Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), τίθεται σε λειτουργία η νέα ψηφιακή εφαρμογή «Ηφαίστεια της Ελλάδας», με στόχο την καταγραφή και ανάδειξη των γεωδυναμικών διεργασιών και των ενεργών ηφαιστειακών κέντρων της χώρας.
Από τη Σαντορίνη και τη Νίσυρο μέχρι τη Μήλο και τα Μέθανα, τα ελληνικά ηφαιστειακά συγκροτήματα τεκμηριώνουν τις γεωδυναμικές δυνάμεις που διαμόρφωσαν τη θαλάσσια λεκάνη του Αιγαίου και τη γεωλογική δομή του ελλαδικού χώρου. Οι κρατήρες, οι λάβες, τα υδροθερμικά πεδία, τα ηφαιστειακά πετρώματα και οι ιδιαίτεροι γεωμορφολογικοί σχηματισμοί συνθέτουν ένα φυσικό και επιστημονικό κεφάλαιο με άμεση εφαρμογή στην επιστημονική έρευνα, την εκπαίδευση και την εξοικείωση του κοινού με τη γεωλογική κληρονομιά.
Το Νοτιοαιγαιακό Ηφαιστειακό Τόξο και τα επιμέρους κέντρα
Στον πυρήνα αυτής της γεωλογικής διάρθρωσης τοποθετείται το Ελληνικό ή Νοτιοαιγαιακό Ηφαιστειακό Τόξο, το οποίο εκτείνεται γεωγραφικά από τα Μέθανα έως τη Νίσυρο. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα ενεργά ηφαιστειακά συστήματα στον ευρωπαϊκό χώρο και άμεσο αποτέλεσμα της γεωτεκτονικής εξέλιξης της περιοχής του Αιγαίου.
Τα ελληνικά ηφαίστεια συνιστούν αναπόσπαστο τμήμα της φυσικής ταυτότητας της χώρας, προσφέροντας πεδίο συστηματικής επιστημονικής παρατήρησης:
- Σαντορίνη: Διεθνώς αναγνωρισμένη για τη μινωική έκρηξη, αποτελεί ένα από τα πλέον μελετημένα ηφαιστειακά συγκροτήματα παγκοσμίως, με την καλδέρα και τις διαδοχικές αποθέσεις εκρήξεων να αποτυπώνουν μια διαρκώς μεταβαλλόμενη γεωλογική ιστορία.
- Νίσυρος: Αποτελεί ενεργό ηφαιστειακό κέντρο του Νοτιοαιγαιακού Τόξου, διακρινόμενο για τους κρατήρες και τα ενεργά υδροθερμικά του πεδία.
- Μήλος: Χαρακτηρίζεται από τον συνδυασμό ηφαιστειακών δομών, πλούσιου ορυκτού δυναμικού και εξειδικευμένων γεωμορφών.
- Μέθανα: Διαθέτουν χαρακτηριστικό ηφαιστειακό περιβάλλον με ηφαιστειακούς θόλους, ροές λάβας και αναγνωρισμένους γεωτόπους.
Η ψηφιακή πλατφόρμα Geotreasures και η επιστημονική τεκμηρίωση
Η νέα ψηφιακή εφαρμογή διατίθεται μέσω της πλατφόρμας Geotreasures και του Geoportal της ΕΑΓΜΕ. Παρέχει ψηφιακή περιήγηση, διαδραστικούς χάρτες και επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τη γεωλογική εξέλιξη, τα πετρώματα, τις γεωθερμικές εκδηλώσεις και τις φυσικές μεταβολές του αναγλύφου στο Αιγαίο.
Το επιστημονικό περιεχόμενο βασίζεται στην ερευνητική παρακαταθήκη και την εξειδικευμένη τεχνογνωσία της ΕΑΓΜΕ στον τομέα της ηφαιστειολογίας. Σημαντική υπήρξε η συνεισφορά του ηφαιστειολόγου δρος Γεώργιου Βουγιουκαλάκη, το έργο του οποίου συνδέεται επί δεκαετίες με την παρακολούθηση και μελέτη του ηφαιστειακού τόξου, συμβάλλοντας καθοριστικά στη συγκρότηση των Ηφαιστειολογικών Παρατηρητηρίων Σαντορίνης και Νισύρου, καθώς και στην ανάπτυξη του Ηφαιστειολογικού Μουσείου Νισύρου.
Η εφαρμογή αποτελεί τμήμα των ψηφιακών υποδομών γεωεπιστημονικών δεδομένων της Αρχής, παρέχοντας ελεύθερη πρόσβαση σε γεωχωρικές πληροφορίες προς πολίτες, εκπαιδευτικούς, ερευνητές και δημόσιους οργανισμούς.
Γκούτης: «Ζωντανό κεφάλαιο της γεωλογικής κληρονομιάς»
Ο γενικός διευθυντής της ΕΑΓΜΕ, Διονύσιος Γκούτης, επεσήμανε: «Τα ηφαίστεια της Ελλάδας αποτελούν ένα ζωντανό κεφάλαιο της γεωλογικής ιστορίας και έναν ανεκτίμητο φυσικό και επιστημονικό πλούτο. Η Σαντορίνη, η Νίσυρος, η Μήλος και τα Μέθανα αποκαλύπτουν, με διαφορετικό τρόπο, τις δυνάμεις που διαμόρφωσαν το Αιγαίο και μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τη φυσική εξέλιξη του τόπου μας. Με τη νέα εφαρμογή “Ηφαίστεια της Ελλάδας” φέρνουμε αυτή τη γνώση πιο κοντά σε κάθε πολίτη και ιδιαίτερα στην εκπαιδευτική και ερευνητική κοινότητα. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε τη μοναδική γεωλογική κληρονομιά της χώρας, να ενισχύσουμε την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και να προσφέρουμε ένα σύγχρονο εργαλείο γνώσης, ενημέρωσης και ανακάλυψης. Η αξιοποίηση του ψηφιακού περιβάλλοντος μάς επιτρέπει να παρουσιάζουμε τον γεωλογικό πλούτο της Ελλάδας με τρόπο ανοικτό, εύληπτο και επιστημονικά τεκμηριωμένο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διάχυση της γνώσης και στη βιώσιμη ανάδειξη της φυσικής μας κληρονομιάς».
Geoportal της ΕΑΓΜΕ © ΕΑΓΜΕ
Διαβάστε ακόμη
