Από τον Φεβρουάριο, μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι τιμές στα καύσιμα βρίσκονται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα νοικοκυριά και επιχειρήσεις να δέχονται σημαντικές πιέσεις. Η αυξημένη τιμή των καυσίμων επιβαρύνει το κόστος μετακίνησης, αλλά παράλληλα δημιουργεί επιπλέον πιέσεις στην οικονομική δραστηριότητα και στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Πριν από μία εβδομάδα ανακοινώθηκε η παράταση της κρατικής επιδότησης για το πετρέλαιο κίνησης, ενώ η Helleniq Energy και η Motor Oil ανακοίνωσαν επίσης την παράταση της έκπτωσης σε πετρέλαιο κίνησης και βενζίνη για ακόμη έναν μήνα. Παρά τις παρεμβάσεις αυτές, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων βρίσκεται στα 2,088 ευρώ ανά λίτρο, ενώ η μέση τιμή για το πετρέλαιο κίνησης διαμορφώνεται στα 2,046 ευρώ ανά λίτρο.
Πρόκειται για μια δύσκολη συνθήκη, καθώς από τα τέλη Ιουλίου και σχεδόν σε όλη τη διάρκεια του Αυγούστου η τιμή της αμόλυβδης κινήθηκε πάνω από τα δύο ευρώ το λίτρο. Αντίστοιχα, οι τιμές στο πετρέλαιο κίνησης παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα. Με άλλα λόγια, η αύξηση του κόστους των καυσίμων επηρεάζει συνολικά την αγορά, καθώς μεταφέρεται και στις τιμές βασικών προϊόντων.
Οι εκτιμήσεις της αγοράς
Η εκτίμηση πηγών της αγοράς είναι ότι δεν αναμένεται αποκλιμάκωση των τιμών σύντομα, με δεδομένες τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Την ίδια στιγμή, η τιμή του Brent χθες κινήθηκε πάνω από τα 96 δολάρια, ενισχύοντας την αβεβαιότητα για την πορεία των τιμών το επόμενο διάστημα.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο έντονο καθώς οι καταναλωτές μπαίνουν στο φθινόπωρο έχοντας να αντιμετωπίσουν υψηλές τιμές τόσο στα καύσιμα όσο και στο ρεύμα. Το αυξημένο κόστος περιορίζει τις δυνατότητες των νοικοκυριών και δημιουργεί ένα πιο δύσκολο οικονομικό περιβάλλον για επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Υποχωρεί η κατανάλωση
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κατανάλωση καυσίμων συνέχισε από τον Ιούνιο την πτωτική της πορεία, με την τάση να γίνεται πιο καθαρή τον Ιούλιο και ιδιαίτερα στο πετρέλαιο κίνησης. Ωστόσο, σε επίπεδο επταμήνου η μείωση της κατανάλωσης είναι μικρότερη, καθώς μέχρι και τον Ιούνιο δεν είχαν καταγραφεί μεγάλες μειώσεις. Αν εξετάσουμε τα στοιχεία από την αρχή, τον Ιούλιο η μείωση στις βενζίνες έφτασε το 1,7% σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Την ίδια περίοδο πέρυσι, βέβαια, η μέση πανελλαδική τιμή της βενζίνης βρισκόταν στα 1,745 ευρώ ανά λίτρο.
Κύριος λόγος για τη μείωση της κατανάλωσης είναι, επομένως, η τιμή. Σε μικρότερο βαθμό, όπως τονίζουν πηγές της αγοράς, ρόλο παίζει και η προσθήκη νέων τεχνολογιών στα αυτοκίνητα. Στην αγορά έχουν, πάντως, προστεθεί αρκετά υβριδικά αυτοκίνητα, γεγονός που συνδέεται με τη γενικότερη εικόνα της κατανάλωσης.
Μεγαλύτερη η πτώση στο πετρέλαιο κίνησης
Στο πετρέλαιο κίνησης, από την άλλη πλευρά, η μείωση της κατανάλωσης τον Ιούλιο ήταν πολύ μεγαλύτερη και συγκεκριμένα έφτασε το 6,5% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Και εδώ η τιμή φαίνεται να έπαιξε καθοριστικό ρόλο, καθώς οι υψηλές τιμές οδήγησαν τους καταναλωτές να περιορίσουν την ποσότητα καυσίμου που προμηθεύτηκαν. Είναι χαρακτηριστικό ότι το πετρέλαιο κίνησης κατέγραψε απότομη αύξηση και από την 1η Ιουλίου, όταν η τιμή του βρισκόταν στα 1,648 ευρώ ανά λίτρο, έφτασε στα 2,063 ευρώ ανά λίτρο.
Παραμένει, πάντως, ερώτημα ποιοι άλλοι παράγοντες, πέρα από την τιμή, έπαιξαν ρόλο στην πτώση της κατανάλωσης ενός καυσίμου που χρησιμοποιείται στις βαριές μεταφορές, αλλά και για την τροφοδοσία σκαφών και πλοίων. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της ευρύτερης χρήσης του πετρελαίου κίνησης σε δραστηριότητες που συνδέονται με τη μεταφορά και την τροφοδοσία.
Η εικόνα στο επτάμηνο
Στο επτάμηνο παρατηρείται σε γενικές γραμμές η ίδια εικόνα σε σχέση με τις βενζίνες. Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, ωστόσο, το diesel παρουσιάζει καλύτερη εικόνα, με τη μείωση στην κατανάλωση να περιορίζεται στο 1%.
Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο η εικόνα στην αγορά των καυσίμων παρουσίαζε διαφοροποιήσεις μεταξύ της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης. Συγκεκριμένα, η βενζίνη παρέμεινε σταθερή, χωρίς να καταγράψει μεταβολή σε σχέση με την αντίστοιχη προηγούμενη περίοδο, διατηρώντας ποσοστό μεταβολής 0%.
Αντίθετα, το πετρέλαιο κίνησης σημείωσε σημαντική αύξηση, της τάξης του 5,5%, τον Ιούνιο. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η πορεία της ζήτησης δεν ήταν ίδια για τα δύο βασικά καύσιμα και ότι οι εξελίξεις διαφοροποιήθηκαν σημαντικά από τον Ιούνιο και μετά.
Το βλέμμα στον Αύγουστο και στο φθινόπωρο
Πλέον μένει να φανεί η πορεία ενός ακόμη καθοριστικού μήνα για τη ζήτηση, του Αυγούστου, λόγω των αδειών αλλά και της μεγάλης τουριστικής κίνησης. Η συγκεκριμένη περίοδος αναμένεται να δώσει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το πώς επηρέασαν οι υψηλές τιμές των καυσίμων την κατανάλωση. Πάντως, οι εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς κάνουν λόγο για μια περίοδο αβεβαιότητας ενόψει του φθινοπώρου. Οι υψηλές τιμές σε βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης εξακολουθούν να δημιουργούν πιέσεις, ενώ προς το παρόν δεν υπάρχει εικόνα για ακόμη ένα προϊόν, στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Έτσι, η αγορά των καυσίμων εισέρχεται στο φθινόπωρο σε ένα περιβάλλον αυξημένων τιμών και αβεβαιότητας. Η πορεία των διεθνών εξελίξεων, η εξέλιξη των τιμών του πετρελαίου και η συμπεριφορά της κατανάλωσης θα είναι καθοριστικοί παράγοντες για την εικόνα που θα διαμορφωθεί το επόμενο διάστημα.
Διαβάστε ακόμη
