Η Μέση Ανατολή παραμένει κομβικός παίκτης στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, καθώς στο υπέδαφός της βρίσκονται σχεδόν τα μισά αποθέματα του πλανήτη. Παρ’ όλα αυτά, την πρώτη θέση παγκοσμίως σε αποθέματα καταλαμβάνει μια χώρα εκτός της περιοχής: η Βενεζουέλα, η οποία διαθέτει μεγαλύτερα αποθέματα ακόμη και από τη Σαουδική Αραβία. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει μια βασική διαφοροποίηση στον ενεργειακό χάρτη: ο μεγαλύτερος υπόγειος πετρελαϊκός πλούτος δεν μεταφράζεται κατ’ ανάγκη και σε υψηλότερη παραγωγή.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση World Energy Review 2026 της Eni, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου ανέρχονταν στο τέλος του 2025 σε περίπου 1,8 τρισ. βαρέλια, με τη Μέση Ανατολή να συγκεντρώνει το 48,3% του συνόλου. Η ανάλυση του Visual Capitalist, που βασίζεται στα στοιχεία της 31ης Δεκεμβρίου 2025, αποτυπώνει την εξαιρετικά άνιση γεωγραφική κατανομή ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς πόρους.
Πού βρίσκονται τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου
Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Μέση Ανατολή με 870,9 δισ. βαρέλια, αφήνοντας σε μεγάλη απόσταση την Κεντρική και Νότια Αμερική, που συγκεντρώνει 354,8 δισ. βαρέλια ή το 19,7% του παγκόσμιου συνόλου.
Τρίτη κατατάσσεται η Βόρεια Αμερική με 246 δισ. βαρέλια, ενώ ακολουθούν η Ρωσία και η Κεντρική Ασία με 145,8 δισ. και η Αφρική με 119,8 δισ. βαρέλια. Στις τελευταίες θέσεις βρίσκονται η Ασία-Ειρηνικός και η Ευρώπη.
Παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου ανά περιοχή, 2025
| Περιοχή | Δισ. βαρέλια | Παγκόσμιο μερίδιο |
|---|---|---|
| Μέση Ανατολή | 870,9 | 48,3% |
| Κεντρική και Νότια Αμερική | 354,8 | 19,7% |
| Βόρεια Αμερική | 246,0 | 13,6% |
| Ρωσία και Κεντρική Ασία | 145,8 | 8,1% |
| Αφρική | 119,8 | 6,6% |
| Ασία-Ειρηνικός | 52,6 | 2,9% |
| Ευρώπη | 12,6 | 0,7% |
| Παγκόσμιο σύνολο | 1.802,5 | 100% |
Πηγή: Eni, World Energy Review 2026. Τα ποσοστά έχουν στρογγυλοποιηθεί.
Η συγκέντρωση αυτή αποδεικνύει πόσο σημαντικό ρόλο εξακολουθούν να διαδραματίζουν συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές στην ενεργειακή ασφάλεια, στις διεθνείς εμπορικές ροές και στις τιμές του πετρελαίου.
Μέση Ανατολή: Σαουδική Αραβία, Ιράν και Ιράκ κυριαρχούν
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει περίπου 267,2 δισ. βαρέλια, το Ιράν 208,6 δισ., το Ιράκ 145 δισ. και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 113 δισ. βαρέλια. Οι τέσσερις χώρες συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαϊκού πλούτου της περιοχής.
Παρά την κυριαρχία της στα αποθέματα, η Μέση Ανατολή κατατάσσεται δεύτερη στην παγκόσμια παραγωγή, με περίπου 31 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2025.
Η Σαουδική Αραβία παραμένει ο μεγαλύτερος παραγωγός της περιοχής, με 9,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, ο αριθμός των ενεργών γεωτρύπανων υποχώρησε το 2025 στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 ετών, καθώς μέρος των ενεργειακών επενδύσεων στρέφεται στην παραγωγή φυσικού αερίου.
Βενεζουέλα: Η χώρα με τα μεγαλύτερα αποθέματα στον κόσμο
Η Βενεζουέλα αποτελεί τη μεγάλη εξαίρεση στον παγκόσμιο πετρελαϊκό χάρτη. Με 303,4 δισ. βαρέλια, διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα παγκοσμίως, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 86% των συνολικών αποθεμάτων της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής.
Ωστόσο, ο τεράστιος αυτός πλούτος δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχα υψηλή παραγωγή. Η εξόρυξη του ιδιαίτερα βαρέος αργού πετρελαίου απαιτεί εξειδικευμένες υποδομές και υψηλές επενδύσεις, ενώ οι οικονομικές δυσκολίες και τα προβλήματα στις ενεργειακές εγκαταστάσεις περιορίζουν τις παραγωγικές δυνατότητες της χώρας.
Καναδάς: Το 82% των αποθεμάτων της Βόρειας Αμερικής
Στη Βόρεια Αμερική, ο Καναδάς συγκεντρώνει περίπου 201,3 δισ. βαρέλια, δηλαδή το 82% των περιφερειακών αποθεμάτων. Το μεγαλύτερο μέρος τους βρίσκεται σε κοιτάσματα πετρελαιοφόρου άμμου, η αξιοποίηση των οποίων απαιτεί διαφορετικές τεχνικές από τη συμβατική εξόρυξη.
Η Βόρεια Αμερική αποτελεί, πάντως, τη μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγό περιοχή του κόσμου, με περισσότερα από 31 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2025, σχεδόν το 30% της παγκόσμιας προσφοράς.
Σημειώνεται ότι στην ταξινόμηση της Eni η Βόρεια Αμερική περιλαμβάνει τον Καναδά και τις ΗΠΑ, ενώ το Μεξικό εντάσσεται στην Κεντρική και Νότια Αμερική.
Ρωσία, Αφρική και Ευρώπη: Πώς κατανέμεται ο υπόλοιπος πλούτος
Η Ρωσία και η Κεντρική Ασία διαθέτουν συνολικά 145,8 δισ. βαρέλια, με τη Ρωσία να κατέχει τη μεγαλύτερη συμμετοχή και το Καζακστάν να ακολουθεί.
Στην Αφρική, όπου καταγράφονται αποθέματα 119,8 δισ. βαρελιών, ξεχωρίζουν η Λιβύη και η Νιγηρία. Αντίθετα, η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού συγκεντρώνει μόλις το 2,9% των αποθεμάτων, παρά το γεγονός ότι περιλαμβάνει μεγάλες καταναλώτριες χώρες, όπως η Κίνα και η Ινδία.
Η Ευρώπη βρίσκεται τελευταία, με μόλις 12,6 δισ. βαρέλια και μερίδιο 0,7%. Σημαντικό μέρος της παραγωγής της προέρχεται από ώριμα κοιτάσματα της Βόρειας Θάλασσας.
Ένα επιπλέον στοιχείο της έκθεσης της Eni είναι ότι τα παγκόσμια αποθέματα αυξήθηκαν κατά 1% το 2025, ενώ στην Ευρώπη μειώθηκαν κατά 8,9% και στην Ασία-Ειρηνικό αυξήθηκαν κατά 13,4%.
Συνολικά, Μέση Ανατολή και Κεντρική και Νότια Αμερική συγκεντρώνουν περίπου το 68% των αποθεμάτων πετρελαίου του πλανήτη. Η γεωγραφική αυτή συγκέντρωση εξηγεί γιατί οι γεωπολιτικές εξελίξεις σε σχετικά λίγες χώρες μπορούν να επηρεάσουν δυσανάλογα τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
Διαβάστε ακόμη
