Στο ενεργειακό αποτύπωμα της χώρας, στις αλλαγές που έχουν συντελεστεί από το 2019, αλλά και στις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στον τομέα της ενέργειας αναφέρθηκε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, κατά την τοποθέτησή του στη Βουλή, στο πλαίσιο της συζήτησης για το νέο νομοσχέδιο που αφορά τη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Όπως υπογράμμισε, το νομοσχέδιο «χτίζει πάνω σε μια βάση» και αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς τα εμπρός για την ενεργειακή πορεία της χώρας. Αναφερόμενος στην κατάσταση που παρέλαβε η κυβέρνηση το 2019, σημείωσε ότι τότε η Ελλάδα είχε την υψηλότερη χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ σήμερα η τιμή της βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, ανέφερε ότι το 2019 η χώρα εισήγαγε το 18% των αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια, ενώ πλέον εξάγει το 15% της εγχώριας παραγωγής της. Όπως επισήμανε, την ίδια περίοδο η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών γινόταν με πολύ αργούς ρυθμούς, ενώ σήμερα η Ελλάδα έχει ανέλθει στην τρίτη θέση παγκοσμίως ως προς τη διείσδυση των φωτοβολταϊκών και στην έβδομη θέση όσον αφορά τα αιολικά. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις επενδύσεις στα δίκτυα, τονίζοντας ότι αυτές έχουν αυξηθεί κατά 3,5 φορές, με τις σχετικές επενδύσεις για την περίοδο 2024-2025 να ανέρχονται σε 1,4 δισ. ευρώ. «Τα στοιχεία αυτά δεν τα αμφισβητεί κανείς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Για αποθήκευση ενέργειας και εξαγωγές ρεύματος

Απαντώντας στην κριτική ότι η Ελλάδα καθυστέρησε να αναπτύξει επαρκείς υποδομές αποθήκευσης ενέργειας, ο Νίκος Τσάφος κάλεσε να εξεταστούν τα πραγματικά δεδομένα. Όπως είπε, κάθε χρόνο η χώρα εισήγαγε ηλεκτρική ενέργεια αξίας περίπου 100 εκατ. ευρώ από τη Βουλγαρία, ενώ φέτος καταγράφει εμπορικό πλεόνασμα 265 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η Ελλάδα εξάγει φέτος ηλεκτρική ενέργεια κατά μέσο όρο για 18 ώρες ημερησίως και εισάγει για έξι ώρες. Ειδικά το πρώτο δεκαήμερα του Νοεμβρίου, όπως ανέφερε, οι εξαγωγές πραγματοποιούνται κατά μέσο όρο για 21 ώρες την ημέρα, ενώ οι εισαγωγές περιορίζονται στις τρεις ώρες.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι ζητούμενο είναι η συμπληρωματικότητα των ενεργειακών συστημάτων, καθώς αυτό αποτελεί, όπως είπε, το όραμα για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

Περνώντας στο ζήτημα της αποθήκευσης, αναφέρθηκε και στην Ισπανία, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια χώρα με πενταπλάσια ενεργειακή κατανάλωση σε σχέση με την Ελλάδα, η οποία σχεδιάζει να προσθέσει 4-5 GW αποθηκευτικής ισχύος την περίοδο 2026-2028. Για την Ελλάδα, αντίστοιχα, ο στόχος που περιέγραψε κινείται περίπου στα 3-4 GW.

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι οι μπαταρίες δεν αποτελούν «μαγικό ραβδί» που οδηγεί αυτομάτως σε μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Ως παράδειγμα έφερε τη Βουλγαρία, όπου, όπως εξήγησε, λόγω της απουσίας υπερπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι μπαταρίες προσπαθούν να αντλήσουν ενέργεια από όση υπάρχει ήδη στο σύστημα, αυξάνοντας τη ζήτηση και τις τιμές. Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους η χονδρική τιμή στη Βουλγαρία είναι υψηλότερη από εκείνη στην Ελλάδα. «Καλές οι μπαταρίες, αλλά ας μην συμπτύξουμε όλη την ενεργειακή στρατηγική της χώρας σε αυτήν», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η αποθήκευση αποτελεί σημαντικό εργαλείο, χωρίς να μπορεί από μόνη της να αποτελέσει τη συνολική απάντηση στις ενεργειακές προκλήσεις.

Για τα χρωματιστά τιμολόγια ρεύματος – οι δυσκολίες στα μπλε

Εκτενής ήταν η αναφορά του και στα χρωματιστά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, με τον Νίκο Τσάφο να εξηγεί ότι η αξία του ρεύματος εξαρτάται από την ώρα και το σημείο στο οποίο παράγεται. Όπως ανέφερε, η τιμή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μεταβάλλεται κάθε τέταρτο της ώρας. Το βασικό ερώτημα, επομένως, είναι με ποιον τρόπο μπορεί ένα προϊόν του οποίου η τιμή αλλάζει τόσο συχνά να χρεώνεται στον καταναλωτή.

Σύμφωνα με την εξήγησή του, υπάρχουν διαφορετικές επιλογές τιμολόγησης: είτε η χρέωση να γίνεται ανά ώρα, μέσω των πορτοκαλί τιμολογίων, είτε ο καταναλωτής να πληρώνει την τιμή που θα διαμορφωθεί, μέσω του κίτρινου τιμολογίου. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα κλειδώματος μιας συγκεκριμένης τιμής, μέσω του μπλε τιμολογίου, αλλά και η απολογιστική χρέωση ανάλογα με τις διακυμάνσεις της αγοράς, όπως συμβαίνει με τα πράσινα ή τα κίτρινα τιμολόγια. Για το πράσινο τιμολόγιο σημείωσε ότι ουσιαστικά πρόκειται για ένα τυποποιημένο κίτρινο τιμολόγιο.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στις δυσκολίες που συνδέονται με τα μπλε τιμολόγια, εξηγώντας ότι ένας καταναλωτής που συνάπτει σήμερα ένα συμβόλαιο σταθερής τιμής μπορεί μέσα σε δύο ή τρεις μήνες να βρεθεί αντιμέτωπος με φθηνότερα διαθέσιμα τιμολόγια στην αγορά. Παράλληλα, υπάρχουν ρήτρες αποχώρησης, οι οποίες μπορεί να επιβαρύνουν τον καταναλωτή σε περίπτωση πρόωρης διακοπής της σύμβασης. Όπως εξήγησε, όταν ένας προμηθευτής εγγυάται μια συγκεκριμένη τιμή για ορισμένο χρονικό διάστημα, οφείλει να την προστατεύσει σε όλη τη διάρκεια του συμβολαίου. Για να μπορέσει να ανταποκριθεί στη συμφωνία, πρέπει να είναι σε θέση να διαχειριστεί τον σχετικό κίνδυνο. Για τον λόγο αυτό, όπως ανέφερε, στο συγκεκριμένο νομοσχέδιο υπάρχει ρητή πρόβλεψη που αφορά τους προμηθευτές και τη διαχείριση αυτού του κινδύνου. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι εάν όλοι οι καταναλωτές στραφούν μαζικά στα μπλε τιμολόγια, αυτά ενδέχεται να γίνουν σημαντικά ακριβότερα, καθώς οι προμηθευτές θα πρέπει να συνυπολογίζουν και να καλύπτουν τα δυσμενέστερα πιθανά σενάρια για όλη τη διάρκεια των συμβολαίων.

Αναφορικά με την κατανομή των καταναλωτών ανά κατηγορία τιμολογίου, σημείωσε ότι περίπου 3,1 εκατ. καταναλωτές βρίσκονται σήμερα στο πράσινο τιμολόγιο, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 50% του συνόλου. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι σε αυτόν τον αριθμό περιλαμβάνονται περισσότερες από ένα εκατομμύριο παροχές με ελάχιστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, όπως κλειστά σπίτια και εξοχικές κατοικίες. Εάν αφαιρεθούν αυτές οι παροχές, η πραγματική εικόνα, σύμφωνα με τον ίδιο, διαμορφώνεται περίπου στο 40% για τα πράσινα τιμολόγια, στο 40% για τα μπλε και στο 20% για τα κίτρινα. Όπως σημείωσε, στόχος είναι οι καταναλωτές να στραφούν προς τα μπλε τιμολόγια, λαμβάνοντας υπόψη, ωστόσο, τις ιδιαιτερότητες και τις συνθήκες της αγοράς.

Τα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Ο Νίκος Τσάφος αναγνώρισε ότι από το 2019 υπάρχει πανευρωπαϊκό κύμα σωρευτικής ακρίβειας στην ενέργεια, επισημαίνοντας ότι η χώρα περνά έναν δύσκολο ενεργειακά χειμώνα.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στα μέτρα που έχουν ληφθεί για το πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης, τη βενζίνη, καθώς και στην αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.

Παράλληλα, έκανε αναφορά στην εξασφάλιση της ρήτρας διαφυγής, καθώς και στη διάθεση πρόσθετων πόρων για την αντιμετώπιση των ενεργειακών πιέσεων. Ειδικότερα, μίλησε για 200 εκατ. ευρώ επιπλέον για την αποθήκευση ενέργειας και 250 εκατ. ευρώ για την εξοικονόμηση ενέργειας και την αντιμετώπιση της ενεργειακής επιβάρυνσης των επιχειρήσεων. Υπενθύμισε ότι, την άνοιξη ανακοινώθηκε ποσό 75 εκατ. ευρώ για την αύξηση του συντελεστή αντιστάθμισης για τις βιομηχανίες, καθώς και 25 εκατ. ευρώ για τη μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ. Επιπλέον, σημείωσε ότι έχουν προβλεφθεί 50 εκατ. ευρώ για την αποθήκευση ενέργειας στους μη οικιακούς καταναλωτές και 95 εκατ. ευρώ για την επιδότηση της τιμής ενέργειας στη βιομηχανία.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Νίκος Τσάφος υπογράμμισε ότι ο τομέας της ενέργειας είναι ιδιαίτερα σύνθετος και ότι οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα όσα συμβαίνουν στο εσωτερικό της χώρας. Όπως τόνισε, ζητούμενο είναι η Ελλάδα να θωρακίζεται ενεργειακά, να προχωρά μπροστά και να αξιοποιεί τις διαθέσιμες ενεργειακές πηγές, προκειμένου να ενισχύει την ανθεκτικότητά της απέναντι στις διεθνείς κρίσεις και να προστατεύει τους καταναλωτές.

Διαβάστε ακόμη