πλεόνασμα ηλεκτρικής ενέργειας όταν υπάρχει υπερπαραγωγή και να το επιστρέφουν στο δίκτυο όταν αυξάνεται η ζήτηση.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο μπορούν να παίξουν οι έξυπνοι μετρητές, οι οποίοι επιτρέπουν στους καταναλωτές να προσαρμόζουν τη χρήση ηλεκτρικών συσκευών στις ώρες που υπάρχει περισσότερη διαθέσιμη και φθηνότερη πράσινη ενέργεια. Ακόμη και η ευρύτερη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων μπορεί να βοηθήσει, αυξάνοντας τη ζήτηση τις ώρες που η παραγωγή από τον ήλιο και τον άνεμο είναι υψηλή.
Διαβάστε ακόμη
