Μέσα στον Οκτώβριο τοποθετείται η έκδοση της ελληνικής NAVTEX για τις θαλάσσιες έρευνες του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector (GSI). Η συγκεκριμένη εξέλιξη δρομολογεί άμεσα τη διαδικασία καταβολής της πρώτης δόσης ύψους 25 εκατ. ευρώ από την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, προανήγγειλε παράλληλα σημαντικές εξελίξεις για το κοίτασμα φυσικού αερίου «Αφροδίτη», ενώ γνωστοποίησε ότι οι 19 προτάσεις του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη για το Κυπριακό υποβλήθηκαν προφορικά, περιγράφοντας τις επόμενες κινήσεις για την επανέναρξη των συνομιλιών.
Σε τηλεοπτική του παρουσία σήμερα στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι» του δικτύου ΣΙΓΜΑ, ο κ. Λετυμπιώτης τοποθετήθηκε για μια ευρεία σειρά ζητημάτων της επικαιρότητας. Η ατζέντα εκτάθηκε από το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και το φυσικό αέριο, μέχρι το Κυπριακό, τις πληθωριστικές πιέσεις στα νοικοκυριά και τις επόμενες προεδρικές εκλογές.
Σε σχέση με το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος επιβεβαίωσε την υποβολή αιτήματος διεξαγωγής ερευνών στην κυπριακή ΑΟΖ. Όπως ανέφερε, η Λευκωσία αναμένει την έκδοση της NAVTEX από την ελληνική πλευρά, η οποία τοποθετείται τις αμέσως επόμενες ημέρες και αυστηρά εντός του Οκτωβρίου. «Πρώτα θα πρέπει να αναμένουμε από πλευράς της ελληνικής κυβέρνησης να εκδοθεί η NAVTEX», σημείωσε, εξηγώντας ότι ακολούθως θα ενεργοποιηθεί ο συγκεκριμένος σχεδιασμός για τα επόμενα βήματα. Αναγνώρισε την ύπαρξη τεχνικών πτυχών που χρήζουν διευθέτησης, χωρίς ωστόσο να υπεισέλθει σε τεχνοκρατικές λεπτομέρειες. Απαντώντας για την τουρκική στάση και τον κίνδυνο παρεμπόδισης των ερευνών, υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση συνεκτιμά τη γεωπολιτική διάσταση του έργου και προχωρεί αδιάλειπτα στις απαραίτητες διπλωματικές ενέργειες. Τόνισε, μάλιστα, ότι το διεθνές δίκαιο αποτελεί τη σταθερή βάση της προσέγγισης της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθιστώντας σαφές πως δεν νοείται επιλεκτική εφαρμογή του.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πρώτη δόση των 25 εκατομμυρίων ευρώ, την οποία η Κύπρος έχει συμφωνήσει να καταβάλει στο πλαίσιο της υλοποίησης του GSI. Ερωτηθείς εάν η έκδοση της NAVTEX σηματοδοτεί αυτόματα την εκταμίευση του ποσού, ο Εκπρόσωπος απάντησε ότι η σχετική διαδικασία θα εκκινήσει άμεσα, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι απαιτείται η λήψη συγκεκριμένων προπαρασκευαστικών αποφάσεων. Διευκρίνισε, πάντως, ότι το ποσό είναι ήδη εγγεγραμμένο στον κρατικό προϋπολογισμό. Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση δεν έχει παραλάβει ακόμη την επικαιροποιημένη μελέτη βιωσιμότητας του έργου. «Η δική μου ενημέρωση είναι ότι δεν την έχουμε ακόμη», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ο χρόνος ολοκλήρωσής της δεν εξαρτάται από την κυπριακή πλευρά. Σχετικά με το ενδεχόμενο μετοχικής συμμετοχής της Δημοκρατίας στο GSI, ξεκαθάρισε ότι πρόκειται για ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα που θα εξεταστεί μελλοντικά, υπενθυμίζοντας πως η κοινή προσέγγιση με την Ελλάδα κατά τις προηγούμενες επαφές αφορούσε αποκλειστικά τα 25 εκατ. ευρώ.
Μεταβαίνοντας στο Κυπριακό και στις επαφές του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον ηγέτη του ψευδοκράτους, Τουφάν Έρχιουρμαν, απέρριψε κατηγορηματικά την εκτίμηση ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδίδεται σε ένα παιχνίδι επίρριψης ευθυνών. Όπως υποστήριξε, βασικός κυβερνητικός στόχος παραμένει η δημιουργία προϋποθέσεων για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Υπενθύμισε, μάλιστα, δηλώσεις του κ. Χριστοδουλίδη σε τουρκοκυπριακό μέσο, σύμφωνα με τις οποίες οι δύο ηγέτες μπορούν να γράψουν ιστορία, εφόσον επιδειχθεί η απαραίτητη πολιτική βούληση από την πλευρά της Τουρκίας. Ο κ. Λετυμπιώτης ανέφερε ότι από τον Μάρτιο του 2023 καταγράφεται σημαντική κινητικότητα στο εθνικό θέμα, με την άμεση εμπλοκή του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, της προσωπικής απεσταλμένης του, καθώς και του ειδικού απεσταλμένου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η διευκρίνισή του ότι οι 19 προτάσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας παρουσιάστηκαν προφορικά. Στο ερώτημα εάν οι προτάσεις παραδόθηκαν γραπτώς ή μέσω ανεπίσημου εγγράφου, εξήγησε ότι οι εισηγήσεις διατυπώνονται με διαφορετικούς τρόπους στο πλαίσιο της διαδικασίας, επιβεβαιώνοντας ωστόσο τον προφορικό χαρακτήρα της συγκεκριμένης κατάθεσης. Ανέφερε επίσης ότι και οι προτάσεις του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ παρουσιάστηκαν εξίσου προφορικά, με την ελληνοκυπριακή πλευρά να απαντά θετικά. Επέμεινε, ωστόσο, ότι η ουσία βρίσκεται στη διάθεση της τουρκοκυπριακής πλευράς να συζητήσει τις προτάσεις αυτές, χωρίς τούτο να προϋποθέτει την εκ των προτέρων αποδοχή τους.
Αναφορικά με την πρόταση για την περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου και το λιμάνι υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σημείωσε ότι αυτή αποτελεί μία από τις 19 εισηγήσεις για τη δημιουργία θετικού κλίματος. Σχετικά με τις συγκλίσεις των προηγούμενων διαπραγματεύσεων, επανέλαβε ότι η πάγια θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς αφορά την ολοκλήρωση και παράδοση του σχετικού κειμένου στα εμπλεκόμενα μέρη, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια κοινή αντίληψη συμβάλλει ενεργά στην επανέναρξη των συνομιλιών — θέση με την οποία συμφωνεί και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης στα σημεία της μεθοδολογίας του. Ενόψει της προγραμματισμένης για την Τρίτη συνάντησης Χριστοδουλίδη–Έρχιουρμαν, δήλωσε ότι η Λευκωσία προσέρχεται με πλήρως εποικοδομητική στάση. Παρότι οι επαφές των ηγετών συμβάλλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης, ξεκαθάρισε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) ή για τη δημιουργία τεσσάρων νέων σημείων διέλευσης δεν επαρκεί αυτόνομα για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, χωρίς την ευθυγράμμιση της Τουρκίας με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Σχολιάζοντας τις επικρίσεις για ακυρώσεις εκδηλώσεων και για τη χρήση συμβόλων του ψευδοκράτους, διεμήνυσε ότι η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται μέσω υποχωρήσεων σε αδιαπραγμάτευτα ζητήματα κυριαρχίας. Παράλληλα, εξέφρασε επιφυλάξεις για τις δημόσιες ερμηνείες που δίνονται στην επιστολή του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ προς τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, την οποία διευκρίνισε ότι δεν έχει δει.
Στο ενεργειακό πεδίο, αναφορικά με το κοίτασμα «Αφροδίτη» και τις φερόμενες αυξημένες οικονομικές απαιτήσεις των εταιρειών, ανέφερε ότι το ζήτημα με το Ισραήλ αποτελεί μια πολυετή, γνωστή εκκρεμότητα. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι οι εμπλεκόμενες πλευρές βρίσκονται πλέον πολύ πιο κοντά σε διευθέτηση, αναμένοντας επίσημες ανακοινώσεις το προσεχές διάστημα. Οι απαιτήσεις των εταιρειών αξιολογούνται αυστηρά μέσω των θεσμοθετημένων συμβατικών διαδικασιών. Αναγνωρίζοντας την κοινωνική δυσπιστία που προκαλούν οι επανειλημμένες καθυστερήσεις, υπογράμμισε ότι η αξιοποίηση του κυπριακού φυσικού αερίου παραμένει υψηλός εθνικός στόχος. Όπως τόνισε, συνδέεται άμεσα με τη διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος και τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, στόχοι που επιτυγχάνονται με την παράλληλη αξιοποίηση των ΑΠΕ και του φυσικού αερίου.
Αναφερόμενος στις έντονες οικονομικές πιέσεις των νοικοκυριών, επισήμανε ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει πλήρως τις επιπτώσεις του πληθωρισμού, το υψηλό ενεργειακό κόστος και το στεγαστικό πρόβλημα. Τα ληφθέντα μέτρα στήριξης παρακολουθούνται και επανεξετάζονται σε συνεχή βάση, με παραπομπή και σε πρόσφατες δηλώσεις του Υπουργού Οικονομικών, εκφράζοντας την ελπίδα για σταδιακή υποχώρηση των πληθωριστικών πιέσεων. Κληθείς να σχολιάσει καταγγελλόμενη βίαιη επίθεση κατά Τουρκοκυπρίου στη Λεμεσό, παρότι δεν διέθετε πλήρη ενημέρωση για τα περιστατικά, καταδίκασε απερίφραστα τη χρήση βίας, χαρακτηρίζοντάς την απαράδεκτη ανεξαρτήτως του θύματος.
Τέλος, αναφορικά με το εάν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προτίθεται να διεκδικήσει δεύτερη θητεία στις προεδρικές εκλογές του 2028, ο κ. Λετυμπιώτης απέφυγε να θέσει χρονοδιαγράμματα. Σημείωσε ότι απομένουν περίπου 16 μήνες μέχρι τις κάλπες, προσφέροντας αρκετό χρόνο για πολιτική συζήτηση. Η κυβερνητική προτεραιότητα αυτή την περίοδο, κατέληξε, αφορά αποκλειστικά τη διαχείριση της καθημερινότητας και των σημαντικών ζητημάτων που επηρεάζουν τους πολίτες, μεταθέτοντας την εκλογική συζήτηση για μεταγενέστερο χρόνο.
Διαβάστε ακόμη
