Η λειψυδρία στην Κρήτη περνά πλέον σε μια νέα, πιο κρίσιμη φάση, με τη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Περιφέρεια του νησιού, παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου να σηματοδοτεί για πρώτη φορά την επίσημη καταγραφή του προβλήματος σε ανώτατο επίπεδο και, ταυτόχρονα, την έναρξη ενός πιο συγκροτημένου σχεδιασμού για την αντιμετώπισή του.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν υπουργοί, δήμαρχοι, βουλευτές και φορείς που έχουν άμεση ευθύνη στη διαχείριση των υδάτινων πόρων, σε ένα κλίμα που συνδύαζε την πίεση της πραγματικότητας με την ανάγκη για άμεσες αποφάσεις. Η βασική κατεύθυνση που δόθηκε ήταν σαφής: η Κρήτη δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις και καθυστερήσεις, αλλά απαιτείται ένας ενιαίος σχεδιασμός, με προτεραιοποίηση έργων και σαφή χρονοδιαγράμματα.
Όπως επισημάνθηκε από τους συμμετέχοντες, «ήταν μία ουσιαστική και γόνιμη συνάντηση. Είναι κέρδος για την Κρήτη ότι πρώτη φορά, κεντρικά, δια στόματος Πρωθυπουργού μπαίνει το θέμα της ενιαίας διαχείρισης», με τη συγκεκριμένη εξέλιξη να θεωρείται δικαίωση αιτημάτων που για χρόνια δεν είχαν τύχει ανταπόκρισης.
Κρήτη: Στροφή στην ενιαία διαχείριση και τέλος στις αποσπασματικές λύσεις
Η έννοια της ενιαίας διαχείρισης των υδάτων αναδείχθηκε ως κεντρικός άξονας της σύσκεψης, με τον Πρωθυπουργό να δίνει σαφή γραμμή αποφυγής των ημιτελών και αναποτελεσματικών έργων. «Δεν θα κάνουμε έργα τα οποία θα μένουν ανολοκλήρωτα», ήταν το μήνυμα που μεταφέρθηκε, υπογραμμίζοντας ότι ο σχεδιασμός περνά πλέον από τη φάση των εξαγγελιών στη φάση της υλοποίησης.
Στο ίδιο πλαίσιο, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη δημιουργίας ενός ισχυρού μηχανισμού διαχείρισης, με σαφείς ρόλους και αρμοδιότητες, καθώς και στην ενεργό συμμετοχή των τοπικών φορέων. «Στο τέλος της ημέρας να υπάρχει ένας φορέας ισχυρός ο οποίος να μπορεί να διαχειριστεί αυτές τις όχι ανεξάντλητες ποσότητες νερού», τονίστηκε, ενώ επισημάνθηκε ότι «δεν μπορεί η ΔΕΥΑ να είναι στο περιθώριο».
Χατζηδάκης: Το σημαντικότερο πρόβλημα είναι η διαχείριση των υδάτων στην Κρήτη
Σαφές πολιτικό στίγμα για την επόμενη ημέρα έδωσε και ο Κωστής Χατζηδάκης, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης ο οποίος τοποθέτησε το πρόβλημα στη σωστή του διάσταση, μετατοπίζοντας τη συζήτηση από την έλλειψη πόρων στη διαχείρισή τους.
\«Το σημαντικότερο πρόβλημα της Κρήτης είναι η διαχείριση των υδάτων», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «το αποφασίσαμε λοιπόν συνενετικά να προχωρήσουμε με άξονα τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης, έτσι ώστε να έχουμε μια ολιστική διαχείριση των υδάτων και όσον αφορά την ύδρευση και όσον αφορά την άρδευση, προκειμένου να απαντήσουμε σε αυτό το μεγάλο πρόβλημα που είναι πρόβλημα για τους κατοίκους, πρόβλημα για τη γεωργία, πρόβλημα για τον τουρισμό, πρόβλημα για την οικονομία της Κρήτης».
Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει τη μετατόπιση του σχεδιασμού προς ένα ενιαίο μοντέλο διαχείρισης, με τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης να αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στον συντονισμό των παρεμβάσεων.
Μια «ανάσα» χωρίς περιθώριο εφησυχασμού
Η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε σε μια συγκυρία κατά την οποία η εικόνα των υδατικών αποθεμάτων εμφανίζεται βελτιωμένη, χωρίς όμως να αίρεται η δομική ευαλωτότητα του συστήματος. Ο φετινός Μάρτιος λειτούργησε ως «ανάσα» για το νησί, με το φράγμα Αποσελέμη να φτάνει σε πληρότητα περίπου 25% και να συγκεντρώνει πάνω από 6,3 εκατ. κυβικά μέτρα νερού, έπειτα και από την προσθήκη άνω των 4,5 εκατ. κυβικών από τις πρόσφατες βροχοπτώσεις.
Στην Ανατολική Κρήτη, τα αποθέματα στον ταμιευτήρα ξεπερνούν τα 12 εκατομμύρια κυβικά μέτρα για την τρέχουσα περίοδο, ενώ βελτιωμένη είναι και η εικόνα στη λίμνη Κουρνά, όπου η στάθμη ανήλθε στα 4,43 μέτρα, όταν κάτω από τα 2,40 μέτρα καθίσταται αδύνατη η άντληση.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν τοπικοί παράγοντες, η συγκυριακή αυτή βελτίωση δεν μπορεί να δημιουργεί εφησυχασμό. Σε αρκετές περιοχές, κυρίως στην Ανατολική Κρήτη, οι ελλείψεις παραμένουν έντονες ακόμη και σε περιόδους αυξημένων βροχοπτώσεων, με τον υδροφόρο ορίζοντα να εμφανίζει σημάδια εξάντλησης και τις υποδομές να μην επαρκούν για να συγκρατήσουν το διαθέσιμο νερό.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Δήμος Ηρακλείου είχε κινηθεί προς τη ΡΑΑΕΥ ζητώντας την κήρυξη της περιοχής σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης, αίτημα που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό εξέταση.
Η εικόνα που αναδείχθηκε στη σύσκεψη αποτυπώνει μια διαρκή εναλλαγή μεταξύ κρίσης και προσωρινής ανακούφισης. Η Κρήτη φαίνεται να «κερδίζει χρόνο», με την επάρκεια για το φετινό καλοκαίρι να εμφανίζεται διασφαλισμένη σε σημαντικό βαθμό, χωρίς όμως να έχει επιτευχθεί η ουσιαστική θωράκιση του συστήματος.
Σε αυτό το πλαίσιο, επανέρχεται με ένταση το παράδοξο της διαχείρισης: την ώρα που περιοχές του νησιού αντιμετωπίζουν ελλείψεις, σημαντικές ποσότητες νερού δεν αξιοποιούνται επαρκώς, αναδεικνύοντας την ανάγκη άμεσης ενεργοποίησης έργων και υποδομών που θα επιτρέψουν την αποθήκευση και αξιοποίησή τους.
Πολυπαραγοντικές λύσεις και άμεσες αποφάσεις
Οι λύσεις που τέθηκαν στο τραπέζι των συζητήσεων κινούνται σε πολλαπλά επίπεδα, ενίσχυση των ταμιευτήρων, μείωση των απωλειών στα δίκτυα, αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών, αλλά και αξιοποίηση τεχνολογιών όπως η αφαλάτωση και η επαναχρησιμοποίηση υδάτων.
Όπως υπογραμμίστηκε, «οι λύσεις για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας δεν μπορούν να είναι μονοσήμαντες ή μονοδιάστατες», με την ανάγκη συνδυαστικών παρεμβάσεων να αποτελεί κοινό τόπο. Το βασικό συμπέρασμα που προέκυψε από τη σύσκεψη είναι ότι οι αποφάσεις δεν μπορούν να αναβληθούν. «Έχουμε φτάσει στο σημείο στο οποίο πρέπει να ληφθούν αποφάσεις χωρίς άλλη καθυστέρηση», ήταν το μήνυμα που κυριάρχησε, με την έμφαση να μεταφέρεται πλέον από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση. Η Κρήτη βρίσκεται, έτσι, μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: διαθέτει τον χρόνο να κινηθεί, αλλά όχι την πολυτέλεια να τον χάσει.
Διαβάστε ακόμη
