Οι κυβερνήσεις της ΕΕ περιόρισαν την πρόταση της Κομισιόν για τη χρήση εθνικών πόρων σε έργα ενεργειακών υποδομών του μπλοκ, όπως τα ηλεκτρικά δίκτυα, μετά την απειλή της Σουηδίας ότι θα περιορίσει τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας εάν προχωρούσε το σχέδιο, σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο διαπραγματεύσεων που είδε το Reuters.

Η διαφωνία αφορά προτεινόμενο ευρωπαϊκό νόμο για τη συγκέντρωση πόρων υπέρ μεγάλων διασυνοριακών ενεργειακών έργων υποδομής, όπως οι διασυνδέσεις ηλεκτρικών δικτύων, οι οποίες είναι απαραίτητες για την ενσωμάτωση περισσότερης ανανεώσιμης ενέργειας στο σύστημα και για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας από data centers και άλλες πηγές.

Η πρόταση της Κομισιόν για τη χρηματοδότηση των δικτύων και ο συμβιβασμός

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει τον Δεκέμβριο να δεσμεύεται το 25% των αδιάθετων εσόδων συμφόρησης που συγκεντρώνουν οι διαχειριστές δικτύων, ώστε να χρηματοδοτούνται έργα με ευρωπαϊκή στήριξη.

Ωστόσο, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη συμβιβαστική πρόταση των κρατών-μελών που διαπραγματεύονται το νομοθετικό πλαίσιο, τα εθνικά δίκτυα δεν θα υποχρεούνται πλέον να αποδίδουν έσοδα συμφόρησης που προέρχονται από συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας εντός της χώρας τους.

Παράλληλα, το ποσοστό των διασυνοριακών εσόδων συμφόρησης που θα κατευθύνεται σε ευρωπαϊκά έργα μειώνεται στο 10%, με σταδιακή αύξηση στο 25% έως το 2030.

Οι αλλαγές αυτές περιορίζουν τη διαθέσιμη χρηματοδότηση, δημιουργώντας ερωτήματα για το πώς θα χρηματοδοτηθούν νέα διασυνοριακά έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Τα τελευταία χρόνια, αρκετά μεγάλα έργα έχουν «παγώσει» λόγω έλλειψης κεφαλαίων και άλλων εμποδίων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμά ότι έως το 2040 απαιτούνται επενδύσεις ύψους 1,2 τρισεκατομμυρίων ευρώ (1,4 τρισ. δολαρίων) για την αναβάθμιση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας.

Τα έσοδα συμφόρησης προκύπτουν όταν περιορισμοί στα δίκτυα εμποδίζουν τη ροή ηλεκτρικής ενέργειας προς περιοχές υψηλής ζήτησης — τόσο εντός των κρατών όσο και διασυνοριακά — δημιουργώντας σημαντικά έσοδα για τους διαχειριστές συστημάτων.

Η στάση της Σουηδίας

Η Σουηδία, που αποτελεί έναν από τους πιο έντονους αντιπάλους της πρότασης, συγκέντρωσε 30,5 δισ. σουηδικές κορώνες (3,3 δισ. δολάρια) από έσοδα συμφόρησης το 2025.

Η Στοκχόλμη είχε απειλήσει νωρίτερα μέσα στο έτος ότι θα περιορίσει τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς γειτονικές χώρες εάν προχωρούσε η πρόταση της ΕΕ. Η Σουηδία εξάγει πλεονάζουσα ενέργεια μέσω διασυνδέσεων προς τη Γερμανία, τη Δανία και τη Φινλανδία.

Οι υπουργοί των κρατών-μελών της ΕΕ στοχεύουν να εγκρίνουν τη διαπραγματευτική τους θέση στη συνεδρίαση της 26ης Ιουνίου, προκειμένου στη συνέχεια να ξεκινήσουν οι τελικές διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Εκπρόσωπος της κυπριακής προεδρίας της ΕΕ, η οποία συνέταξε τον συμβιβασμό, δήλωσε ότι το σχέδιο έχει ήδη «ευρεία υποστήριξη» από τα κράτη-μέλη, ωστόσο η Κύπρος θα προτείνει «μικρές προσαρμογές» ώστε να διασφαλιστεί η έγκρισή του με ευρεία πλειοψηφία την επόμενη εβδομάδα.

Σουηδός αξιωματούχος ανέφερε στο Reuters ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να συνεργάζεται με την κυπριακή προεδρία για την εξεύρεση λύσης στο ζήτημα των εσόδων συμφόρησης.

Διαβάστε ακόμη