Από τις καλλιέργειες της Νάξου μέχρι τα ράφια των ευρωπαϊκών σούπερ μάρκετ, η πατάτα του νησιού έχει διανύσει μια διαδρομή αιώνων. Σήμερα, όμως, ένα προϊόν με ισχυρή ταυτότητα και προστατευόμενη ονομασία βρίσκεται αντιμέτωπο με μια σειρά προκλήσεων που απειλούν όχι μόνο την παραγωγή του, αλλά και το μέλλον της ίδιας της καλλιέργειας.
Όπως αναφέρει το Euronews, η πατάτα καλλιεργείται στη Νάξο από τα τέλη του 18ου αιώνα και αποτελεί σημαντικό κομμάτι της τοπικής οικονομίας. Η ιδιαίτερη γεύση της αποδίδεται, σύμφωνα με τον παραγωγό και πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Γαλανάδου, Στέλιο Βαθρακοκοίλη, σε έναν συνδυασμό παραγόντων, μεταξύ των οποίων το ηλιόλουστο κλίμα, η γειτνίαση με τη θάλασσα και κυρίως η σύσταση του υπεδάφους.
Η παραγωγή, ωστόσο, έχει υποχωρήσει αισθητά. Από περίπου 15.000 τόνους τη δεκαετία του 1980, σήμερα υπολογίζεται σε μόλις 5.000 τόνους, ενώ περίπου 300 οικογένειες εξακολουθούν να ασχολούνται με την καλλιέργεια. Η αλλαγή αυτή συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη μεταβολή του αγροτικού μοντέλου: οι νεότερες γενιές στρέφονται σε άλλα επαγγέλματα και η οικογενειακή εργασία που στήριζε άλλοτε τα χωράφια περιορίζεται.
Σαν να μην έφταναν αυτά, οι παραγωγοί έχουν να αντιμετωπίσουν και το φαινόμενο των απομιμήσεων. Η πατάτα Νάξου διαθέτει από το 2010 καθεστώς προστατευόμενης ονομασίας, ωστόσο, σύμφωνα με τις καταγγελίες που μεταφέρει το Euronews, πατάτες από άλλες περιοχές, ακόμη και από χώρες όπως η Αίγυπτος, φέρεται να συσκευάζονται και να διατίθενται ως προϊόν Νάξου. Το πρόβλημα, σύμφωνα με τους παραγωγούς, είναι εντονότερο στις λαϊκές αγορές, όπου η ονομασία «Νάξου» μπορεί να αυξήσει σημαντικά την εμπορική αξία του προϊόντος.
Παράλληλα, η λειψυδρία προσθέτει έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των πιέσεων. Η αύξηση του πληθυσμού και της τουριστικής κίνησης, σε συνδυασμό με τις παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας, περιορίζει τα διαθέσιμα αποθέματα νερού. Οι αγρότες αναγκάζονται να αγοράζουν νερό από τον δήμο, το οποίο προέρχεται από μονάδες αφαλάτωσης, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής.
Και πίσω από όλα αυτά βρίσκεται το μεγαλύτερο ίσως ζήτημα: ποιος θα καλλιεργεί τη γη τα επόμενα χρόνια. Ο Βαθρακοκοίλης εκτιμά ότι μέσα στην επόμενη πενταετία έως δεκαετία η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει ακόμη μεγαλύτερη έλλειψη αγροτών, ενώ επισημαίνει το υψηλό κόστος καυσίμων, λιπασμάτων, σπόρων και εργασίας.
Την ίδια ώρα, η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου επιχειρεί να στηρίξει τους παραγωγούς και να διατηρήσει ζωντανή την παράδοση. Όπως δήλωσε στο Euronews ο πρόεδρός της, Δημήτρης Καπούνης, η πατάτα Νάξου δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη αγροτικό προϊόν, αλλά κομμάτι της ιστορίας, της οικονομίας και της παραγωγικής ταυτότητας του νησιού.
Διαβάστε ακόμη
