Σύμφωνα με τον προγραμματισμό εξελίσσονται οι εργασίες βαθμονόμησης του γαλλικού ερευνητικού σκάφους «Abeille Marengo», το οποίο απέπλευσε χθες από το λιμάνι του Ηρακλείου, με αποστολή τη συνέχιση των υποθαλάσσιων ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου (Great Sea Interconnector). Το πλοίο, που έχει ναυλωθεί από τη γαλλική Nexans, πραγματοποιεί από χθες το βράδυ τους απαραίτητους ελέγχους στον ερευνητικό του εξοπλισμό, προκειμένου να διαπιστωθεί η ακρίβεια των μετρήσεων και να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία των οργάνων πριν από την έναρξη των ερευνών. Συγκεκριμένα, πραγματοποιεί δοκιμές (calibration test), για τον έλεγχο και τη βαθμονόμηση των αισθητήρων και των συστημάτων μέτρησης, πλέοντας σε χωρικά ύδατα. Πρόκειται για διαδικασία που διαρκεί περίπου ένα εικοσιτετράωρο και κατόπιν θα κατευθυνθεί στο πεδίο των ερευνών. Επόμενος σταθμός είναι η θαλάσσια περιοχή της Καρπάθου, ενώ η αποστολή του θα συνεχιστεί με κατεύθυνση προς την Κύπρο.
Όπως σημειώνουν πηγές της εταιρείας Great Sea Interconnector, η είσοδος του «Abeille Marengo» σε διεθνή ύδατα αναμένεται αύριο, με τις κινήσεις του σκάφους να εξελίσσονται εν μέσω της αντιπαράθεσης για τις NAVTEX. Το πλοίο θα κατευθυνθεί ανατολικά της Κρήτης και νότια της Κάσου, για να συνεχίσει τη χαρτογράφηση του βυθού κατά μήκος της σχεδιαζόμενης διαδρομής του καλωδίου. Τότε η επιχείρηση θα περάσει από την προετοιμασία στην ουσιαστική δοκιμασία. Στην Αθήνα παραμένουν επιφυλακτικοί, καθώς μέχρι την άφιξη του πλοίου στην επίμαχη περιοχή των διεθνών υδάτων, νοτιοανατολικά της Καρπάθου, κανείς δεν είναι βέβαιος ότι η Τουρκία δεν θα επιχειρήσει να εκμεταλλευθεί την ευκαιρία, εκβιαστικά, ζητώντας σαφέστερες διατυπώσεις σχετικά με τις απαιτήσεις της.
Υπενθυμίζεται πως λίγες ώρες μετά τον απόπλου του «Abeille Marengo», η Τουρκία εξέδωσε τη NAVTEX 1127/26 μέσω του σταθμού της Αττάλειας, επιχειρώντας να εμφανίσει τις έρευνες ως δραστηριότητα που πραγματοποιείται με τη συναίνεση και τον συντονισμό των τουρκικών Αρχών. Παράλληλα, προβάλλει τον ισχυρισμό ότι οι εργασίες διεξάγονται σε περιοχή της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
Η αντίδραση της Άγκυρας ήταν «η αναμενόμενη», αναφέρουν πηγές στη στήλη, επισημαίνοντας ότι ο «πόλεμος» των NAVTEX αποτελούσε ένα προβλέψιμο ενδεχόμενο, το οποίο δεν αιφνιδίασε την Αθήνα. Ελλάδα και Κύπρος, σε συντονισμό μεταξύ τους, απάντησαν με αντι-NAVTEX, απορρίπτοντας τις τουρκικές αξιώσεις δικαιοδοσίας. Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών διευκρίνισαν ότι αίτημα για την πραγματοποίηση των ερευνών υποβλήθηκε αποκλειστικά στην Ελλάδα και την Κύπρο. Κατά την ελληνική πλευρά, η τουρκική οδηγία εκδόθηκε αφού είχε ήδη δημοσιοποιηθεί η πορεία του πλοίου και δεν επηρεάζει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό του, ο οποίος βασίζεται στην ελληνική NAVTEX.
Πίσω από την αντιπαράθεση των δύο πλευρών, ωστόσο, διπλωματικές πηγές διακρίνουν ενδείξεις μιας πρακτικής διευθέτησης, που θα μπορούσε να επιτρέψει την απρόσκοπτη συνέχιση των εργασιών. Οι προειδοποιήσεις προς τα παραπλέοντα πλοία και η οδηγία για τήρηση απόστασης ασφαλείας δύο ναυτικών μιλίων παραπέμπουν, όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται, σε μια ιδιότυπη «τροχονομία» στη θάλασσα. Πρόκειται ουσιαστικά για ρυθμίσεις που αφορούν την ασφαλή διεξαγωγή των ερευνών, χωρίς να προϋποθέτουν μεταβολή των νομικών θέσεων Ελλάδας και Τουρκίας.
Η εικόνα αυτή αξιολογείται θετικά από πηγές που παρακολουθούν τις εξελίξεις, καθώς εκτιμάται ότι οι προηγούμενες διαβουλεύσεις έχουν δημιουργήσει προϋποθέσεις για την αποφυγή πρακτικών προβλημάτων. Υπό αυτό το πρίσμα, η τουρκική στάση θα μπορούσε να ερμηνευθεί ακόμη και ως έμμεση αποδοχή της συνέχισης των εργασιών σε επιχειρησιακό επίπεδο. Αυτό, ωστόσο, δεν συνιστά χορήγηση άδειας από την Άγκυρα, καθώς τέτοιο αίτημα δεν υποβλήθηκε. Όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, κάθε πλευρά εξακολουθεί να προβάλλει τη δική της ερμηνεία, διατηρώντας ακέραιες τις νομικές της θέσεις.
Η επιφυλακτικότητα της Αθήνας συνδέεται και με το προηγούμενο του Ιουλίου 2024, όταν η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή όπου επιχειρούσε το «Ievoli Relume» είχε προκαλέσει αντιπαράθεση διάρκειας περίπου 40 ωρών. Πηγές, πάντως, υπογραμμίζουν ότι η σημερινή εικόνα διαφέρει από εκείνη της προηγούμενης κρίσης, καθώς έχουν μεσολαβήσει διπλωματικές επαφές και προσπάθειες συνεννόησης. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι χειρισμοί της γαλλικής πλευράς, η οποία αναζήτησε φόρμουλα συνεννόησης με την Άγκυρα, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση των συνθηκών για την αναχώρηση του ερευνητικού σκάφους.
Στον απόπλου του «Abeille Marengo» αναφέρθηκε χθες από το βήμα της Βουλής και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, τονίζοντας ότι πραγματοποιήθηκε με άδεια της Ελληνικής Δημοκρατίας μέσω NAVTEX και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Παράλληλα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι υπάρχει ευρεία εθνική συνεννόηση για την υλοποίηση της διασύνδεσης, την οποία χαρακτήρισε έργο εθνικής σημασίας, αλλά και στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη.
Το κρίσιμο ορόσημο μεταφέρεται πλέον στις επόμενες ώρες, όταν το γαλλικό σκάφος αναμένεται να εισέλθει σε διεθνή ύδατα και να προχωρήσει προς τις περιοχές των ερευνών. Εκεί θα φανεί εάν οι διπλωματικές συνεννοήσεις και οι πρακτικές διευθετήσεις των τελευταίων ημερών επαρκούν, ώστε οι εργασίες να συνεχιστούν χωρίς εμπόδια. Αναλυτές πάντως θεωρούν ότι μέχρι στιγμής έχει ακολουθηθεί η διπλωματική οδός και ένταση θα εκτονωθεί εκτός πεδίου.
Διαβάστε ακόμα
