Η κατάρρευση της Northvolt και η υπερβάλλουσα παραγωγική δυναμικότητα που άφησε πίσω της η επιθετική επέκταση στην αγορά μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων οδηγούν δυτικές εταιρείες του κλάδου σε μια πιο «ελαφριά» βιομηχανική στρατηγική. Αντί να επενδύουν από την αρχή σε δικά τους εργοστάσια μεγάλης κλίμακας, αρκετές νεοφυείς επιχειρήσεις αναζητούν πλέον διαθέσιμες γραμμές παραγωγής στην Ασία, αξιοποιώντας υποδομές που έχουν μείνει ανενεργές ή υποαπασχολούμενες.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η μετατόπιση αυτή αντανακλά την προσπάθεια δυτικών εταιρειών μπαταριών να περιορίσουν το κεφαλαιακό κόστος, να επιταχύνουν την εμπορική τους ανάπτυξη και να αποφύγουν το μοντέλο μεγάλων επενδύσεων σε ιδιόκτητες παραγωγικές μονάδες, το οποίο αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολο να στηριχθεί σε μια αγορά με έντονο ανταγωνισμό, πιέσεις στις τιμές και αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες.

Η σουηδική Altris, εταιρεία που δραστηριοποιείται στα υλικά για μπαταρίες ιόντων νατρίου, βρίσκεται σε συζητήσεις με κινεζικό κατασκευαστή μπαταριών για τη μίσθωση μιας αδρανούς γραμμής παραγωγής μπαταριών ιόντων λιθίου. Στόχος είναι η μετατροπή της συγκεκριμένης μονάδας ώστε να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή μπαταριών ιόντων νατρίου, οι οποίες προορίζονται για εφαρμογές αποθήκευσης ενέργειας.

Η επιλογή αυτή καταδεικνύει ότι η υπερβάλλουσα δυναμικότητα που δημιουργήθηκε στην αλυσίδα παραγωγής μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων μπορεί να ανοίξει νέες δυνατότητες για τεχνολογίες με διαφορετικό εμπορικό προσανατολισμό. Οι μπαταρίες ιόντων νατρίου θεωρούνται μία από τις εναλλακτικές τεχνολογίες που μπορούν να αξιοποιηθούν κυρίως στη σταθερή αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, όπου το χαμηλότερο κόστος και η διαθεσιμότητα πρώτων υλών έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Altris, Christer Bergquist, ανέφερε στους Financial Times ότι η εταιρεία εξετάζει επίσης τη δυνατότητα συνεργασίας και με άλλους ευρωπαϊκούς προμηθευτές που διαθέτουν πλεονάζουσα δυναμικότητα. Όπως σημείωσε, προμηθευτές δεύτερου και τρίτου επιπέδου, οι οποίοι είχαν αρχικά αναπτύξει παραγωγικές υποδομές για την αλυσίδα αξίας των μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων, βρίσκονται πλέον με διαθέσιμες γραμμές παραγωγής και αναζητούν ενεργά νέες αγορές, μεταξύ αυτών και τον τομέα του νατρίου.

Η στροφή αυτή συνδέεται άμεσα με τις δυσκολίες που αντιμετώπισε η Northvolt. Η σουηδική εταιρεία είχε επενδύσει στην ανάπτυξη μεγάλων παραγωγικών εγκαταστάσεων από το μηδέν, επιδιώκοντας να δημιουργήσει έναν ευρωπαϊκό πρωταθλητή στις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων. Ωστόσο, η στρατηγική αυτή συνοδεύτηκε από υψηλές κεφαλαιακές ανάγκες, καθυστερήσεις και πιέσεις στην παραγωγή, οδηγώντας τελικά την εταιρεία σε πτώχευση.

Η εμπειρία της Northvolt φαίνεται να λειτουργεί ως προειδοποίηση για τις νεότερες εταιρείες του κλάδου. Πολλές από αυτές επιδιώκουν πλέον να αποφύγουν την κατασκευή ιδιόκτητων gigafactories και στρέφονται σε πιο ευέλικτα μοντέλα παραγωγής, μέσω συνεργασιών με υφιστάμενους κατασκευαστές στην Ασία.

Από τις gigafactories στο μοντέλο εξωτερικής παραγωγής

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αμερικανική Ion Storage Systems, η οποία αναζητεί πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα στη Νοτιοανατολική Ασία για τη συναρμολόγηση των μπαταριών της. Η εταιρεία έχει ήδη πραγματοποιήσει επαφές με περισσότερους από δώδεκα προμηθευτές, καθώς επιδιώκει να αξιοποιήσει υφιστάμενες εγκαταστάσεις αντί να αναλάβει το κόστος δημιουργίας νέας βιομηχανικής βάσης.

Η Ion Storage Systems έχει αναπτύξει μπαταρίες στερεού ηλεκτρολύτη για φορητές ηλεκτρονικές συσκευές και για εξειδικευμένες βιομηχανικές εφαρμογές. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Jorge Diaz Schneider, ανέφερε ότι οι προμηθευτές είναι περισσότερο διατεθειμένοι να συνεργαστούν σε τέτοιες εξειδικευμένες εφαρμογές, καθώς αυτές αποφέρουν υψηλότερα περιθώρια κέρδους σε σύγκριση με τη μαζική παραγωγή μπαταριών για ηλεκτρικά οχήματα.

Η εταιρεία βασίζεται σε εξωτερικούς συνεργάτες για τη συναρμολόγηση των προϊόντων της. Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι η Ion Storage Systems δεν σκοπεύει να κατασκευάσει δικό της εργοστάσιο μεγάλης κλίμακας. «Δεν πρόκειται να φτιάξουμε μια gigafactory. Δεν θέλουμε να γίνουμε άλλη μία Northvolt», δήλωσε στους Financial Times.

Αντίστοιχη προσέγγιση ακολουθεί και η Unigrid, νεοφυής εταιρεία με έδρα το Σαν Ντιέγκο, η οποία αναπτύσσει μπαταρίες ιόντων νατρίου για εφαρμογές αποθήκευσης ενέργειας. Η εταιρεία λειτουργεί με ένα μοντέλο που περιγράφει ως «foundry model», χρησιμοποιώντας έξι εργοστάσια στην Κίνα, τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία για την παραγωγή εξαρτημάτων.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Unigrid, Darren H. S. Tan, σημείωσε ότι η συνεργασία με εξειδικευμένες παραγωγικές μονάδες επιτρέπει στην εταιρεία να διαθέσει προϊόντα στην αγορά με μεγαλύτερη ταχύτητα και κλίμακα. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η διαχείριση πολλών εργοστασίων σε διαφορετικές χώρες αποτελεί σημαντική οργανωτική και εφοδιαστική πρόκληση.

Όπως εξήγησε, η συνεργασία με πολλούς παραγωγικούς εταίρους μπορεί να εξελιχθεί σε «λογιστικό εφιάλτη», όμως παραμένει αναγκαία, καθώς καμία μεμονωμένη εταιρεία δεν διαθέτει πλήρη γνώση και τεχνογνωσία σε όλα τα στάδια της αλυσίδας παραγωγής μιας μπαταρίας. Από τα υλικά και τα ηλεκτρόδια έως τη συναρμολόγηση και τον τελικό ποιοτικό έλεγχο, η παραγωγή απαιτεί εξειδικευμένες δυνατότητες που βρίσκονται κατανεμημένες σε διαφορετικές επιχειρήσεις και γεωγραφικές περιοχές.

Το τίμημα της εξάρτησης από την Ασία

Η αυξανόμενη εξάρτηση από την ασιατική παραγωγική βάση, πάντως, εντείνει και τους προβληματισμούς για την τεχνολογική αυτονομία της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η συνεργασία με κινεζικούς κατασκευαστές ενέχει κινδύνους που σχετίζονται τόσο με τη διαρροή πνευματικής ιδιοκτησίας όσο και με την περαιτέρω εξάρτηση από τις εφοδιαστικές αλυσίδες της Κίνας.

Ο Max Reid, επικεφαλής του τομέα μπαταριών στη συμβουλευτική CRU, ανέφερε ότι η ασιατική αλυσίδα εφοδιασμού παραμένει αναπόσπαστο μέρος της βιομηχανίας μπαταριών. Όπως σημείωσε, η παραγωγική τεχνογνωσία και η βιομηχανική υπεροχή που είναι διαθέσιμες στην περιοχή γίνονται ολοένα και πιο δυσεύρετες στην Ευρώπη.

Η χρήση τρίτων κατασκευαστών μπορεί να διευκολύνει τις εταιρείες να αυξήσουν την παραγωγή τους με χαμηλότερο επενδυτικό ρίσκο και μεγαλύτερη ευελιξία. Ωστόσο, η συγκεκριμένη επιλογή διατηρεί και το βασικό διαρθρωτικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας μπαταριών: την περιορισμένη εγχώρια τεχνογνωσία και την αδυναμία δημιουργίας μιας ολοκληρωμένης παραγωγικής αλυσίδας, από τα πρώτα υλικά έως το τελικό προϊόν.

Η νέα αυτή πραγματικότητα αναδεικνύει μια πιο σύνθετη εικόνα για τη δυτική στρατηγική στις μπαταρίες. Από τη μία πλευρά, η αξιοποίηση αδρανών εργοστασίων στην Ασία προσφέρει σε νεοφυείς εταιρείες τη δυνατότητα να βγουν ταχύτερα στην αγορά και να περιορίσουν το χρηματοδοτικό βάρος. Από την άλλη, η επιλογή αυτή επιβεβαιώνει ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να απέχει από τον στόχο της πλήρους βιομηχανικής αυτονόμησης σε έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς της ενεργειακής μετάβασης.

Διαβάστε ακόμη