Ένα από τα πιο φιλόδοξα έργα της Σαουδικής Αραβίας στο πλαίσιο του megaproject NEOM φαίνεται να εισέρχεται σε περίοδο αβεβαιότητας, καθώς ανεστάλη η κατασκευή τριών τεράστιων φραγμάτων που προορίζονταν να δημιουργήσουν μια τεχνητή λίμνη μήκους περίπου 2,8 χιλιομέτρων στην ορεινή έρημο της περιοχής Trojena.
Σύμφωνα με ενημέρωση της κατασκευαστικής εταιρείας Webuild στις 25 Μαρτίου 2026, η NEOM αποφάσισε να τερματίσει τη σύμβαση για την κατασκευή των φραγμάτων και της συνδεδεμένης υποδομής με την ονομασία “The Bow”. Η διακοπή τέθηκε σε ισχύ στις 29 Μαρτίου, ενώ το έργο είχε ολοκληρωθεί περίπου κατά 30%. Το υπόλοιπο οικονομικό αντικείμενο της σύμβασης υπολογίζεται σε περίπου 2,8 δισ. ευρώ ή σχεδόν 3,2 δισ. δολάρια, με το συνολικό έργο να είχε αρχικά ανακοινωθεί το 2024 ως επένδυση ύψους περίπου 4,7 δισ. δολαρίων.
Μια λίμνη στην καρδιά της ερήμου
Το σχέδιο της Trojena αποτελούσε ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της στρατηγικής “Vision 2030” της Σαουδικής Αραβίας, που στοχεύει στη διαφοροποίηση της οικονομίας πέρα από το πετρέλαιο και στην ενίσχυση του τουρισμού. Η περιοχή βρίσκεται περίπου 50 χιλιόμετρα από τον Κόλπο της Άκαμπα, σε ορεινό τοπίο με υψόμετρο που φτάνει τα 2.600 μέτρα, προσφέροντας αισθητά χαμηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με τις ερημικές πεδιάδες.
Η τεχνητή λίμνη σχεδιαζόταν ως το “υδάτινο κέντρο” του νέου θερέτρου, γύρω από το οποίο θα αναπτύσσονταν ξενοδοχεία, εγκαταστάσεις αναψυχής, χειμερινά σπορ και πολυτελείς κατοικίες. Η εικόνα μιας παραθαλάσσιας εμπειρίας μέσα στην έρημο αποτέλεσε βασικό στοιχείο της διεθνούς προβολής του έργου.
Τα τρία φράγματα και η τεχνολογία πίσω από το έργο
Το σύστημα προβλεπόταν να βασιστεί σε τρία διαφορετικά φράγματα αντί για ένα ενιαίο, προκειμένου να ελέγχεται καλύτερα η ροή και η συγκράτηση του νερού στην ορεινή κοιλάδα.
Ένα από τα φράγματα θα κατασκευαζόταν με τη μέθοδο του “roller-compacted concrete” — μια τεχνική κατά την οποία το σκυρόδεμα τοποθετείται σε στρώσεις και συμπιέζεται με βαρείς οδοστρωτήρες. Πρόκειται για μέθοδο που χρησιμοποιείται σε μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα λόγω ταχύτητας και αντοχής.
Το βασικό φράγμα, σύμφωνα με το ECOnews, είχε σχεδιαστεί να φτάνει περίπου τα 145 μέτρα ύψος, ενώ οι εργασίες εκσκαφής είχαν ήδη ξεπεράσει τα 90.000 κυβικά μέτρα βράχου την εβδομάδα.
Ωστόσο, η πρόκληση δεν ήταν μόνο τεχνική, αλλά και φυσική: πώς μπορεί να διατηρηθεί μια τεχνητή λίμνη σε ένα ξηρό ορεινό περιβάλλον με υψηλές θερμοκρασίες και έντονη εξάτμιση.
Πριν από την αναστολή του έργου, διεθνείς ξενοδοχειακοί όμιλοι είχαν ήδη ανακοινώσει επενδύσεις στην περιοχή. Η Marriott είχε γνωστοποιήσει σχέδια για ξενοδοχεία W Hotel και JW Marriott γύρω από τη λίμνη, ενώ η Minor Hotels είχε παρουσιάσει σχέδιο για resort 270 δωματίων με ιδιωτικές πισίνες και ελικοδρόμιο.
Παράλληλα, η Trojena είχε επιλεγεί αρχικά για τη διοργάνωση των Ασιατικών Χειμερινών Αγώνων του 2029, σε μια προσπάθεια της Σαουδικής Αραβίας να μετατρέψει την έρημο σε διεθνή προορισμό χειμερινών σπορ.
Ωστόσο, στις αρχές του 2026 ανακοινώθηκε ότι οι Αγώνες θα μεταφερθούν τελικά στο Αλμάτι του Καζακστάν, αφαιρώντας σημαντική χρονική πίεση από το έργο.
Παρά τη φιλόδοξη σύλληψη, το έργο είχε δεχθεί έντονη κριτική για τις περιβαλλοντικές του επιπτώσεις και για τη βιωσιμότητα ενός τόσο ενεργοβόρου εγχειρήματος μέσα στην έρημο.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι η δημιουργία και διατήρηση μιας μεγάλης λίμνης σε ξηρό κλίμα απαιτεί τεράστιες ποσότητες νερού και ενέργειας, ιδιαίτερα λόγω της εξάτμισης. Όπως σημειώνουν αναλυτές, «η πρόκληση δεν είναι να χτίσεις την όχθη, αλλά να κρατήσεις το νερό μέσα στη λίμνη».
Μέχρι στιγμής, η NEOM δεν έχει ανακοινώσει νέο χρονοδιάγραμμα, αντικαταστάτη κατασκευαστή ή αναθεωρημένο σχέδιο για το έργο. Η Trojena εξελίσσεται πλέον σε χαρακτηριστικό παράδειγμα των ορίων ανάμεσα στη μηχανική φιλοδοξία και στις φυσικές συνθήκες. Για τη Σαουδική Αραβία, το έργο αποτελεί κάτι περισσότερο από μια τουριστική επένδυση: είναι σύμβολο του μετασχηματισμού που επιδιώκει η χώρα στη μετά-πετρελαϊκή εποχή.
Διαβάστε ακόμη
