Με ισχυρότερο ανταγωνισμό από αυτόν που αναμενόταν και προοπτικές για σεισμικές έρευνες σε μεγαλύτερη θαλάσσια έκταση μπαίνει στην επόμενη φάση του ο διαγωνισμός της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) για τη διενέργεια σεισμικών ερευνών για υδρογονάνθρακες στα ελληνικά νερά. Η υποβολή τριών προσφορών από διεθνείς εταιρείες επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις για επιτυχή έκβαση της διαδικασίας, ενώ δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε το Ελληνικό Δημόσιο να εξασφαλίσει καλύτερους οικονομικούς όρους και νέα γεωφυσικά δεδομένα για θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας, χωρίς να επιβαρυνθεί με το κόστος των ερευνών.
Η απόκτηση σύγχρονων σεισμικών δεδομένων μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην καλύτερη αποτύπωση του γεωλογικού δυναμικού θαλάσσιων περιοχών, τόσο εκείνων που έχουν ήδη παραχωρηθεί για έρευνες υδρογονανθράκων όσο και εκτάσεων που παραμένουν εκτός των υφιστάμενων συμβάσεων. Με αυτόν τον τρόπο, θα διαμορφωθεί μια πληρέστερη και πιο αξιόπιστη βάση γεωφυσικών πληροφοριών, ικανή να υποστηρίξει την προσέλκυση νέων επενδυτών σε μια περίοδο κατά την οποία το ενδιαφέρον για τις προοπτικές αξιοποίησης των ελληνικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων εμφανίζεται εκ νέου ενισχυμένο.
Τα επόμενα βήματα
Το επόμενο ορόσημο τοποθετείται την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, οπότε αναμένεται να ανοίξουν οι ηλεκτρονικοί φάκελοι και να αποκαλυφθούν τόσο οι ταυτότητες των ενδιαφερόμενων εταιρειών όσο και οι θαλάσσιες περιοχές που έχουν βάλει στο ραντάρ. Το δεύτερο στοιχείο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς από τη γεωγραφική έκταση και τις πιθανές επικαλύψεις των προτεινόμενων προγραμμάτων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό το εύρος του νέου κύκλου ερευνών. Να σημειωθεί ότι η προθεσμία υποβολής προσφορών έληξε αργά το βράδυ της Δευτέρας 9 Νοεμβρίου και την επόμενη ημέρα ακολούθησαν οι επίσημες ανακοινώσεις από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την ΕΔΕΥΕΠ. Καθώς η διαδικασία πραγματοποιήθηκε ηλεκτρονικά, η προέλευση των προσφορών παραμένει προς το παρόν άγνωστη και θα διαπιστωθεί κατά την αποσφράγισή τους από την αρμόδια Επιτροπή Αξιολόγησης.
Οι εκτιμήσεις για την ταυτότητα των ενδιαφερομένων
Το πρώτο διαδικαστικό βήμα αφορά τη συγκρότηση της Επιτροπής Αξιολόγησης, τα μέλη της οποίας θα πρέπει εγκριθούν από το ΔΣ της ΕΔΕΥΕΠ. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η Επιτροπή αναμένεται να συνεδριάσει την Παρασκευή, προκειμένου να προχωρήσει στην αποσφράγιση των φακέλων και μετά να ξεκινήσει την εξέτασή τους.
Παρότι οι ταυτότητες των υποψηφίων δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως, οι πληροφορίες από την αγορά συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι στον διαγωνισμό «κατέβηκαν» εταιρείες με σημαντική διεθνή παρουσία στις σεισμικές έρευνες. Εξάλλου, πριν ακόμη εκπνεύσει η προθεσμία, ο αριθμός των ερωτημάτων που είχαν υποβληθεί στην ΕΔΕΥΕΠ, αλλά και η προέλευσή τους, είχαν δημιουργήσει προσδοκίες για συμμετοχή ισχυρών ομίλων του κλάδου. Στο πλαίσιο αυτό, σχεδόν βέβαιη θεωρείται η συμμετοχή της PGS Exploration (UK), του βρετανικού βραχίονα της PGS Exploration που έχει πλέον ενσωματωθεί στον νορβηγικό όμιλο TGS. Υπενθυμίζεται ότι η εκδήλωση ενδιαφέροντος της συγκεκριμένης εταιρείας προς την ΕΔΕΥΕΠ ήταν εκείνη που ενεργοποίησε τη διαδικασία προκήρυξης του διαγωνισμού. Κατά συνέπεια, η παρουσία της μεταξύ των υποψηφίων θεωρούνταν εξαρχής αναμενόμενη. Άλλοι πιθανοί συμμετέχοντες είναι η νορβηγική Shearwater, η γαλλική Viridien (πρώην CGG) και η αμερικανική SLB. Σε κάθε περίπτωση, η σημαντική ανταπόκριση δείχνει ότι ο κλάδος διαβλέπει εμπορικές προοπτικές στην απόκτηση και αξιοποίηση νέων σεισμικών δεδομένων από τις ελληνικές θαλάσσιες περιοχές.
Τι σημαίνει ο ανταγωνισμός, τα οφέλη για το Δημόσιο
Η συμμετοχή περισσότερων εταιρειών ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της ΕΔΕΥΕΠ τόσο στο τεχνικό όσο και στο οικονομικό σκέλος, προδιαγράφοντας ευνοϊκότερους όρους σε σύγκριση με μια διαδικασία στην οποία θα υπήρχε μόνο ένας ενδιαφερόμενος.
Σε τεχνικό επίπεδο, η ΕΔΕΥΕΠ θα μπορεί να συγκρίνει τα προτεινόμενα ερευνητικά προγράμματα, τις τεχνολογίες και τις μεθόδους απόκτησης και επεξεργασίας των σεισμικών δεδομένων, αλλά και την έκταση των θαλάσσιων περιοχών που σκοπεύει να καλύψει κάθε υποψήφιος. Στο οικονομικό πεδίο, η αξιολόγηση εναλλακτικών προτάσεων μπορεί να οδηγήσει σε βελτιωμένα ανταλλάγματα για το Ελληνικό Δημόσιο από τη μελλοντική εμπορική αξιοποίηση των δεδομένων. Την ίδια στιγμή, εκτιμάται ότι τα ερευνητικά προγράμματα που έχουν υποβληθεί ίσως να μην αφορούν ακριβώς τις ίδιες γεωγραφικές περιοχές. Εφόσον αυτό επιβεβαιωθεί, αυτό σημαίνει ότι οι νέες σεισμικές έρευνες δύνανται να καλύψουν σωρευτικά μια εκτεταμένη θαλάσσια ζώνη. Και τούτο διότι ο διαγωνισμός δεν προϋποθέτει την επιλογή ενός αποκλειστικού αναδόχου, αλλά τη δυνατότητα χορήγησης αδειών σε περισσότερες από μία εταιρείες. Επομένως, η διαφοροποίηση των ερευνητικών προγραμμάτων θα μπορούσε να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά ως προς τη συνολική γεωγραφική κάλυψη. Σε κάθε περίπτωση, σαφέστερη εικόνα θα υπάρξει μετά την αναλυτική εξέταση των φακέλων.
Το μοντέλο multi-client
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του διαγωνισμού είναι το οικονομικό μοντέλο με το οποίο θα πραγματοποιηθούν οι σεισμικές έρευνες. Σε αντίθεση με την κλασική ανάθεση ενός δημόσιου έργου, το κόστος απόκτησης και επεξεργασίας των δεδομένων θα καλυφθεί εξ ολοκλήρου από τις ιδιωτικές εταιρείες που θα λάβουν τις σχετικές άδειες που θα αναλάβουν και το επενδυτικό ρίσκο, προσδοκώντας να αποσβέσουν τις δαπάνες μέσα από την εμπορική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων.
Πρόκειται για το μοντέλο multi-client, σύμφωνα με το οποίο μια εταιρεία πραγματοποιεί σεισμικές έρευνες σε συγκεκριμένες περιοχές και στη συνέχεια διαθέτει άδειες χρήσης των δεδομένων σε περισσότερες επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται να αξιολογήσουν το δυναμικό υδρογονανθράκων της εκάστοτε περιοχής. Έτσι, τα ίδια σεισμικά δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν εμπορικά από διαφορετικούς ενδιαφερόμενους, χωρίς να απαιτείται η επανάληψη των ερευνών για κάθε πιθανό επενδυτή.
Η κυριότητα των δεδομένων παραμένει στο Ελληνικό Δημόσιο, ενώ οι ανάδοχοι αποκτούν δικαιώματα εμπορικής εκμετάλλευσης για συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Παράλληλα, η προκήρυξη προβλέπει οικονομικά ανταλλάγματα προς την ΕΔΕΥΕΠ, που μπορούν να συνδέονται είτε με ποσοστό επί των εσόδων από τις πωλήσεις των δεδομένων είτε με εφάπαξ ποσά, ανάλογα με τον αριθμό των εμπορικών συμφωνιών που θα συναφθούν.
Στην πράξη, το συγκεκριμένο μοντέλο προσφέρει στο Δημόσιο τη δυνατότητα να αποκτήσει νέα, υψηλότερης ποιότητας γεωφυσικά δεδομένα χωρίς να αναλάβει το κόστος των ερευνών, εξασφαλίζοντας παράλληλα δυνητικά έσοδα από την εμπορική τους αξιοποίηση.
Πότε αναμένεται να ξεκινήσουν οι νέες σεισμικές έρευνες
Μετά την αποσφράγιση θα ακολουθήσει η αναλυτική αξιολόγηση από την αρμόδια Επιτροπή της ΕΔΕΥΕΠ. Η διαδικασία θα περιλαμβάνει τον έλεγχο της επάρκειας και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των υποψηφίων, καθώς και την εξέταση του τεχνικού και οικονομικού περιεχομένου των προτάσεών τους.
Με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, η ΕΔΕΥΕΠ θα διαβιβάσει τη σχετική εισήγηση στο ΥΠΕΝ που θα κληθεί να αποφασίσει εάν θα την αποδεχθεί. Σε περίπτωση θετικής απόφασης, θα ακολουθήσει η έκδοση της προβλεπόμενης υπουργικής απόφασης. Οι συμβάσεις που θα συναφθούν στη συνέχεια θα πρέπει να περάσουν από τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου και να κυρωθούν από τη Βουλή.
Στόχος είναι τόσο η αξιολόγηση όσο και οι απαραίτητες διοικητικές διαδικασίες να ολοκληρωθούν με ταχείς ρυθμούς, ώστε να καταστεί δυνατή η έναρξη των νέων σεισμικών ερευνών στις αρχές του 2027, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαιτούμενες εγκρίσεις.
Διαβάστε ακόμη
