Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου θα μπορούσαν να διπλασιαστούν από τα σημερινά επίπεδα και να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ/MWh σε περίπτωση ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα, καθώς τα αποθέματα βρίσκονται κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα της τελευταίας πενταετίας.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές σε ανάλυση του Montel οι μεγαλύτεροι καταναλωτές φυσικού αερίου στην Ευρώπη, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Ιταλία, θεωρούνται οι πιο ευάλωτοι, ιδιαίτερα λόγω της εξάρτησής τους από το φυσικό αέριο για τον καθορισμό των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, ο συνεχιζόμενος πόλεμος με το Ιράν επιβαρύνει την παγκόσμια αγορά LNG. Η Montel Energy Brainpool εκτιμά ότι οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στη Γερμανία θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 400 ευρώ/MWh.
Καμπανάκι για εκτόξευση των τιμών
Εάν οι διαταραχές στις μεταφορές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ συνεχιστούν μέχρι τον χειμώνα και συνδυαστούν με παρατεταμένο κύμα ψύχους στην Ευρώπη, οι τιμές χονδρικής του φυσικού αερίου ενδέχεται να εκτιναχθούν, καθώς η Ευρώπη θα ανταγωνίζεται την Ασία για την εξασφάλιση φορτίων LNG.
Και αυτό γιατί τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν συνήθως δίοδο για περίπου 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG, όμως οι πολεμικές εξελίξεις με το Ιράν έχουν δυσχεράνει σημαντικά τη διέλευση.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, στο πλαίσιο αυτό, οι τιμές θα μπορούσαν να ξεπεράσουν προσωρινά εκείνες του Μαρτίου, όταν διαπραγματεύονταν πάνω από τα 60 ευρώ/MWh, καθώς η Ευρώπη θα επιχειρούσε να προσελκύσει φορτία LNG μακριά από την Ασία. Ωστόσο, θεωρεί ότι δύσκολα θα επαναληφθούν τα ιστορικά υψηλά του 2022, όταν οι τιμές είχαν αγγίξει τα 300 ευρώ/MWh μετά τη μείωση των ρωσικών προμηθειών λόγω του πολέμου στην Ουκρανία Το συμβόλαιο αναφοράς του ολλανδικού κόμβου TTF διαπραγματευόταν περίπου στα 50 ευρώ/MWh.
«Δεν υπάρχει απειλή έλλειψης»
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται μετά από εκτιμήσεις ότι η Ευρώπη πιθανότατα θα εισέλθει στον χειμώνα με τα αποθέματα φυσικού αερίου περίπου στο 75% της χωρητικότητας, σημαντικά κάτω από τον ευρωπαϊκό στόχο του 90%, λόγω των περιορισμένων οικονομικών κινήτρων για αποθήκευση κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
«Το θετικό είναι ότι δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος έλλειψης φυσικού αερίου» δήλωσε ο Jacob Mandel, επικεφαλής έρευνας της Aurora Energy Research, προσθέτοντας ότι «υπάρχει επαρκής πρόσβαση σε φυσικό αέριο από διαφορετικές πηγές και, με τις βασικές προμήθειες από τη Νορβηγία και την εγχώρια παραγωγή, η Ευρώπη μπορεί να περάσει τον χειμώνα.».
Πίεση στο Ηνωμένο Βασίλειο
Παρόλα αυτά, το Ηνωμένο Βασίλειο, λόγω της περιορισμένης αποθηκευτικής του ικανότητας, είναι πιο εκτεθειμένο στις διακυμάνσεις των τιμών από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ασφάλεια εφοδιασμού του Ηνωμένου Βασιλείου δεν αναμένεται να απειληθεί, ακόμη και αν η Ευρώπη εισέλθει στον χειμώνα με αποθήκες κάτω από τον στόχο, καθώς η χώρα διαθέτει πολλαπλές πηγές προμήθειας: εγχώρια παραγωγή, εισαγωγές μέσω αγωγών από τη Νορβηγία και φορτία LNG. «Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν βασίζεται στις δικές του αποθήκες για να καλύψει τις χειμερινές ανάγκες. Βασίζεται στις ευρωπαϊκές αποθήκες και στις εισαγωγές φυσικού αερίου και LNG κατά τη διάρκεια του χειμώνα.» τόνισε ο Mandel.
Μεγαλύτερο πλήγμα στη βιομηχανία
Τα νοικοκυριά θα προστατευθούν εν μέρει από τις αυξήσεις μέσω των μηχανισμών λιανικής τιμολόγησης, όμως οι βιομηχανίες και οι ηλεκτροπαραγωγοί που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο θα υποστούν άμεσα το κόστος. Στη Γερμανία, τα αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται σήμερα στο 43,9% της χωρητικότητας, έναντι 54,4% την ίδια περίοδο πέρυσι. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αποθήκες είναι γεμάτες κατά 51,8%.
Ο Joachim Gulbis, επικεφαλής της συμβουλευτικής εταιρείας Enervis, εκτιμά ότι, εφόσον συνεχιστεί ο σημερινός ρυθμός αποθήκευσης, τα αποθέματα θα φτάσουν περίπου στο 71% έως την 1η Νοεμβρίου. Σε περίπτωση όμως ενός εξαιρετικά ψυχρού χειμώνα, αντίστοιχου με εκείνον του 2010, «η κατάσταση θα μπορούσε να γίνει ιδιαίτερα δύσκολη και ακόμη να οδηγήσει σε περιορισμούς κατανάλωσης (load shedding)», δηλαδή σε ελεγχόμενες περικοπές χρήσης φυσικού αερίου για να διασφαλιστεί η τροφοδοσία των κρίσιμων καταναλωτών.
Οι χαμηλές τιμές αποθάρρυναν την αποθήκευση
Οι μικρές ή ακόμη και αρνητικές διαφορές μεταξύ θερινών και χειμερινών τιμών φυσικού αερίου αποθάρρυναν τις εταιρείες από το να γεμίσουν τις αποθήκες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Παράλληλα, η εξέλιξη των τιμών θα εξαρτηθεί και από άλλους παράγοντες, όπως:
- την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ,
- τη ζήτηση LNG στην Ασία,
- τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
«Με έντονο ανταγωνισμό για τις διαθέσιμες ποσότητες, μπορώ εύκολα να φανταστώ τις τιμές να πλησιάζουν τα 100 ευρώ/MWh, εφόσον η σημερινή γεωπολιτική κατάσταση δεν αλλάξει», δήλωσε ο Gulbis.
Επιπτώσεις στην ηλεκτρική ενέργεια
Σύμφωνα με τον Alex Schmitt της Montel Energy Brainpool, εάν η τιμή του φυσικού αερίου παραμείνει στα 100 ευρώ/MWh καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαρτίου 2027, τότε:
- η μέση μηνιαία τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στη Γερμανία θα διαμορφωθεί περίπου στα 180 ευρώ/MWh,
- ενώ οι ωριαίες τιμές αιχμής θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 400 ευρώ/MWh.
Για σύγκριση, το γερμανικό συμβόλαιο ηλεκτρικής ενέργειας επόμενου έτους διαπραγματευόταν πρόσφατα στα 102,52 ευρώ/MWh.
Iδιαίτερα ευάλωτη η Ιταλία
Σύμφωνα με τον Carlo Stagnaro του Ινστιτούτου Bruno Leoni, η Ιταλία επηρεάζεται περισσότερο από άλλες ευρωπαϊκές αγορές, επειδή το φυσικό αέριο καθορίζει συχνότερα την οριακή τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Ακόμη και σε ένα απαισιόδοξο αλλά όχι ακραίο σενάριο, με τιμές φυσικού αερίου στα 35–40 ευρώ/MWh, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ιταλία θα παραμείνουν πάνω από τα 100 ευρώ/MWh, σημαντικά υψηλότερα από τον ιστορικό μέσο όρο των 55–65 ευρώ/MWh. Για να περιοριστεί ο κίνδυνος, ο Stagnaro προτείνει:
- ταχύτερη ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας,
- ολοκληρωμένο σχέδιο έκτακτης ανάγκης για μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου και χρήση εναλλακτικών καυσίμων,
- και, ως έσχατη λύση, την προσωρινή επαναλειτουργία παροπλισμένων λιγνιτικών ή ανθρακικών μονάδων, εφόσον υπάρξει σχετικός σχεδιασμός.
Η τελική έκβαση, όπως επισημαίνει, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις θερμοκρασίες του επόμενου χειμώνα.
Διαβάστε ακόμη
