Σε οριακό σημείο βρίσκεται η ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία, ένας από τους πλέον νευραλγικούς πυλώνες της οικονομίας της Γηραιάς Ηπείρου, καθώς αντιμετωπίζει τη βαθύτερη διαρθρωτική κρίση των τελευταίων δεκαετιών. Το μερίδιο της Ευρώπης στην παγκόσμια αγορά έχει πλέον συρρικνωθεί σημαντικά, με δεκάδες εργοστάσια να αναστέλλουν τη λειτουργία τους ή να βάζουν οριστικά λουκέτο, ενώ ολοένα και περισσότερες νέες επενδύσεις κατευθύνονται εκτός ευρωπαϊκών συνόρων.

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται το δυσβάσταχτο ενεργειακό κόστος. Σήμερα, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις πληρώνουν το φυσικό αέριο σχεδόν τρεις φορές ακριβότερα σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές τους στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η συγκεκριμένη διαφορά επιβαρύνει σημαντικά το κόστος παραγωγής και περιορίζει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών, καθιστώντας την παραγωγή βασικών χημικών ουσιών οικονομικά ασύμφορη σε αρκετές περιπτώσεις.

Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη δέχεται ασφυκτικές πιέσεις από τον διεθνή ανταγωνισμό. Η Κίνα, έχοντας επενδύσει σε υπερσύγχρονες παραγωγικές μονάδες μεγάλης κλίμακας, διοχετεύει στις διεθνείς αγορές μεγάλες ποσότητες προϊόντων σε χαμηλές τιμές, αξιοποιώντας το χαμηλότερο κόστος παραγωγής και ένα πιο ελαστικό περιβαλλοντικό ρυθμιστικό πλαίσιο. Αντίθετα, οι ευρωπαϊκοί βιομηχανικοί όμιλοι καλούνται να λειτουργήσουν υπό αυστηρότερες κανονιστικές απαιτήσεις, αντιμετωπίζοντας παράλληλα γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και υψηλές επιβαρύνσεις από τα τέλη εκπομπών άνθρακα. Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή υποχώρηση της ανταγωνιστικής τους θέσης σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.

Η εικόνα στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η χημική βιομηχανία απαρτίζεται από περισσότερες από 960 επιχειρήσεις, με τον συνολικό κύκλο εργασιών του κλάδου να υπολογίζεται σε περίπου 4 δισ. ευρώ. Παράλληλα, στις επιχειρήσεις του κλάδου απασχολούνται περίπου 16.000 εργαζόμενοι, ενώ η συνεισφορά του αντιστοιχεί στο 6,1% των ελληνικών εξαγωγών.

Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της χημικής βιομηχανίας για την ελληνική οικονομία, αλλά και τον έντονα εξωστρεφή χαρακτήρα της. Πρόκειται για έναν κλάδο που δραστηριοποιείται σε διεθνείς αγορές και καλείται να ανταγωνιστεί παραγωγούς από χώρες στις οποίες το ενεργειακό κόστος είναι σημαντικά χαμηλότερο. Υπό αυτές τις συνθήκες, το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο μπορεί να διατηρηθεί η μέχρι σήμερα θετική πορεία του ελληνικού κλάδου, εάν δεν περιοριστούν οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και δεν διασφαλιστούν συνθήκες που θα επιτρέπουν στις εγχώριες επιχειρήσεις να παραμείνουν ανταγωνιστικές.

Η στροφή στην προστιθέμενη αξία και το παράδειγμα της NEOTEX

Το ευρύτερο ζήτημα της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής παραγωγής ανέδειξε ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας. Όπως ανέφερε στην εκδήλωση που διοργάνωσαν το ΙΟΒΕ, η Ελληνική Παραγωγή και το ΜΙΕΤ, το 2025 η μεταποίηση αντιστοιχούσε στο 9,7% του ελληνικού ΑΕΠ και η βιομηχανία στο 13,1%, έναντι 14,2% και 17,1% αντίστοιχα στην Ευρώπη.

Παρότι το μερίδιο της βιομηχανίας στο ΑΕΠ αυξήθηκε στην Ελλάδα την περίοδο 2019-2025, ενώ στην Ευρώπη υποχώρησε ελαφρά, η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει. Ο κ. Βέττας επισήμανε ότι η ελληνική οικονομία δεν παράγει ακόμη την υψηλή αξία που θα μπορούσε να ενισχύσει την ευημερία, θέτοντας ως προτεραιότητες τις περισσότερες επενδύσεις και την ισχυρότερη παρουσία σε κλάδους αιχμής.

Στην ανάγκη αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της Ελληνικής Παραγωγής, Μιχάλης Στασινόπουλος, ζητώντας έναν γενναίο επαναπροσδιορισμό των εθνικών προτεραιοτήτων και ουσιαστικό διάλογο της βιομηχανίας με την πολιτεία. Όπως υπογράμμισε, ζητούμενο είναι μια οικονομία πιο παραγωγική, εξωστρεφής, καινοτόμος και διεθνώς ανταγωνιστική.

Σε αυτό το πλαίσιο, η NEOTEX αποτελεί παράδειγμα επιχείρησης που επενδύει στην ανάπτυξη και παραγωγή εξειδικευμένων προϊόντων με εξαγωγικές προοπτικές. Ο διευθύνων σύμβουλός της και πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών, Αλέξανδρος Κατραούζος, μιλώντας στην ίδια εκδήλωση, αναφέρθηκε στην εξαγωγική δραστηριότητα της εταιρείας.

Τη σημασία της παραγωγής και της εξωστρέφειας για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής χημικής βιομηχανίας ανέδειξε ο Αλέξανδρος Κατραούζος, διευθύνων σύμβουλος της NEOTEX και πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών. Μιλώντας χθες σε εκδήλωση που διοργάνωσαν το ΙΟΒΕ, η Ελληνική Παραγωγή και το ΜΙΕΤ, αναφέρθηκε στην εξαγωγική δραστηριότητα της εταιρείας, δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη και παραγωγή εξειδικευμένων προϊόντων.

«Εξάγουμε γιατί παράγουμε. Εξάγουμε πολυουρίες ή στεγανωτικά, που απευθύνονται ακριβώς στην ίδια χρήση, δηλαδή στη στεγάνωση της ταράτσας», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως εξήγησε, πρόκειται για προϊόντα που αναπτύσσονται και παράγονται στα εργαστήρια της εταιρείας, με την τεχνολογία της πολυουρίας να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της στρατηγικής της. Η συγκεκριμένη δραστηριότητα ξεκίνησε το 2009, μέσα στην οικονομική κρίση, και εξελίχθηκε με επιτυχία, ακόμη και κατά τη δύσκολη περίοδο των capital controls. Σήμερα, η τεχνολογία της πολυουρίας συγκαταλέγεται στα πέντε σημαντικότερα προϊόντα της NEOTEX, με έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό.

Μάλιστα, η συγκεκριμένη παραγωγική δραστηριότητα αποτελεί βασικό στοιχείο της επενδυτικής στρατηγικής της εταιρείας και συνδέεται άμεσα με την επένδυση που προετοιμάζει. Σύμφωνα με τον κ. Κατραούζο, η NEOTEX αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ελληνικής επιχείρησης που επιχειρεί να εφαρμόσει στην πράξη την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη και παραγωγή εξειδικευμένων προϊόντων με εξαγωγικές προοπτικές.

Όπως σημείωσε, η εταιρεία συνεχίζει να εστιάζει στους τομείς της στεγάνωσης και της προστασίας δαπέδων, αναπτύσσοντας και προσφέροντας λύσεις που βασίζονται σε ρητινούχα συστήματα.

Διαβάστε ακόμα