Ο κύβος ερρίφθη… Λίγο μετά τις 18:00 χθες, Τρίτη, το «Abeille Marengo» απέπλευσε από το Ηράκλειο με προορισμό τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Η αναχώρηση βάζει ξανά σε κίνηση τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου, οι οποίες είχαν παγώσει από το καλοκαίρι του 2024. Η πρώτη αντίδραση της Τουρκίας ήρθε λίγες ώρες αργότερα, με NAVTEX που επιχειρεί να εμφανίσει τις έρευνες ως συντονισμένες και εγκεκριμένες από την Άγκυρα. Η Αθήνα απάντησε με αντι-NAVTEX, ανοίγοντας έναν νέο γύρο αντιπαράθεσης στις ναυτικές οδηγίες. Το ερώτημα που θα κρίνει την επόμενη φάση είναι αν το πλοίο θα εργαστεί χωρίς καμία παρεμπόδιση.
Η Τουρκία αντέδρασε «με τον αναμενόμενο τρόπο», λένε πηγές στη στήλη σημειώνοντας ότι ο «πόλεμος» των NAVTEX ήταν μια εξέλιξη που αναμενόταν και δεν έπιασε εξαπίνης την Αθήνα. Με τη NAVTEX 1127/26, ο σταθμός της Αττάλειας επιχειρεί να εμφανίσει την Άγκυρα ως την πλευρά που συναινεί στις έρευνες, υποστηρίζοντας ότι αυτές έχουν συντονιστεί με τις τουρκικές Αρχές και διεξάγονται επί της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
Η Αθήνα όπως ήταν φυσικό απάντησε με αντι-NAVTEX, ενώ κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών επανέλαβαν ότι αίτημα για άδεια υποβλήθηκε μόνο στην Ελλάδα και την Κύπρο. Κατά την ελληνική πλευρά, η τουρκική οδηγία εκδόθηκε αφού είχε ήδη δημοσιοποιηθεί η πορεία του πλοίου και δεν έχει ουσιαστική σημασία για την κίνησή του, η οποία βασίζεται στην ελληνική NAVTEX.
Πίσω από τη διασταύρωση των νομικών θέσεων, πηγές διακρίνουν και μια πρακτική διευθέτηση, με στόχο να προχωρήσουν οι έρευνες χωρίς εμπόδια. Οι προειδοποιήσεις προς τα παραπλέοντα πλοία και η οδηγία για τήρηση απόστασης ασφαλείας δύο ναυτικών μιλίων παραπέμπουν σε μια ιδιότυπη «τροχονομία» στη θάλασσα. Η εξέλιξη εκτιμάται ως θετική, καθώς δείχνει ότι οι διαβουλεύσεις έχουν προχωρήσει και ότι δεν αναμένονται πρακτικά προβλήματα. Θα μπορούσε, μάλιστα, να εκληφθεί ως έμμεση αποδοχή της συνέχισης των εργασιών σε επιχειρησιακό επίπεδο, αλλά όχι ως τουρκική άδεια, αφού τέτοιο αίτημα δεν υποβλήθηκε. Ωστόσο, πηγές αναφέρουν πως η κάθε πλευρά κάνει τη δική της ερμηνεία.
Το αμέσως επόμενο βήμα είναι τεχνικό. Το πλοίο θα πραγματοποιήσει δοκιμές (calibration test), για τον έλεγχο και τη βαθμονόμηση των αισθητήρων και των συστημάτων μέτρησης, πλέοντας σε χωρικά ύδατα. Πρόκειται για διαδικασία που διαρκεί περίπου ένα εικοσιτετράωρο και κατόπιν θα κατευθυνθεί στο πεδίο των ερευνών.
Στη συνέχεια θα κατευθυνθεί στα διεθνή ύδατα, ανατολικά της Κρήτης και νότια της Κάσου, για να συνεχίσει τη χαρτογράφηση του βυθού κατά μήκος της σχεδιαζόμενης διαδρομής του καλωδίου. Τότε η επιχείρηση θα περάσει από την προετοιμασία στην ουσιαστική δοκιμασία. Στην Αθήνα παραμένουν επιφυλακτικοί, καθώς μέχρι την άφιξη του πλοίου στην επίμαχη περιοχή των διεθνών υδάτων, νοτιοανατολικά της Καρπάθου, κανείς δεν είναι βέβαιος ότι η Τουρκία δεν θα επιχειρήσει να εκμεταλλευθεί την ευκαιρία, εκβιαστικά, ζητώντας σαφέστερες διατυπώσεις σχετικά με τις απαιτήσεις της.
Το προηγούμενο του Ιουλίου 2024, όταν η παρουσία τουρκικών πολεμικών γύρω από το «Ievoli Relume» οδήγησε σε 40ωρη αντιπαράθεση, εξηγεί την επιφυλακτικότητα στην Αθήνα, όμως πηγές σημειώνουν πως αυτή τη φορά η εικόνα είναι διαφορετική. Η πραγματική δοκιμασία θα είναι αν, μετά τις NAVTEX και τις πρακτικές διευθετήσεις, το «Abeille Marengo» μπορέσει να συνεχίσει τις έρευνες χωρίς εμπόδια.
Οι διπλωματικοί χειρισμοί των τελευταίων ημερών, με τη γαλλική πλευρά να αναζητεί φόρμουλα συνεννόησης με την Άγκυρα, συνέβαλαν στην εκτόνωση της έντασης και στην αναχώρηση του πλοίου. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, αναφέρθηκε από τη Βουλή στον απόπλου του ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo», επισημαίνοντας ότι αυτός έγινε με άδεια της Ελληνικής Δημοκρατίας μέσω NAVTEX και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Παράλληλα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι υπάρχει ευρεία εθνική συνεννόηση για την υλοποίηση του έργου, το οποίο χαρακτήρισε εθνικής σημασίας και στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη.
Διαβάστε ακόμα
