Νέα αναστάτωση επικρατεί τις τελευταίες ώρες στις ενεργειακές αγορές εξαιτίας των επιθετικών κινήσεων των Χούθι στην Υεμένη, με το Brent πλέον να κινείται πάνω από τα 100 δολάρια. Στο μεταξύ, οι επιθέσεις που σημειώθηκαν σε Ριάντ και Μεδίνα οδήγησαν τη Σαουδική Αραβία στην απόφαση να κλείσει τον αγωγό East-West. Ο συγκεκριμένος αγωγός μεταφέρει περίπου 7 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα και αποτελεί κρίσιμη υποδομή για τις εξαγωγές της χώρας, οι οποίες βέβαια υποχώρησαν τον Αύγουστο, εξαιτίας των επιθέσεων των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα. Πλήγμα έχει δεχθεί και η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Η εικόνα της παρατεταμένης κρίσης προβληματίζει την ελληνική αγορά, καθώς οι εκπτώσεις που είχαν ανακοινωθεί στα μέσα του καλοκαιριού δεν κατάφεραν να συγκρατήσουν τις αυξήσεις στα καύσιμα. Οι αυξήσεις αυτές, υπάρχει η εκτίμηση, πως θα περάσουν στην πραγματική οικονομία, με τις επιχειρήσεις να μετακυλίουν το κόστος, συμπιέζοντας έτσι περαιτέρω τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Η τιμή της αμόλυβδης στα πρατήρια της Αττικής έχει φθάσει και το 2,14 ευρώ ανά λίτρο, ενώ η μέση πανελλαδική τιμή αγγίζει τα 2,120. Στο πετρέλαιο κίνησης, όπου παρατηρήθηκε μια αλματώδης αύξηση από τον Ιούλιο και μετά, μεγαλύτερη και από την αμόλυβδη, πλέον βρίσκεται στο 2,077 ευρώ ανά λίτρο. Οι εκτιμήσεις στην αγορά είναι ότι όσο αυξάνεται το Brent, οι αυξήσεις θα μεταφέρονται με διαφορά 3-4 ημερών. Προβληματισμός, όμως, υπάρχει και για τη διαμόρφωση της τιμής στο πετρέλαιο θέρμανσης, το οποίο ξεκίνησε πέρσι από το 1,10 ευρώ ανά λίτρο, ενώ τώρα υπάρχει η εκτίμηση ότι θα ξεκινήσει κοντά στο 1,90, εάν διατηρηθούν οι διεθνείς τιμές σε αυτά τα ύψη.

Τα μέτρα που εξετάζει η κυβέρνηση

Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση είναι έτοιμη να λάβει και άλλα μέτρα το προσεχές διάστημα, καθώς τα αποτελέσματα των υψηλών τιμών φαίνονται πλέον και στη μείωση της κατανάλωσης. Όπως αναφέραμε πρόσφατα, τον Ιούλιο μόνο για το πετρέλαιο κίνησης είχε πτώση 6,5%.

Τα μέτρα που εξετάζονται είναι, μεταξύ άλλων, να παραταθεί η επιδότηση στην αμόλυβδη και στο πετρέλαιο κίνησης, τόσο από την πλευρά του κράτους όσο και από την πλευρά των διυλιστηρίων. Το δεύτερο σενάριο είναι να υπάρξει αναπροσαρμογή του μοντέλου του επιδόματος θέρμανσης. Στο πλαίσιο αυτό σύμφωνα με πληροφορίες εξετάζεται η δυνατότητα να λάβουν όσο τα δυνατόν περισσότερα νοικοκυριά το επίδομα θέρμανσης και να υπάρξουν αυξημένα ποσά. Υπενθυμίζεται πως για το 2025  το ποσό του επιδόματος κυμαινόταν από 100 έως 800 ευρώ, ενώ για κατοίκους περιοχών με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες μπορούσε να φτάσει έως και 1.200 ευρώ. Το τελευταίο σενάριο περιλαμβάνει μια ευρωπαϊκή παρέμβαση στην περίπτωση εκείνη, φυσικά, που δεν θα μπορούν οι προϋπολογισμοί των κρατών-μελών να σηκώσουν το βάρος.

Τι μέτρα έχουν λάβει ευρωπαϊκές χώρες

Από τις αρχές του καλοκαιριού, αρκετές χώρες έχουν παρατείνει παλαιότερα μέτρα ή έχουν ανακοινώσει νέα, επιλέγοντας όμως διαφορετικές συνταγές: από οριζόντιες μειώσεις φόρων έως στοχευμένες ενισχύσεις για ευάλωτα νοικοκυριά και επαγγελματικούς κλάδους.

Το βλέμμα στρέφεται ήδη στον χειμώνα, καθώς τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου και προϊόντων όπως το ντίζελ και το πετρέλαιο θέρμανσης βρίσκονται χαμηλότερα από προηγούμενες χρονιές. Το φυσικό αέριο καλύπτει περίπου το 30% των αναγκών οικιακής θέρμανσης στην Ευρώπη και το πετρέλαιο περίπου το 10%.

Στην Ισπανία, στα τέλη Ιουνίου, η κυβέρνηση παρέτεινε για τρεις μήνες τα έκτακτα μέτρα που έληγαν στις 30 Ιουνίου, διατηρώντας τις επιδοτήσεις για τον πρωτογενή τομέα και τις μεταφορές. Για τα νοικοκυριά, η ελάφρυνση στην τιμή της βενζίνης και του ντίζελ περιορίστηκε σταδιακά από 20 λεπτά το λίτρο σε 15 λεπτά τον Ιούλιο, 10 λεπτά τον Αύγουστο και 5 λεπτά τον Σεπτέμβριο. Παρέμεινε, ωστόσο, η αυτόματη ρήτρα για πρόσθετη μείωση 20 λεπτών το λίτρο, εάν ο ετήσιος πληθωρισμός στα καύσιμα ξεπεράσει το 15%. Επιπλέον, αποφασίστηκε η σταδιακή κατάργηση του φόρου επί της αξίας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ο συντελεστής μειώνεται από 7% σε 5% έως το τέλος του 2026, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι η παρέμβαση μπορεί να περιορίσει τους λογαριασμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων έως 6%.

Η Ιταλία έχει επιλέξει κυρίως τη φορολογική παρέμβαση στα καύσιμα. Στις 27 Ιουλίου επανέφερε τη μείωση του ειδικού φόρου στο ντίζελ, περιορίζοντας την τιμή του κατά 17 λεπτά το λίτρο. Το συγκεκριμένο μέτρο, το οποίο παρατάθηκε εκ νέου στις 11 Σεπτεμβρίου, συνοδεύτηκε από φορολογικές ελαφρύνσεις για μεταφορικές επιχειρήσεις και αγρότες, με άμεσο δημοσιονομικό κόστος 125 εκατ. ευρώ.

Σε περισσότερο στοχευμένη λύση στράφηκε η Ουγγαρία. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε στις 11 Σεπτεμβρίου ότι περίπου ένα εκατομμύριο νοικοκυριά που διαθέτουν πετρελαιοκίνητο αυτοκίνητο ισχύος έως 150 ίππων θα λάβουν έως τον Δεκέμβριο αποζημίωση 20.000 φιορινιών, περίπου 64 δολαρίων. Για τους αγρότες προβλέπεται επιστροφή ειδικού φόρου κατανάλωσης.

Στην Αυστρία έχει καθιερωθεί το κοινωνικό τιμολόγιο στο ρεύμα στα 6 λεπτά ανά κιλοβατώρα για κατανάλωση έως 2.900 κιλοβατώρες. Υπολογίζεται ότι περίπου 290.000 ευάλωτα νοικοκυριά, στα οποία ζουν περισσότεροι από 500.000 άνθρωποι, θα εξοικονομούν γύρω στα 300 ευρώ τον χρόνο.

Στην Ολλανδία, έως το τέλος του έτους, έχει μειωθεί κατά 50% ο φόρος οχημάτων για τα επαγγελματικά βαν, ενώ μηδενίζεται προσωρινά ο αντίστοιχος φόρος για τα φορτηγά. Παράλληλα, αυξήθηκε από 23 σε 25 λεπτά ανά χιλιόμετρο το ανώτατο αφορολόγητο ποσό αποζημίωσης για μετακινήσεις.

Στη Γαλλία αυξήθηκε η ενίσχυση για εργαζομένους χαμηλού εισοδήματος που διανύουν μεγάλες αποστάσεις, ενώ το αφορολόγητο «μπόνους καυσίμων» που μπορούν να καταβάλλουν οι επιχειρήσεις στους εργαζομένους διπλασιάστηκε από 300 σε 600 ευρώ.

Η Γερμανία προετοιμάζει για το 2027 πακέτο ενεργειακής ελάφρυνσης 13,3 δισ. ευρώ, με 5,5 δισ. ευρώ για επιδότηση των χρεώσεων δικτύου, 5 δισ. ευρώ για αντιστάθμιση του αυξημένου κόστους ηλεκτρισμού και 2,5 δισ. ευρώ για ειδικό βιομηχανικό τιμολόγιο, ενώ η Βρετανία αποφάσισε την κατάργηση του ΦΠΑ στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος από την 1η Οκτωβρίου 2026 έως τις 31 Μαρτίου 2027. Η ελάφρυνση καλύπτει όλα τα νοικοκυριά που υπάγονται στο ρυθμιζόμενο πλαφόν τιμών, καθώς και ορισμένες μικρές επιχειρήσεις.

Διαβάστε ακόμη