Η ανθρώπινη παρέμβαση στο κλίμα ενδέχεται να έχει ανακόψει την έναρξη μιας νέας ψυχρής περιόδου στη Γη, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που εξετάζει την εξέλιξη των παγετώνων τα τελευταία 3.000 χρόνια. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι μια διαδικασία σταδιακής επέκτασης των πάγων, η οποία είχε ξεκινήσει πριν από περίπου δύο χιλιετίες, διακόπηκε απότομα εξαιτίας της ανόδου της θερμοκρασίας.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται ο παγετώνας Barnes, στο νησί Baffin, στη βορειοανατολική πλευρά του Καναδά. Με έκταση περίπου 6.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, αποτελεί ένα από τα τελευταία εναπομείναντα τμήματα του τεράστιου παγετωνικού καλύμματος Laurentide, το οποίο πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια κάλυπτε μεγάλες περιοχές του Καναδά και των βόρειων ΗΠΑ.
Τι αποκαλύπτουν τα ευρήματα των επιστημόνων
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον γεωχημικό Nicolás Young από το Lamont-Doherty Earth Observatory του Columbia Climate School, μελέτησε τη βλάστηση που βρίσκεται στις παρυφές του παγετώνα.
Μέσα από την ανάλυση δειγμάτων οργανικής ύλης και τη μέτρηση του ραδιενεργού ισοτόπου άνθρακα-14, οι επιστήμονες κατάφεραν να ανασυνθέσουν την ιστορική πορεία του παγετώνα και να προσδιορίσουν τις περιόδους κατά τις οποίες οι πάγοι επεκτάθηκαν ή υποχώρησαν.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το παγετωνικό κάλυμμα Laurentide έφτασε στο μικρότερο μέγεθός του πριν από περίπου 3.000 χρόνια, ενώ περίπου 1.000 χρόνια αργότερα άρχισε να επεκτείνεται ξανά. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την επικράτηση ψυχρότερων κλιματικών συνθηκών, οι οποίες ευνόησαν τη συσσώρευση νέου πάγου.
Η δεκαετία του 1960 άλλαξε την πορεία των παγετώνων
Καθοριστικό σημείο καμπής αποτέλεσαν οι αρχές της δεκαετίας του 1960. Το καλοκαίρι του 1961 καταγράφηκε ως ένα από τα θερμότερα του 20ού αιώνα, ενώ έκτοτε οι καλοκαιρινές θερμοκρασίες στον Καναδά παρουσιάζουν αισθητή άνοδο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η μέση θερινή θερμοκρασία στη χώρα έχει αυξηθεί κατά περίπου 2,1 βαθμούς Κελσίου σε σύγκριση με την περίοδο αναφοράς. Μάλιστα, οι βόρειες περιοχές θερμαίνονται με ρυθμό περίπου τριπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Ως αποτέλεσμα, η απώλεια πάγου κατά τους θερινούς μήνες ξεπέρασε τη χειμερινή συσσώρευση, αντιστρέφοντας την προηγούμενη τάση επέκτασης του παγετώνα.
Ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις στο κλίμα του μέλλοντος
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι, με αυστηρά γεωλογικούς όρους, δεν πρόκειται για την έναρξη μιας εντελώς νέας εποχής παγετώνων, αλλά για την πιθανή εκκίνηση μιας νέας ψυχρής περιόδου μέσα στη σημερινή εποχή των παγετώνων, η οποία ξεκίνησε πριν από περίπου 34 εκατομμύρια χρόνια.
Η εξέλιξη του παγετώνα Barnes έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η μεγάλη μάζα ψυχρού πάγου μπορεί να δημιουργεί ανατροφοδοτούμενες κλιματικές επιδράσεις, ευνοώντας την περαιτέρω ανάπτυξη των παγετώνων.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η πλήρης εξαφάνιση των τελευταίων υπολειμμάτων του Laurentide κατά τους επόμενους αιώνες θα μπορούσε να επηρεάσει τη δυναμική των μελλοντικών παγετωνικών κύκλων. Με άλλα λόγια, η ανθρωπογενής υπερθέρμανση δεν περιορίζεται στην επιτάχυνση της τήξης των πάγων, αλλά ενδέχεται να επηρεάζει και τις μακροπρόθεσμες φυσικές διεργασίες που διαμορφώνουν το κλίμα της Γης.
Διαβάστε ακόμη
