Η ενίσχυση της ελληνικής βιομηχανίας και η μετάβαση σε ένα παραγωγικό μοντέλο υψηλότερης προστιθέμενης αξίας βρέθηκαν στο επίκεντρο των τοποθετήσεων εκπροσώπων της πολιτικής, της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας σε εκδήλωση που διοργάνωσε το ΙΟΒΕ, η Ελληνική Παραγωγή και το ΜΙΕΤ. Κοινός τόπος των παρεμβάσεων ήταν η ανάγκη ενδυνάμωσης της εγχώριας παραγωγής, η προσέλκυση επενδύσεων, η αξιοποίηση του ανθρώπινου κεφαλαίου και η προσαρμογή στις νέες τεχνολογικές και γεωπολιτικές συνθήκες.
Ο κ. Μιχάλης Στασινόπουλος, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Viohalco και πρόεδρος του Δ.Σ. της «Ελληνική Παραγωγή – Συμβούλιο Βιομηχανιών για την Ανάπτυξη» αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας και της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας. Όπως επισήμανε, η παραγωγικότητα αντικατοπτρίζει τον βαθμό βιομηχάνισης μιας οικονομίας, με την Ελλάδα να υστερεί στον συγκεκριμένο δείκτη. Παράλληλα, σημείωσε ότι στη χώρα έχουν γίνει σημαντικά βήματα προόδου, τα οποία αποτυπώνονται και στην εμπιστοσύνη των αγορών.
Ωστόσο, για να επιτευχθεί η σύγκλιση και να φτάσει η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, απαιτείται η μετάβαση σε μια περισσότερο εξωστρεφή οικονομία. Ο κ. Στασινόπουλος υπογράμμισε ότι η χώρα διαθέτει το ανθρώπινο κεφάλαιο που απαιτείται για να προχωρήσει στις αναγκαίες αλλαγές, ενώ χαρακτήρισε το βιομηχανικό αποτύπωμα βασικό συστατικό της Ελλάδας.
Γκίκας Χαρδούβελης: Η βιομηχανία ως ζήτημα ανθεκτικότητας και στρατηγικής αυτονομίας
Ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας και πρώην υπουργός Οικονομικών, κ. Γκίκας Χαρδούβελης, υπογράμμισε ότι καμία σοβαρή αναπτυξιακή στρατηγική δεν μπορεί να διαμορφωθεί χωρίς διάλογο με την κοινωνία και την παραγωγή. Όπως ανέφερε, η ελληνική μεταποίηση έχει περάσει από περιόδους προσαρμογής, ενώ το τελευταίο διάστημα ενισχύεται. Το ποσοστό συμμετοχής της στο ΑΕΠ ανέρχεται στο 9,7%, έναντι 14,2% στην Ευρώπη.
Παράλληλα, επισήμανε ότι ο διεθνής ανταγωνισμός εντείνεται, οι γεωπολιτικές εξελίξεις μεταβάλλονται και η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο παράγουμε. Σε αυτό το περιβάλλον, η ενίσχυση της βιομηχανίας αποτελεί ζήτημα ανθεκτικότητας και στρατηγικής αυτονομίας της ελληνικής οικονομίας.
Κεντρικός στόχος, όπως σημείωσε, είναι η παραγωγή προϊόντων μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτούνται σύγχρονες υποδομές, πρόσβαση στη χρηματοδότηση, καθώς και επενδύσεις στην τεχνολογία, την έρευνα και το ανθρώπινο κεφάλαιο.
Κωνσταντίνος Τασούλας: Η εγχώρια παραγωγή πρέπει να γίνει συστατικό του πατριωτισμού
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, έδωσε στην ενίσχυση της βιομηχανίας ευρύτερη διάσταση, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται για ένα αμιγώς οικονομικό ζήτημα, αλλά για θέμα ενίσχυσης της εθνικής ισχύος.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει εξοικειωθεί με την πολιτική έννοια της εξάρτησης, η οποία επηρέασε τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα, είτε υπήρχε είτε όχι. Ωστόσο, η εξάρτηση αυτή ήταν πολιτικής φύσεως και δεν έλαβε ποτέ τη μορφή οικονομικής εξάρτησης.
Σήμερα, όπως υπογράμμισε, η οικονομική εξάρτηση αποτελεί σημαντικό συστατικό της εθνικής ισχύος. Η μείωσή της από ξένα προϊόντα και εισαγωγές, καθώς και η λεγόμενη οικονομική αυτοδυναμία, συνδέονται με την παραγωγή διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε επίσης σε τοποθέτηση του Μίκη Θεοδωράκη το 1985, ο οποίος είχε επισημάνει ότι ο μεγάλος κίνδυνος για την πολιτική προέρχεται από την τεχνολογία της πολιτικής, δηλαδή την επέλαση του πολιτικού μάρκετινγκ και την επικράτηση, στα κριτήρια του εκλογικού σώματος, της λογικής του «φαίνεσθαι». Αντίθετα, είχε χαρακτηρίσει ως τέχνη της πολιτικής τις πράξεις. Όπως σημείωσε ο κ. Τασούλας, αυτή η αντίληψη φαίνεται να έχει επικρατήσει.
Παράλληλα, τόνισε ότι πολιτική και οικονομία πρέπει να συνομιλούν, καθώς η τεχνολογία επιταχύνεται και οι γεωπολιτικές αλλαγές αναδεικνύουν την ανάγκη για επενδύσεις.
«Το κλειδί της σύγκλισης είναι η αλλαγή του παραγωγικού προτύπου. Η εγχώρια παραγωγή πρέπει να γίνει συστατικό του πατριωτισμού», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο ισχυρότερος μοχλός προς αυτή την κατεύθυνση είναι η παιδεία.
Όπως εξήγησε, απαιτείται να οικοδομηθεί μια γέφυρα ανάμεσα στην παραγωγή και την εκπαίδευση. Την ίδια στιγμή, η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης περνά και μέσα από την αυτονομία στις πρώτες ύλες.
Ενδεικτικά, αναφέρθηκε στη Γερμανία, σημειώνοντας ότι πριν από την έλευση του χειμώνα δεν έχει γεμίσει τις αποθήκες της με φυσικό αέριο.
Ο κ. Τασούλας συνέδεσε, επίσης, την παραγωγική ανάπτυξη με την αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος, επισημαίνοντας ότι αρκετοί επιστήμονες επιστρέφουν στην Ελλάδα από το εξωτερικό, ενώ στόχος είναι να επιστρέψουν όλοι.
Κώστας Κωστής: Η μεταπολεμική βιομηχάνιση και η έξοδος από τη φτώχεια
Στην ιστορική πορεία της ελληνικής βιομηχανίας αναφέρθηκε ο διευθυντής του ΜΙΕΤ και ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ, Κώστας Κωστής Όπως σημείωσε, η βιομηχάνιση της Ελλάδας πραγματοποιείται κυρίως μετά τον πόλεμο, σε μια προσπάθεια της χώρας να ξεφύγει από τη στέρηση και τη φτώχεια. Από το 1952 ξεκινά ένα κύμα βιομηχάνισης, το οποίο διαρκεί έως το 1979.
Η χρονιά κατά την οποία η βιομηχανική παραγωγή ξεπέρασε στατιστικά την αγροτική ήταν το 1971. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι η ελληνική βιομηχανία δημιουργήθηκε κατά τον Μεσοπόλεμο, με τη συμβολή των προσφύγων, μια άποψη που, όπως επισήμανε, δεν επιβεβαιώνεται στατιστικά.
Ο κ. Κωστής έκανε επίσης αναφορά στον κύκλο της Ζυρίχης και στη συμβολή του στη διαμόρφωση των μεγάλων επιχειρηματικών μονάδων στις αρχές του 20ού αιώνα.
Περιγράφοντας την κατάσταση της χώρας την περίοδο 1946-1947, σημείωσε ότι η Ελλάδα ήταν μια πάμφτωχη χώρα, ενώ οι πολιτικές δυνάμεις είχαν τότε συνειδητοποιήσει και συμφωνήσει ότι η έξοδος από τη φτώχεια θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω της βιομηχανίας.
Στο πλαίσιο αυτό, υπήρχε προτεραιότητα της βιομηχανίας στη χρηματοδότηση, ενώ είχε διαμορφωθεί και ένα αντίστοιχο σύστημα κανόνων.
Νίκος Βέττας: Η αύξηση των εξαγωγών και η ανάγκη για παραγωγή υψηλότερης αξίας
Τη σημερινή εικόνα της ελληνικής βιομηχανίας και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ανέλυσε ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας. Όπως υπογράμμισε, η βιομηχανία δεν αποτελεί ένα ενιαίο πεδίο, καθώς η παραγωγή τροφίμων και η παραγωγή εξαρτημάτων αντιμετωπίζουν διαφορετικές προκλήσεις. Αντίστοιχα, η παραγωγή ενδυμάτων στην Ιταλία δεν έχει καμία σχέση με εκείνη στην Ινδονησία, γεγονός που αναδεικνύει το εύρος και την πολυμορφία του βιομηχανικού τομέα.
Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά. Η βιομηχανία διαθέτει υψηλούς πολλαπλασιαστές, υψηλή παραγωγικότητα, η οποία αποτελεί κλειδί για την ανάπτυξη, αλλά και ισχυρή περιφερειακή διάσταση.
Ενδεικτικά, στη Μακεδονία και τη Θράκη η μεταποίηση αντιστοιχεί στο 20% του ΑΕΠ. Παράλληλα, η ανθεκτικότητα και η ασφάλεια αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η ενέργεια και η άμυνα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η βιομηχανία συνολικά αντιστοιχεί στο 13% του ΑΕΠ, ενώ η μεταποίηση στο 10%. Περίπου 500.000 εργαζόμενοι απασχολούνται άμεσα στον τομέα, ενώ οι εξαγωγές αντιστοιχούν στο 17,7% του ΑΕΠ. Όπως σημείωσε, αυτή αποτελεί την πιο ελπιδοφόρα μεταστροφή μετά την κρίση χρέους.
Ειδικότερα, η αύξηση των εξαγωγών ανέρχεται σε περίπου 60% κατά την περίοδο 2019-2025. Ωστόσο, όπως επισήμανε, εξακολουθεί να υπάρχει συστηματική απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις, ενώ παραμένει σημαντική η απόσταση που πρέπει να καλυφθεί για να επιτευχθούν τα επίπεδα παραγωγικότητας της Ευρώπης.
Ο κ. Βέττας υπογράμμισε ότι σε παγκόσμιο επίπεδο επανέρχεται η συζήτηση για τη βιομηχανική πολιτική, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις μεταβάλλουν τις αλυσίδες αξίας. Η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί ταυτόχρονα απειλή και ευκαιρία, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ριζικά την παραγωγική διαδικασία.
Την ίδια στιγμή, ο ανταγωνισμός για την προσέλκυση επενδύσεων εντείνεται. Η παραγωγή προϊόντων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας αποτελεί, όπως τόνισε, εθνικό στόχο.
«Αυτοί που είμαστε δεν φτάνουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας την ανάγκη προσέλκυσης επενδυτικού ενδιαφέροντος και δημιουργίας ενός περιβάλλοντος ελκυστικού για το ανθρώπινο κεφάλαιο.
Αναφέρθηκε, επίσης, στην αύξηση της εξωστρέφειας, διευκρινίζοντας ότι δεν αρκεί απλώς το κλείσιμο του εξωτερικού ισοζυγίου. Καθοριστικός παράγοντας για τη μετάβαση της οικονομίας σε ένα υψηλότερο επίπεδο παραμένει η τεχνολογία, την οποία χαρακτήρισε ως το βασικό όχημα αυτής της προσπάθειας.
Διαβάστε ακόμα
