Ενεργειακή ανεξαρτησία, χαμηλότερες τιμές ενέργειας, κρίσιμες πρώτες ύλες και διαφοροποίηση των ευρωπαϊκών εφοδιαστικών αλυσίδων βρέθηκαν στο επίκεντρο της ετήσιας ομιλίας της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την Κατάσταση της Ένωσης, με την ίδια να προειδοποιεί ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει «επικίνδυνες εξαρτήσεις».
Μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ, η φον ντερ Λάιεν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, με την ενέργεια, τις πρώτες ύλες, την άμυνα και τις εφοδιαστικές αλυσίδες να αποτελούν βασικούς πυλώνες.
Όπως ανέφερε, σύμφωνα με τη Deutsche Welle, η ΕΕ εξακολουθεί να εξαρτάται κατά περίπου 80% από την Κίνα για πολλές κρίσιμες πρώτες ύλες. «Πρέπει επειγόντως να προμηθευτούμε και να δημιουργήσουμε αποθέματα», τόνισε, επισημαίνοντας ότι καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της αυτές τις προκλήσεις.
Ενεργειακή ανεξαρτησία και χαμηλότερες τιμές
Ιδιαίτερη θέση στην ομιλία κατέλαβε το ενεργειακό κόστος, με τη φον ντερ Λάιεν να προειδοποιεί ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να διατηρήσει την ισχύ της ως βιομηχανική δύναμη εάν οι τιμές ενέργειας παραμείνουν διαρθρωτικά υψηλές. Σύμφωνα με το BGNES, η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει την παραγωγή οικονομικά προσιτής και εγχώριας καθαρής ενέργειας, αναφέροντας τις ΑΠΕ, την πυρηνική ενέργεια και το βιομεθάνιο, μεταξύ άλλων τεχνολογιών.
«Πρέπει να ενισχύσουμε την οικονομικά προσιτή και εγχώρια καθαρή ενέργεια. Είτε πρόκειται για ανανεώσιμες πηγές είτε για πυρηνική ενέργεια, είτε για βιομεθάνιο είτε για άλλες μορφές. Τεχνολογικά ουδέτερα. Αλλά αυτές οι μορφές ενέργειας πρέπει να μας προσφέρουν ανεξαρτησία και να μειώσουν τις τιμές ενέργειας», ανέφερε.
Παράλληλα, κάλεσε την ΕΕ να επιταχύνει τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας, να περιορίσει το κόστος των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων και να επιταχύνει τη σύνδεση των έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με τα δίκτυα. Όπως σημείωσε, οι άδειες, οι διοικητικές διαδικασίες, οι συνδέσεις στο δίκτυο και οι χρηματοδοτικές αποφάσεις καθορίζουν σε σημαντικό βαθμό το πού θα κατευθυνθούν επενδύσεις και πού θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Η φον ντερ Λάιεν υποστήριξε επίσης ότι η Ευρώπη έχει ήδη κάνει σημαντικά βήματα για να απεξαρτηθεί από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, όμως οι πρόσφατες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας ανέδειξαν εκ νέου το κόστος της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μιλά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο της Γαλλίας © EPA/RONALD WITTEK
Νέος ευρωπαϊκός φορέας για τις κρίσιμες πρώτες ύλες
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού οργανισμού για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, ο οποίος θα έχει ως στόχο την εξασφάλιση προμηθειών και τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων. Όπως ανέφερε η φον ντερ Λάιεν, η ΕΕ εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα για κρίσιμα ορυκτά, μεταξύ άλλων για τις σπάνιες γαίες.
«Πρέπει επειγόντως να προμηθευτούμε και να δημιουργήσουμε αποθέματα», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η νέα πρωτοβουλία ”European Corporation on Critical Raw Materials” θα βοηθήσει την Ένωση να εξασφαλίσει και να αποθηκεύσει τις πρώτες ύλες που χρειάζεται. «Δεν εξαρτάται μόνο η βιομηχανία μας από αυτό, αλλά και η ανεξαρτησία και η ασφάλειά μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η πρωτοβουλία συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή μετάβαση, καθώς οι κρίσιμες πρώτες ύλες αποτελούν βασικό συστατικό για μια σειρά από τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, από τις μπαταρίες και τα δίκτυα έως τις ανανεώσιμες πηγές και την ηλεκτροκίνηση.
Στο επίκεντρο η εμπορική σχέση με την Κίνα
Η πρόεδρος της Κομισιόν έστειλε παράλληλα σαφές μήνυμα για την εμπορική σχέση της ΕΕ με την Κίνα, σημειώνοντας ότι η Ένωση θα χρησιμοποιήσει «όλα τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της» προκειμένου να επαναφέρει μια πιο ισορροπημένη σχέση.
Σύμφωνα με το Reuters, η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι το έλλειμμα της ΕΕ στο εμπόριο αγαθών με την Κίνα έφτασε πέρυσι περίπου το 1 δισ. ευρώ την ημέρα, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «μη βιώσιμη» και σημειώνοντας ότι έχει φτάσει σε σημείο καμπής. «Κάποιοι λένε ότι το δεύτερο σοκ από την Κίνα πλησιάζει. Αλλά είναι ήδη εδώ», ανέφερε, συνδέοντας τις εξελίξεις με την αποβιομηχάνιση σε ευρωπαϊκές βιομηχανικές περιοχές. Η ίδια υπογράμμισε ότι η ΕΕ θα πρέπει παράλληλα να διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας κρίσιμων πρώτων υλών, ώστε να περιορίσει την εξάρτησή της από την Κίνα.
Ανοίγει η πόρτα της ΕΕ στον Καναδά
Στο ίδιο πλαίσιο της διαφοροποίησης των στρατηγικών συνεργασιών, η φον ντερ Λάιεν άνοιξε την πόρτα για μια νέα, ειδική σχέση με τον Καναδά, κάνοντας λόγο για τη δυνατότητα να γίνει η χώρα το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ.
Πρόκειται για μια ιδιότητα που σήμερα δεν υπάρχει στους θεσμούς της Ένωσης και θα πρέπει να δημιουργηθεί από την αρχή.
Η αναφορά έγινε παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ, λίγες ημέρες μετά από δημοσίευμα της Wall Street Journal σύμφωνα με το οποίο η καναδική κυβέρνηση εξετάζει μια μορφή «associate membership» με την ΕΕ. Ο ίδιος ο Κάρνεϊ είχε διευκρινίσει ότι επιδιώκει μια «μοναδική συμμαχία» με την Ένωση και όχι πλήρη ένταξη.
«Οι εταιρικές σχέσεις είναι μια στρατηγική επιλογή για την Ευρώπη», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ και ο Καναδάς αντιμετωπίζουν τον κόσμο με παρόμοιο τρόπο, από την τεχνητή νοημοσύνη και την κλιματική αλλαγή έως την Αρκτική και τη γεωπολιτική.
Όπως σημείωσε, οι δύο πλευρές έχουν ήδη συνεργαστεί σε ζητήματα όπως η Ουκρανία, η άμυνα, οι πρώτες ύλες και οι εφοδιαστικές αλυσίδες, με κοινό σημείο αναφοράς, όπως είπε, την προσήλωση στη δημοκρατία.
Η ΕΕ και ο Καναδάς έχουν ενισχύσει τους δεσμούς τους τα τελευταία χρόνια, ενώ αμφότεροι αναζητούν τρόπους να διαφοροποιήσουν τις οικονομικές και εμπορικές τους εξαρτήσεις από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες αντίστοιχα. Η φον ντερ Λάιεν περιέγραψε το διεθνές περιβάλλον ως «ανοιχτά εχθρικό», αναφερόμενη στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, στις νέες συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή της Ευρώπης, στον παγκόσμιο ανταγωνισμό για βιομηχανικές δυνατότητες και στις προσπάθειες, όπως είπε, να υπονομευθεί η εμπιστοσύνη στην Ευρώπη.
«Η κατάσταση της Ένωσής μας είναι η ισχυρότερη που υπήρξε ποτέ. Η κατάσταση της Ένωσής μας μπορεί επίσης να μοιάζει πιο εύθραυστη από ποτέ», ανέφερε. Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε έτσι την ανάγκη για μια πιο ανεξάρτητη Ευρώπη, με μεγαλύτερη δυνατότητα να διασφαλίζει τις κρίσιμες υποδομές, τις πρώτες ύλες, την ενέργεια και την παραγωγική της βάση.
Νέα μέτρα για την κλιματική προσαρμογή
Η κλιματική αλλαγή αποτέλεσε έναν ακόμη βασικό άξονα της ομιλίας, με τη φον ντερ Λάιεν να χαρακτηρίζει το φετινό καλοκαίρι «καλοκαίρι της αλήθειας» για την Ευρώπη, λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Σύμφωνα με το Reuters, οι πυρκαγιές κατέστρεψαν περίπου 660.000 εκτάρια, χάθηκαν περίπου 12 εκατ. τόνοι καλλιεργειών, ενώ οι επιπλέον θάνατοι ξεπέρασαν τους 35.000. Η ίδια προειδοποίησε ότι οι σημερινές συνθήκες μπορεί να αποτελούν μόνο μια πρόγευση των θερμοκρασιών που θα αντιμετωπίσει η Ευρώπη τα επόμενα χρόνια.
Η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει τον Οκτώβριο νέα στρατηγική για την κλιματική ανθεκτικότητα, η οποία θα αφορά 100 ευάλωτες περιοχές της Ευρώπης. Παράλληλα, η φον ντερ Λάιεν προανήγγειλε σχέδιο για την αντιμετώπιση των καυσώνων, με έμφαση στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, καθώς και ευρωπαϊκό σχέδιο για το νερό και την καλύτερη διαχείριση του κινδύνου ξηρασίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Κομισιόν προωθεί τη δημιουργία μιας Συμμαχίας για την Κλιματική Ασφάλιση, με στόχο να αυξηθεί η ασφαλιστική κάλυψη απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ που επικαλείται το Reuters, μόλις περίπου το ένα τέταρτο των οικονομικών ζημιών από κλιματικά φαινόμενα στην Ένωση καλύπτεται σήμερα από ασφάλιση. Η φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι, παράλληλα με τις πολιτικές μείωσης των εκπομπών, η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει σημαντικά την προετοιμασία της για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Διαβάστε ακόμη
