Νέο βήμα ωρίμανσης του σχεδιασμού για τα υπεράκτια αιολικά πάρκα στην Ελλάδα -ενόσω εξακολουθεί να εκκρεμεί το πρώτο μεγάλο ορόσημο που είναι η δημοσίευση του Εθνικού Συστήματος Ανάπτυξης- συνιστά η νέα απόφαση που υπογράφει ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος και προβλέπει την δέσμευση του απαιτούμενου «ηλεκτρικού χώρου» στο Σύστημα Μεταφοράς για το πρώτο κύμα» πάρκων, ανοίγοντας τον δρόμο για έργα σε επτά θαλάσσιες ζώνες, από την Αλεξανδρούπολη έως τη Ρόδο, την Κρήτη, τις Κυκλάδες και τον Πατραϊκό.
Η απόφαση -που ακολουθεί αυτή για την σύσταση του SPV που θα διενεργήσει τις ανεμολογικές και βυθομετρικές έρευνες στις περιοχές ενδιαφέροντος και αυτή για τους όρους των διαγωνισμών για τα υπεράκτια αιολικά- δεν αφορά μόνο τη συνολική ισχύ που θα πρέπει να είναι διαθέσιμη για τα έργα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτή κατανέμεται στις γεωγραφικές ζώνες όπου σχεδιάζεται να αναπτυχθούν τα πρώτα πάρκα. Με άλλα λόγια, συνδέει κάθε θαλάσσια περιοχή με συγκεκριμένα χερσαία Κέντρα Υψηλής Τάσης και υποσταθμούς του διασυνδεδεμένου συστήματος, ώστε τα έργα να μπορούν να «μπουν στην πρίζα» χωρίς να προκύψουν μελλοντικά αδιέξοδα στο δίκτυο.
Η ισχύς που δεσμεύεται ανέρχεται σε 2,35 GW, δηλαδή υπερβαίνει τον στόχο των 1,9 GW που έχει τεθεί για την πρώτη φάση αξιοποίησης του αιολικού δυναμικού των ελληνικών θαλασσών. Η επιπλέον ισχύς των 450 MW λειτουργεί ως «δικλείδα ασφαλείας», ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος να χαθεί ο στόχος της πρώτης φάσης εξαιτίας τεχνικών αστοχιών, καθυστερήσεων ή διαφοροποιήσεων στον σχεδιασμό επιμέρους έργων.
Οι 7 θαλάσσιες περιοχές
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται καταρχάς η θαλάσσια περιοχή ανοικτά της Αλεξανδρούπολης, όπου προβλέπεται η ανάπτυξη 600 MW πιλοτικών έργων σταθερής έδρασης από τη ΔΕΗ, την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και τη Motor Oil.
Οι υπόλοιπες έξι ζώνες αντιστοιχούν ουσιαστικά στα θαλασσοτεμάχια που είχαν προκριθεί για την πρώτη φάση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων, μετά την αντικατάσταση των περιοχών ανοικτά της Ελούντας στην Κρήτη από τη ζώνη στον Πατραϊκό Κόλπο.
Η μεγαλύτερη συστοιχία έργων, ισχύος 500 MW, προβλέπεται νότια της Ρόδου. Ακολουθεί η κεντρική Εύβοια, ανοικτά των Αγίων Αποστόλων, με 300 MW, ενώ στην Κρήτη, ανοικτά της Ζάκρου, προβλέπονται έργα 250 MW.
Ακόμη δύο υπεράκτια αιολικά πάρκα, ισχύος 250 MW το καθένα, σχεδιάζονται στις Κυκλάδες, στις περιοχές της Γυάρου και της Δονούσας. Η μικρότερη ισχύς, 200 MW, αφορά τον Πατραϊκό Κόλπο, στην περιοχή μεταξύ Αντιρρίου και λιμνοθάλασσας Αιτωλικού.
Τα σημεία σύνδεσης στη στεριά
Κρίσιμο στοιχείο της υπουργικής απόφασης είναι ότι η επιλογή των θαλάσσιων ζωνών συνδυάζεται με τον προσδιορισμό συγκεκριμένων σημείων σύνδεσης στο χερσαίο σύστημα. Με τον τρόπο αυτό, το ΥΠΕΝ επιχειρεί να μετατρέψει τον χωροταξικό σχεδιασμό σε πιο ώριμο τεχνικό πλαίσιο, ώστε κάθε περιοχή να γνωρίζει εξαρχής πού και πώς θα συνδεθεί με το δίκτυο.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Κρήτης. Για το θαλασσοτεμάχιο «Κρήτη 1», η σύνδεση μεταφέρεται τελικά στον υποσταθμό της Δαμάστας, αντί του αρχικά προβλεπόμενου υποσταθμού στον Αθερινόλακκο. Η επιλογή αυτή συνδέεται με το γεγονός ότι στη Δαμάστα «κουμπώνει» η μεγάλη ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Αττικής, μέσω της οποίας μπορεί να εξαχθεί από το νησί η πλεονάζουσα πράσινη παραγωγή.
Τα πιλοτικά έργα της Αλεξανδρούπολης προχωρούν σε ανεξάρτητη τροχιά, λειτουργώντας ως δοκιμαστικό πεδίο για το συνολικό μοντέλο ανάπτυξης των υπεράκτιων αιολικών στην Ελλάδα. Αντίθετα, οι υπόλοιπες έξι ζώνες θα περάσουν στη φάση παραχώρησης μετά την έγκριση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών, το οποίο εξακολουθεί να βρίσκεται σε εκκρεμότητα.
Η δέσμευση του ηλεκτρικού χώρου αποτελεί, έτσι, ένα από τα προκαταρκτικά βήματα που επέλεξε να προχωρήσει το ΥΠΕΝ όσο το Εθνικό Πρόγραμμα παραμένει σε αναμονή, ώστε να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος. Στην ίδια λογική εντάσσεται και η σύσταση του ειδικού οχήματος σκοπού από την ΕΔΕΥΕΠ, το οποίο θα αναλάβει τη συγκέντρωση των ανεμολογικών και βυθομετρικών δεδομένων πάνω στα οποία θα βασιστούν οι τεχνικές παράμετροι των έργων.
Το SPV και η προσπάθεια αναθέρμανσης του επενδυτικού ενδιαφέροντος
Το SPV έχει αρχικά συσταθεί ως 100% θυγατρική της ΕΔΕΥΕΠ και βρίσκεται σε μεταβατική φάση, καθώς αναμένεται να οριστικοποιηθεί η μετοχική του σύνθεση. Όταν ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, κάτι που τοποθετείται χρονικά το φθινόπωρο, θα ανοίξει ο δρόμος για την προκήρυξη των διαγωνισμών που αφορούν τις αναγκαίες έρευνες στις υποψήφιες θαλάσσιες ζώνες.
Οι έρευνες αυτές θα επικεντρωθούν σε περιοχές που περιλαμβάνονται στη «δεξαμενή» των έξι ζωνών, οι οποίες προορίζονται για την πρώτη φάση των παραχωρήσεων. Η συγκέντρωση αξιόπιστων τεχνικών δεδομένων θεωρείται απαραίτητη για την ωρίμανση των έργων, αλλά και για τη διαμόρφωση πιο ασφαλούς εικόνας από την πλευρά των επενδυτών.
Οι κινήσεις αυτές εκτιμάται ότι μπορούν να αναθερμάνουν το ενδιαφέρον της αγοράς, το οποίο το τελευταίο διάστημα έχει κατεβάσει ταχύτητα. Η επιβράδυνση δεν οφείλεται μόνο στις καθυστερήσεις του ελληνικού σχεδιασμού, αλλά και στο δυσμενές διεθνές περιβάλλον για τα υπεράκτια αιολικά. Η αύξηση του κόστους χρήματος έχει επιβαρύνει σημαντικά το σταθμισμένο κόστος παραγωγής, ενώ τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα εξακολουθούν να πιέζουν τον κλάδο διεθνώς.
Ξεχωριστοί διαγωνισμοί ανά θαλάσσια περιοχή
Παράλληλα, έχει ήδη προχωρήσει και ο καθορισμός των βασικών όρων για τους διαγωνισμούς παραχώρησης, μέσω υπουργικής απόφασης που εκδόθηκε πριν από λίγα 24ωρα.
Κεντρικό στοιχείο της απόφασης είναι ότι κάθε θαλάσσια περιοχή θα αποτελεί ξεχωριστή διαγωνιστική ενότητα, με διακριτή προσφορά. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν «πακέτα» περιοχών, αλλά στοχευμένος ανταγωνισμός ανά θαλάσσια έκταση, επιλογή που εκτιμάται ότι μπορεί να ενισχύσει τη διαφάνεια και να διευρύνει τη συμμετοχή επενδυτών.
Εξίσου σημαντική είναι η πρόβλεψη για πλαφόν στις παραχωρήσεις ανά επενδυτή. Με τη ρύθμιση αυτή το ΥΠΕΝ επιδιώκει να αποτρέψει τη συγκέντρωση των έργων σε λίγους μεγάλους παίκτες και να διασφαλίσει ότι η νέα αγορά των υπεράκτιων αιολικών θα παραμείνει ανοικτή τόσο σε διεθνείς όσο και σε εγχώριους επενδυτές.
Με τη δέσμευση του ηλεκτρικού χώρου, τον καθορισμό σημείων σύνδεσης και την προετοιμασία των διαγωνισμών, το ΥΠΕΝ επιχειρεί να επαναφέρει το ελληνικό πρόγραμμα υπεράκτιων αιολικών σε πιο ενεργή τροχιά, παρά τις εκκρεμότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν γύρω από το τελικό Εθνικό Πρόγραμμα.
Διαβάστε ακόμη
