Στην εκπομπή μηνύματος μέσω ασυρμάτου, χωρίς να επιχειρήσει να εμποδίσει την πορεία του γαλλικού ερευνητικού «Abeille Marengo», περιορίστηκε η πρώτη αντίδραση της Τουρκίας μετά την είσοδο του πλοίου στα διεθνή ύδατα νοτιοανατολικά της Καρπάθου, όπου προχωρούν οι εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector). Η τουρκική φρεγάτα TCG Gökova, η οποία βρίσκεται σε απόσταση από το ερευνητικό, μετέδωσε μήνυμα με το οποίο επανέφερε τις τουρκικές αξιώσεις επί της υφαλοκρηπίδας στην περιοχή, αποφεύγοντας ωστόσο οποιαδήποτε αναφορά σε χορήγηση άδειας για τις υποθαλάσσιες έρευνες.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, το πλήρωμα της τουρκικής φρεγάτας προχώρησε στην ανάγνωση προκαθορισμένου κειμένου, υποστηρίζοντας ότι το γαλλικό πλοίο βρίσκεται σε περιοχή την οποία η Άγκυρα θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της και ότι έχει τη συγκατάθεσή της να συνεχίσει την πορεία του. Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η τουρκική πλευρά δεν αναφέρθηκε σε έγκριση των ερευνητικών εργασιών, αλλά περιορίστηκε σε δήλωση σχετικά με τον πλου του σκάφους. Παράλληλα, δεν πραγματοποιήθηκε η διαδικασία του λεγόμενου hailing, δηλαδή η απευθείας κλήση του ερευνητικού μέσω ασυρμάτου για την αναγνώρισή του και την αναζήτηση πληροφοριών σχετικά με τη δραστηριότητά του. Αντίθετα, η τουρκική φρεγάτα περιορίστηκε στη μετάδοση του μηνύματος, χωρίς να προκύπτει, μέχρι στιγμής, απόπειρα επιχειρησιακής παρεμπόδισης.

Η ελληνική απάντηση και η σημασία του μηνύματος

Στο τουρκικό μήνυμα απάντησε, η ελληνική φρεγάτα «Λήμνος», διευκρινίζοντας ότι το Abeille Marengo βρίσκεται σε περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας και μπορεί να συνεχίσει κανονικά τις εργασίες του, βάσει της NAVTEX που έχει εκδώσει η Αθήνα.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το πρίσμα της τουρκικής NAVTEX 1127/26, που εκδόθηκε στις 10 Νοεμβρίου, λίγες ώρες μετά τον απόπλου του γαλλικού ερευνητικού από το Ηράκλειο. Με τη συγκεκριμένη αναγγελία, η Άγκυρα επιχείρησε να παρουσιάσει τις έρευνες ως δραστηριότητες που έχουν συντονιστεί με τις τουρκικές Αρχές και πραγματοποιούνται με τη συγκατάθεσή τους.

Η Αθήνα έχει απορρίψει κατηγορηματικά αυτή την εκδοχή, διευκρινίζοντας ότι αιτήματα για την αδειοδότηση των εργασιών υποβλήθηκαν αποκλειστικά στην Ελλάδα και την Κύπρο, οι οποίες εξέδωσαν τις σχετικές άδειες. Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και η Λευκωσία, εκδίδοντας δική της αντι-NAVTEX, με την οποία αμφισβήτησε την αρμοδιότητα της Τουρκίας να παρεμβαίνει στην αδειοδότηση των ερευνών εντός της κυπριακής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.

Η διαφοροποίηση ανάμεσα στην τουρκική NAVTEX και στο μήνυμα που μεταδόθηκε από τη φρεγάτα είναι αξιοσημείωτη. Ενώ στην πρώτη περίπτωση η Άγκυρα επικαλέστηκε τη συγκατάθεσή της για τις ερευνητικές δραστηριότητες, στη δεύτερη περιορίστηκε σε αναφορά για τη συνέχιση του πλου. Σε κάθε περίπτωση, το περιεχόμενο της ασύρματης εκπομπής δεν τεκμηριώνει ότι ζητήθηκε ή χορηγήθηκε τουρκική άδεια για τις έρευνες.

Το πρώτο τεστ στα διεθνή ύδατα και η συνέχεια των ερευνών

Η είσοδος του «Abeille Marengo» στα διεθνή ύδατα αποτελεί το πρώτο ουσιαστικό τεστ για την επανεκκίνηση των υποθαλάσσιων ερευνών του Great Sea Interconnector, έπειτα από τη διακοπή τους το καλοκαίρι του 2024. Το γαλλικό ερευνητικό, που έχει ναυλωθεί από τη Nexans, απέπλευσε από το Ηράκλειο το απόγευμα της Τρίτης 10 Νοεμβρίου και ολοκλήρωσε τις απαραίτητες διαδικασίες βαθμονόμησης του εξοπλισμού του, πριν κινηθεί προς τις περιοχές όπου προγραμματίζονται οι έρευνες αποτύπωσης του βυθού.

Η αντίδραση της Τουρκίας κινείται, τουλάχιστον σε αυτή την πρώτη φάση, στο πλαίσιο της προβολής των γνωστών διεκδικήσεών της, χωρίς να συνοδεύεται από ενέργειες που θα μπορούσαν να ανακόψουν τις εργασίες. Πρόκειται για εξέλιξη που βρίσκεται κοντά στο σενάριο το οποίο θεωρούνταν πιθανότερο τις προηγούμενες ημέρες, με την Άγκυρα να επιδιώκει να διατηρήσει τις θέσεις της επί της υφαλοκρηπίδας, χωρίς να οδηγήσει την κατάσταση σε νέα ένταση αντίστοιχη με εκείνη του 2024.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη συνέχιση των ερευνών κατά μήκος της προβλεπόμενης διαδρομής προς την Κύπρο. Η μέχρι στιγμής απουσία παρεμπόδισης αποτελεί θετική ένδειξη για την εξέλιξη της αποστολής, χωρίς ωστόσο να προδικάζει τη στάση που θα τηρήσει η Τουρκία στα επόμενα στάδια.

Για την ελληνική πλευρά, το ζητούμενο παραμένει να ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες εργασίες με βάση τις άδειες που έχουν εκδώσει οι αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές Αρχές, χωρίς να δημιουργηθεί προηγούμενο αναγνώρισης των τουρκικών αξιώσεων στην περιοχή.

Διαβάστε ακόμα