Η ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πολυδιάστατη πρόκληση, καθώς η απανθρακοποίηση του κλάδου απαιτεί άμεσες βιομηχανικές, τεχνολογικές, χρηματοδοτικές και κανονιστικές παρεμβάσεις, σύμφωνα με τη νέα μελέτη της EY-Parthenon. Με το 80% των παγκόσμιων εμπορευματικών ροών να διακινείται διά θαλάσσης, η αγορά οφείλει να διασφαλίσει τη λειτουργικότητα και τη συνέχεια του διεθνούς εμπορίου κατά τη διάρκεια της μετάβασης.

Η πορεία προς την επίτευξη των στόχων μηδενικών ρύπων εξαρτάται από την ετοιμότητα του συνολικού οικοσυστήματος και όχι αποκλειστικά από τις ρυθμιστικές κατευθύνσεις. Η μελέτη καταγράφει ως κρίσιμες προϋποθέσεις τη διαθεσιμότητα και το κόστος των εναλλακτικών καυσίμων, την ανάπτυξη λιμενικών και εφοδιαστικών υποδομών, τη δυναμικότητα των ναυπηγείων, καθώς και τη χρηματοδότηση και τον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων. Αν και οι απαιτήσεις συμμόρφωσης βαρύνουν κυρίως το ίδιο το πλοίο, οι παράγοντες επιτυχίας κατανέμονται σε όλο το μήκος της αλυσίδας αξίας.

Ποιες οι δυσκολίες

Η υφιστάμενη κατάσταση του παγκόσμιου στόλου αποτυπώνει το μέγεθος των δυσκολιών. Σήμερα, μόλις το 2,4% των πλοίων διαθέτει δυνατότητα χρήσης εναλλακτικών καυσίμων. Σε όρους χωρητικότητας (gross tonnage), το ποσοστό διαμορφώνεται στο 8,9%, επιβεβαιώνοντας ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία συγκεντρώνεται σε μεγαλύτερα μεγέθη. Ταυτόχρονα, η σημαντική μείωση και η γεωγραφική συγκέντρωση των ενεργών ναυπηγείων περιορίζουν τον ρυθμό παράδοσης νέων πλοίων και μετασκευών.

Στην αγορά καυσίμων, οι περιορισμοί παραμένουν ισχυροί. Τα εναλλακτικά καύσιμα καλύπτουν λιγότερο από το 1% της παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης στη ναυτιλία και κοστίζουν 3 έως 7 φορές περισσότερο από τα συμβατικά. Ενόψει της αναμενόμενης εκτίναξης της ζήτησης, ο κλάδος θα ανταγωνιστεί βιομηχανίες, όπως η αεροπορία και η ηλεκτροπαραγωγή, για πρόσβαση σε περιορισμένους πόρους ανανεώσιμης ενέργειας, πράσινου υδρογόνου και βιώσιμων πρώτων υλών.

Επιπλέον, η μελέτη διαφοροποιεί τις δυνατότητες μετάβασης μεταξύ της ναυτιλίας τακτικών γραμμών (liner shipping) και της ελεύθερης ναυτιλίας (tramp shipping). Μηχανισμοί, όπως αυτοί του IMO, το FuelEU Maritime και το EU ETS, μετατρέπουν σταδιακά τις εκπομπές σε άμεσο κόστος συμμόρφωσης. Η αποτελεσματική μετάβαση απαιτεί συνδυασμό ενεργειακής αποδοτικότητας, επιχειρησιακών βελτιώσεων, τεχνολογικής ευελιξίας και σταδιακής αξιοποίησης εναλλακτικών καυσίμων, πλαισιωμένων από στοχευμένα εργαλεία επιμερισμού κινδύνου.

Ο Εταίρος της EY-Parthenon στην Ελλάδα, Γιάννης Μπίτζης, υπογράμμισε ότι η απανθρακοποίηση συνιστά ζήτημα ανθεκτικότητας και μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας για όλη την αλυσίδα αξίας, απαιτώντας έναν ρεαλιστικό οδικό χάρτη που θα αποτυπώνει εφικτές διαδρομές μετάβασης, κεφαλαιακές ανάγκες και εργαλεία για τα χρηματοδοτικά κενά. Αντίστοιχα, ο Γιάννης Πιέρρος, Εταίρος της EY Ελλάδος και Επικεφαλής Υπηρεσιών Διασφάλισης για τον Ναυτιλιακό Κλάδο παγκοσμίως, τόνισε ότι η επιτυχία εξαρτάται από την ευθυγράμμιση ρυθμιστικών προβλέψεων, πολιτικών, προσφοράς νέων καυσίμων και υποδομών, επισημαίνοντας ότι οι άμεσες ενέργειες πρέπει να επικεντρωθούν στην ενεργειακή αποδοτικότητα, τις επιχειρησιακές βελτιώσεις και τις ψηφιακές λύσεις.

Διαβάστε ακόμη