Με την ένταξη των δύο νέων εθνικών θαλάσσιων πάρκων σε συγχρηματοδοτούμενο ευρωπαϊκό πρόγραμμα, η υπόθεση περνά πλέον από τον σχεδιασμό στην οργανωμένη προετοιμασία για τη λειτουργία τους. Η απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση ενεργοποιεί χρηματοδότηση 9,78 εκατ. ευρώ για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου και το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες, βάζοντας συγκεκριμένο οικονομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο σε ένα σχέδιο που μέχρι σήμερα βρισκόταν κυρίως στο επίπεδο της θεσμικής προετοιμασίας.

Η πράξη εντάσσεται στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-2027» και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Δικαιούχος είναι ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, ο οποίος αναλαμβάνει την ευθύνη να στήσει τις δομές, να εξασφαλίσει τον απαραίτητο εξοπλισμό και να οργανώσει τα πρώτα χρόνια διαχείρισης των δύο προστατευόμενων περιοχών.

Η σημασία της απόφασης δεν εξαντλείται στη χρηματοδότηση. Έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα έχει καταστήσει σαφές ότι σκοπεύει να προχωρήσει κανονικά στην υλοποίηση των δύο θαλάσσιων πάρκων, παρά τις αντιδράσεις που έχουν καταγραφεί από την τουρκική πλευρά. Η ένταξη της πράξης σε ευρωπαϊκά συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα προσθέτει έτσι ένα ακόμη συγκεκριμένο βήμα στην πορεία προς την πλήρη λειτουργία τους, πριν από την ολοκλήρωση των υπόλοιπων κανονιστικών και εφαρμοστικών διαδικασιών.

Η ίδια η απόφαση δεν περιορίζεται σε μια γενική χρηματοδοτική πρόβλεψη. Περιγράφει με αρκετή ακρίβεια τι πρέπει να δημιουργηθεί στο έδαφος και στη θάλασσα ώστε τα πάρκα να αποκτήσουν πραγματική επιχειρησιακή υπόσταση. Το σχέδιο περιλαμβάνει επιστημονική και διοικητική υποστήριξη, νέες τοπικές δομές, εξοπλισμό επιτήρησης και συγκεκριμένες διαχειριστικές παρεμβάσεις για τη βιοποικιλότητα και το θαλάσσιο περιβάλλον.

Κεντρικό στοιχείο είναι η δημιουργία τριών παραρτημάτων του ΟΦΥΠΕΚΑ. Στα Κύθηρα θα λειτουργήσει η δομή για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου, ενώ στη Μήλο και την Αμοργό θα δημιουργηθούν τα αντίστοιχα παραρτήματα για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες. Η χρηματοδότηση καλύπτει τη μίσθωση και διαμόρφωση κτιρίων, τη λειτουργία των εγκαταστάσεων, καθώς και την προμήθεια του αναγκαίου εξοπλισμού γραφείου.

Παράλληλα, προβλέπεται επιστημονική και διοικητική στελέχωση μέσω εξωτερικών συνεργατών, οι οποίοι θα υποστηρίζουν τόσο τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση των δράσεων όσο και τις διοικητικές και οικονομικές υποχρεώσεις των νέων παραρτημάτων. Το σχέδιο προβλέπει επίσης αγορά εξειδικευμένου εξοπλισμού για την εποπτεία του θαλάσσιου χώρου και την επιστημονική παρακολούθηση των πάρκων, μεταξύ άλλων συστήματα επιτήρησης και πλωτά μέσα.

Το πιο ουσιαστικό κομμάτι, ωστόσο, αφορά τις ίδιες τις παρεμβάσεις προστασίας. Η απόφαση χρηματοδοτεί επιλεγμένα μέτρα από τα σχέδια δράσης των εγκεκριμένων Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, τα οποία κρίνονται αναγκαία για τα πρώτα χρόνια λειτουργίας. Στο πεδίο αυτό περιλαμβάνονται δράσεις για τον περιορισμό των επιπτώσεων ξενικών ειδών και της αλιευτικής δραστηριότητας στη θαλάσσια βιοποικιλότητα, τη μείωση της ρύπανσης σε παράκτιο και θαλάσσιο περιβάλλον, την αποκατάσταση σημαντικών τύπων οικοτόπων και τη συστηματική παρακολούθηση ειδών και των πιέσεων που δέχονται.

Στα παραδοτέα περιλαμβάνονται ακόμη ηλεκτρονικός εξοπλισμός, μέσα επιστημονικής παρακολούθησης, εφαρμογή για έξυπνες φορητές συσκευές, ενημερωτικό υλικό και αναφορές για την εφαρμογή και αξιολόγηση των διαχειριστικών δράσεων. Πρόκειται ουσιαστικά για το πρώτο ολοκληρωμένο πακέτο εργαλείων που θα επιτρέψει στα θαλάσσια πάρκα να περάσουν από τον χάρτη στην καθημερινή διαχείριση.

Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 9.778.290 ευρώ και καλύπτεται εξ ολοκλήρου ως συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη. Από το ποσό αυτό, 1,19 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες και 8,59 εκατ. ευρώ σε περιφέρειες μετάβασης, στο πλαίσιο της προτεραιότητας για την προστασία της βιοποικιλότητας.

Το χρονοδιάγραμμα εκτείνεται έως το τέλος του 2030. Ως ημερομηνία έναρξης της πράξης έχει οριστεί η 1η Ιουνίου 2026, ενώ η ολοκλήρωσή της προβλέπεται για τις 31 Δεκεμβρίου 2030. Για τα κρίσιμα υποέργα έχει τεθεί ως ορόσημο η 1η Μαΐου 2027, έως την οποία θα πρέπει να έχει αναληφθεί η σχετική υποχρέωση.

Η απόφαση φέρει την υπογραφή του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση. Ο ΟΦΥΠΕΚΑ οφείλει να τηρήσει τόσο το φυσικό αντικείμενο όσο και το χρονοδιάγραμμα της πράξης. Σε περίπτωση ουσιωδών αποκλίσεων, η διαχειριστική αρχή διατηρεί το δικαίωμα επανεξέτασης ακόμη και ανάκλησης της ένταξης.

Διαβάστε ακόμη