Η Google και η Meta στρέφονται στις μπαταρίες μεγάλης διάρκειας για να καλύψουν τις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες των data centers που τροφοδοτούν την τεχνητή νοημοσύνη (AI). Οι δύο τεχνολογικοί κολοσσοί επενδύουν σε νέες τεχνολογίες αποθήκευσης που μπορούν να κρατούν ενέργεια για πολλές ώρες ή ακόμη και για αρκετές ημέρες, αναζητώντας μια πιο σταθερή και καθαρή πηγή ηλεκτροδότησης. Η στροφή αυτή δίνει νέα ώθηση σε μια αγορά που μέχρι πρόσφατα βρισκόταν σε πρώιμο στάδιο. Σύμφωνα με εκτίμηση της BloombergNEF, από τις αρχές του 2025 έχουν ανακοινωθεί, αδειοδοτηθεί ή εξασφαλίσει χρηματοδότηση στις ΗΠΑ έργα αποθήκευσης συνολικής δυναμικότητας τουλάχιστον 150 GWh, μέγεθος πάνω από πενταπλάσιο σε σχέση με τα προγραμματισμένα έργα που υπήρχαν στα τέλη του 2024.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, σύμφωνα με το Bloomberg, αποτελεί η συνεργασία της Google με την ιταλική Energy Dome στην Αριζόνα. Η εταιρεία αναπτύσσει σύστημα αποθήκευσης που βασίζεται στο διοξείδιο του άνθρακα και μπορεί να παρέχει ηλεκτρική ενέργεια για περίπου 10 ώρες. Παράλληλα, η Crusoe έχει συμφωνήσει με τη startup Form Energy για την ανάπτυξη μπαταριών σιδήρου-αέρα. Η τεχνολογία αξιοποιεί χημικές αντιδράσεις μεταξύ σιδήρου, νερού και οξυγόνου και έχει σχεδιαστεί ώστε να αποθηκεύει και να αποδίδει ηλεκτρική ενέργεια για αρκετές ημέρες.

Στον ίδιο τομέα κινείται και η Meta, η οποία έχει συμφωνήσει με την αμερικανική Noon Energy για την εγκατάσταση συστημάτων που μπορούν να αποθηκεύουν ενέργεια από ΑΠΕ για έως και 100 ώρες. Η τεχνολογία της εταιρείας βασίζεται σε έναν κύκλο μετατροπής του διοξειδίου του άνθρακα σε ενώσεις άνθρακα και οξυγόνο, με την αντίστροφη διαδικασία να χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Πίεση από την εκρηκτική ζήτηση της AI

Τα data centers χρησιμοποιούν σήμερα έναν συνδυασμό μπαταριών, γεννητριών ντίζελ και μονάδων φυσικού αερίου για την εφεδρική τους ηλεκτροδότηση. Όμως, η ταχεία αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας από τις υποδομές AI δημιουργεί ανάγκη για μεγαλύτερα αποθέματα ισχύος και για λύσεις που μπορούν να λειτουργούν για περισσότερες ώρες.

Θεωρητικά, η ανάγκη αυτή θα μπορούσε να καλυφθεί με την εγκατάσταση διαδοχικών συστοιχιών μπαταριών ιόντων λιθίου. Ωστόσο, η λύση αυτή θα ήταν ιδιαίτερα δαπανηρή για τόσο μεγάλες διάρκειες αποθήκευσης. Οι τεχνολογίες long-duration energy storage είναι σήμερα ακριβότερες, όμως οι εταιρείες του κλάδου εκτιμούν ότι το κόστος τους μπορεί να μειωθεί όσο αυξάνεται η παραγωγή και επιτυγχάνονται οικονομίες κλίμακας.

Η αυξανόμενη ζήτηση από τα data centers δίνει παράλληλα σημαντική ώθηση στις startups που αναπτύσσουν αυτές τις τεχνολογίες. Η Noon Energy, για παράδειγμα, αναφέρει ότι περίπου το ήμισυ των προγραμματισμένων εγκαταστάσεών της αφορά πλέον data centers AI, ενώ πριν από δύο χρόνια το αντίστοιχο ποσοστό ήταν σχεδόν μηδενικό. Η συνεργασία με μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες προσφέρει στις νεοφυείς επιχειρήσεις τη δυνατότητα να δοκιμάσουν τα συστήματά τους σε πραγματικές συνθήκες και να εξασφαλίσουν κεφάλαια για την ανάπτυξη και την παραγωγή τους.

Η εξέλιξη αυτή έχει και γεωπολιτική διάσταση. Η Κίνα κυριαρχεί στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού των μπαταριών ιόντων λιθίου, γεγονός που έχει ενισχύσει στις ΗΠΑ τις ανησυχίες για την εξάρτηση από κινεζικές προμήθειες. Οι τεχνολογίες μεγάλης διάρκειας προσφέρουν μια πιθανή εναλλακτική, καθώς ορισμένες βασίζονται σε διαφορετικά υλικά και μπορούν να περιορίσουν την ανάγκη για κρίσιμα ορυκτά. Παράλληλα, η ανάπτυξη εργοστασίων στις ΗΠΑ θα μπορούσε να ενισχύσει τις εγχώριες αλυσίδες εφοδιασμού.

Παρά τις επενδύσεις και το αυξανόμενο ενδιαφέρον, η αγορά παραμένει σε πρώιμο στάδιο. Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί αν όλες οι νέες τεχνολογίες μπορούν να πετύχουν σε μεγάλη κλίμακα το κόστος, την αξιοπιστία και τις επιδόσεις που υπόσχονται. Η ταχεία ανάπτυξη της AI, ωστόσο, δημιουργεί μια νέα και ισχυρή ζήτηση, δίνοντας στις λύσεις αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας την ευκαιρία να περάσουν από το στάδιο της δοκιμής στην ευρύτερη εμπορική εφαρμογή.

Διαβάστε ακόμη