Σε αλλαγή της λειτουργίας του ευρωπαϊκού μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) προχωρά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς οι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της κατάργησης της ρήτρας που θα επέτρεπε στην ΕΕ να αναστέλλει προσωρινά την επιβολή του φόρου σε περίπτωση απότομης αύξησης των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων.

Η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη, τα οποία επιδιώκουν να διατηρήσουν τη συγκεκριμένη «βαλβίδα ασφαλείας». Σύμφωνα με τη θέση του Ευρωκοινοβουλίου, αντί για αναστολή του CBAM, θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται τα έσοδα από τον μηχανισμό για την αποζημίωση των ευρωπαϊκών βιομηχανιών σε περίπτωση που η εφαρμογή του οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του κόστους.

Ο μηχανισμός CBAM τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου και προβλέπει χρέωση για τις εκπομπές CO₂ που ενσωματώνονται σε εισαγόμενα προϊόντα, όπως ο χάλυβας και τα λιπάσματα. Στόχος είναι να περιοριστεί το ανταγωνιστικό μειονέκτημα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, οι οποίες επιβαρύνονται με κόστος άνθρακα για την παραγωγή τους εντός της ΕΕ. Η Κομισιόν είχε προτείνει τη ρήτρα έκτακτης ανάγκης πέρυσι, μετά τις πιέσεις κυρίως της Γαλλίας για προσωρινή αναστολή του CBAM στα λιπάσματα, ώστε να περιοριστεί το κόστος για τους αγρότες.

Τα κράτη-μέλη θέλουν να διατηρήσουν τη δυνατότητα αναστολής του μηχανισμού σε ακραίες περιπτώσεις. Μεταξύ των κριτηρίων που έχουν τεθεί είναι μια αύξηση της τιμής του συγκεκριμένου προϊόντος κατά περισσότερο από 50% μέσα σε διάστημα έξι μηνών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ωστόσο, θεωρεί ότι η αναστολή του CBAM θα μπορούσε να υπονομεύσει τον βασικό στόχο του μέτρου, καθώς θα αποδυνάμωνε την προστασία των ευρωπαϊκών βιομηχανιών από φθηνότερες εισαγωγές και θα μπορούσε να περιορίσει τα κίνητρα για επενδύσεις χαμηλών εκπομπών.

Αυστηρότεροι κανόνες για το αλουμίνιο

Οι ευρωβουλευτές ψήφισαν παράλληλα υπέρ της διεύρυνσης του CBAM σε μικρότερες αποστολές αλουμινίου. Το όριο προτείνεται να μειωθεί στους 5 τόνους, από 50 τόνους σήμερα, ώστε να καλύπτονται και εισαγωγές προϊόντων υψηλής αξίας και μικρού βάρους, όπως εξαρτήματα αυτοκινήτων, πόρτες και εξαρτήματα για φωτοβολταϊκά.

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τάχθηκε υπέρ της ένταξης στο σύστημα και του ανακυκλωμένου αλουμινίου μετά τη χρήση του. Η συγκεκριμένη κατηγορία δεν καλυπτόταν αρχικά από τον μηχανισμό, γεγονός που είχε προκαλέσει ανησυχίες στην ευρωπαϊκή βιομηχανία ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως «παράθυρο» για την αποφυγή της επιβάρυνσης.

Ο κλάδος του αλουμινίου προειδοποιεί ότι χωρίς την αντιμετώπιση αυτών των κενών, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα βρεθούν αντιμέτωπες με αυξανόμενες πιέσεις από ανταγωνιστές εκτός ΕΕ.

Η ψηφοφορία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν αποτελεί το τελικό βήμα. Οι ευρωβουλευτές και τα κράτη-μέλη θα πρέπει πλέον να διαπραγματευτούν το τελικό κείμενο των κανόνων για το CBAM.

Στο τραπέζι βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η επέκταση του μηχανισμού σε νέα προϊόντα, όπως πλυντήρια και εξαρτήματα αυτοκινήτων, ενώ παραμένει ανοιχτή η διαφωνία για τη διατήρηση ή όχι της ρήτρας έκτακτης ανάγκης.

Διαβάστε ακόμη