Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ακραίες θερμοκρασίες, οι πυρκαγιές και οι παρατεταμένες ξηρασίες εντείνονται σε πολλές περιοχές του πλανήτη, ξεκινά σήμερα, 17 Αυγούστου, στο Ουλάν Μπατόρ της Μογγολίας η COP17 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης (UNCCD).

Η φετινή σύνοδος αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκεται η αξιοποίηση περισσότερων από 12 δισ. δολαρίων που έχουν δεσμευθεί για τη στήριξη ευάλωτων χωρών απέναντι στην ξηρασία και την υποβάθμιση της γης, σύμφωνα με τον Guardian.

Η 17η Διάσκεψη των Μερών της UNCCD, η οποία θα διαρκέσει έως τις 28 Αυγούστου, καλείται ουσιαστικά να μετατρέψει τις οικονομικές δεσμεύσεις σε συγκεκριμένα έργα. Όπως έχει επισημάνει η εκτελεστική γραμματέας της UNCCD, Γιασμίν Φουάντ, βασικός στόχος είναι να περάσουν στην πράξη τα σχέδια που έχουν καταρτίσει περισσότερες από 70 χώρες για την αντιμετώπιση της ξηρασίας.

Από τις δεσμεύσεις στα έργα

Το ποσό των 12 δισ. δολαρίων προέρχεται από δημόσιους φορείς και αφορά τη στήριξη 74 χωρών που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ξηρασίας και υποβάθμισης των εδαφών. Πρόκειται για κεφάλαια που θα διοχετευθούν σε δράσεις όπως η αναβάθμιση συστημάτων άρδευσης, η καλλιέργεια ποικιλιών που αντέχουν περισσότερο στην ξηρασία και η βελτίωση των υποδομών αποθήκευσης νερού.

Οι ανάγκες, ωστόσο, είναι πολύ μεγαλύτερες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της UNCCD, απαιτούνται περίπου 2,6 τρισ. δολάρια έως το τέλος της δεκαετίας για την αποκατάσταση υποβαθμισμένων εκτάσεων, την ανάσχεση της ερημοποίησης, την προστασία από την ξηρασία και την αποκατάσταση των εδαφών.

Παρά τη μεγάλη απόσταση μεταξύ των διαθέσιμων και των απαιτούμενων κεφαλαίων, οι δεσμεύσεις θεωρούνται σημαντικό βήμα. Η UNCCD επιχειρεί πλέον να προσελκύσει και ιδιωτικές επενδύσεις, με έμφαση σε κλάδους που εξαρτώνται άμεσα από το νερό και τις αγροτικές πρώτες ύλες, όπως οι βιομηχανίες τροφίμων και κλωστοϋφαντουργίας.

Η ξηρασία απειλεί την επισιτιστική ασφάλεια

Η ανάγκη για μεγαλύτερη χρηματοδότηση γίνεται ακόμη πιο πιεστική καθώς η κλιματική αλλαγή επιβαρύνει την παραγωγή τροφίμων. Οι υψηλές θερμοκρασίες και η έλλειψη νερού προκαλούν ζημιές στις καλλιέργειες, δημιουργώντας πιέσεις στις τιμές των τροφίμων και αυξάνοντας τον κίνδυνο επισιτιστικής ανασφάλειας.

Η Φουάντ υπογραμμίζει ότι η αποκατάσταση της γης συνδέεται άμεσα με την παραγωγικότητα των εδαφών και, κατ’ επέκταση, με την επισιτιστική ασφάλεια. Η λογική αυτή επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση για την ερημοποίηση από ένα περιβαλλοντικό ζήτημα σε ένα ευρύτερο ζήτημα οικονομικής και κοινωνικής σταθερότητας.

Οι επιπτώσεις, άλλωστε, δεν περιορίζονται στη γεωργία. Η υποβάθμιση της γης και η λειψυδρία επηρεάζουν την πρόσβαση σε νερό, τη βιοποικιλότητα και την ανθεκτικότητα των κοινωνιών απέναντι στην κλιματική αλλαγή, ενώ μπορούν να εντείνουν τις μεταναστευτικές πιέσεις και να διαταράξουν τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αυξανόμενη στήριξη της UNCCD από τη Σαουδική Αραβία, η οποία φιλοξένησε την προηγούμενη COP16 στο Ριάντ το 2024. Η χώρα έχει δεσμεύσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για τους στόχους της Σύμβασης και έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στη δημιουργία διεθνών χρηματοδοτικών πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση της ξηρασίας.

Στον πυρήνα της COP17 βρίσκεται η εφαρμογή της Riyadh Global Drought Resilience Partnership, μέσω της οποίας συγκεντρώθηκαν οι δεσμεύσεις των 12 δισ. δολαρίων για την επόμενη επταετία.

Η πρωτοβουλία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προσπάθειες να μετατραπεί η αντιμετώπιση της ξηρασίας σε οργανωμένη διεθνή δράση, σε μια εποχή που οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται ολοένα πιο ορατές.

Ζητείται μεγαλύτερη συμμετοχή των πλούσιων χωρών

Οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην αποκατάσταση υποβαθμισμένων εδαφών ζητούν από τις πλούσιες χώρες να αυξήσουν σημαντικά τη χρηματοδότηση. Το επιχείρημα είναι ότι η αποκατάσταση της γης στις αναπτυσσόμενες χώρες δεν αποτελεί μόνο ζήτημα αλληλεγγύης, αλλά αφορά άμεσα και τις ανεπτυγμένες οικονομίες.

Η υποβάθμιση των εδαφών μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων, να αυξήσει τις μεταναστευτικές πιέσεις και να δημιουργήσει προβλήματα στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.

Έτσι, η COP17 στη Μογγολία καλείται να δώσει απαντήσεις όχι μόνο στο πώς θα αποκατασταθούν τα υποβαθμισμένα εδάφη, αλλά και στο πώς η διεθνής κοινότητα θα χρηματοδοτήσει μια προσπάθεια που συνδέεται πλέον άμεσα με την επισιτιστική ασφάλεια, το νερό και την ανθεκτικότητα των οικονομιών απέναντι στην κλιματική κρίση.

Διαβάστε ακόμη