Με επενδυτικό πρόγραμμα 2,8 δισ. ευρώ που η ίδια η διοίκηση εκτιμά ότι μπορεί να διευρυνθεί περαιτέρω, έργο περίπου 300 εκατ. ευρώ για την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών και σχέδιο επέκτασης που μπορεί να αυξήσει την πελατειακή βάση κατά περίπου 20%, η ΕΥΔΑΠ επιχειρεί να περάσει σε μια σαφώς μεγαλύτερη επιχειρηματική κλίμακα. Η αλλαγή δεν αφορά μόνο το ύψος των έργων. Στηρίζεται σε ένα νέο ρυθμιστικό μοντέλο, το οποίο συνδέει πλέον πιο άμεσα τις επενδύσεις με τη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση και, κατ’ επέκταση, με τα μελλοντικά επιτρεπόμενα έσοδα της εταιρείας.
Αυτό ήταν και το βασικό μήνυμα που μετέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης, κατά την ενημέρωση των αναλυτών για τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου του 2026. Η διοίκηση θεωρεί ότι έχει πλέον μεγαλύτερη ορατότητα εσόδων, ισχυρότερη χρηματοοικονομική βάση και περισσότερες αναπτυξιακές επιλογές. Το κρίσιμο ζήτημα μεταφέρεται έτσι από τον σχεδιασμό στην εκτέλεση: πόσο γρήγορα η εταιρεία θα μπορέσει να μετατρέψει τη βελτιωμένη κερδοφορία και τη ρευστότητα σε νέα έργα, μεγαλύτερη ρυθμιζόμενη βάση και νέα πεδία δραστηριότητας.
Η αφετηρία είναι ισχυρότερη σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Τα έσοδα στο πρώτο εξάμηνο ανήλθαν στα 203,2 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 17,3%, ενώ τα EBITDA διαμορφώθηκαν στα 42,6 εκατ. ευρώ και τα κέρδη προ φόρων στα 23,5 εκατ. ευρώ. Οι λειτουργικές ταμειακές ροές έφθασαν τα 25,2 εκατ. ευρώ και τα ταμειακά διαθέσιμα παρέμειναν κοντά στα 280 εκατ. ευρώ. Η βελτίωση αυτή δίνει στην ΕΥΔΑΠ μεγαλύτερο περιθώριο να χρηματοδοτήσει έναν επενδυτικό κύκλο πολύ διαφορετικού μεγέθους από εκείνον της προηγούμενης δεκαετίας.
Το νέο τιμολόγιο αλλάζει την εικόνα των εσόδων
Ο πρώτος άξονας της νέας στρατηγικής είναι το ρυθμιστικό και τιμολογιακό πλαίσιο. Η διοίκηση έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη μεγαλύτερη προβλεψιμότητα που δημιουργούν οι πάγιες χρεώσεις, οι οποίες αντιστοιχούν πλέον στο 17,7% των τιμολογημένων εσόδων, έναντι περίπου 9% προηγουμένως. Πρόκειται για ένα σημαντικότερο σταθερό σκέλος εσόδων, το οποίο μειώνει την εξάρτηση από τις διακυμάνσεις της κατανάλωσης και ενισχύει την ορατότητα των μελλοντικών ταμειακών ροών.
Ταυτόχρονα, το νέο μοντέλο δημιουργεί σαφέστερη σχέση μεταξύ των επενδύσεων και των εσόδων. Οι επιλέξιμες επενδύσεις αυξάνουν τη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση, τη λεγόμενη RAB, πάνω στην οποία υπολογίζεται η επιτρεπόμενη απόδοση. Συνεπώς, όσο περισσότερα νέα περιουσιακά στοιχεία εντάσσονται στη ρυθμιζόμενη βάση, τόσο διευρύνεται και η βάση πάνω στην οποία μπορεί να υπολογιστεί το μελλοντικό επιτρεπόμενο έσοδο.
Η επίδραση του νέου τιμολογίου έχει ήδη αρχίσει να φαίνεται στα αποτελέσματα, χωρίς όμως να έχει ακόμη αποτυπωθεί στο σύνολό της. Η διοίκηση ανέφερε ότι, εάν οι νέες πάγιες χρεώσεις είχαν ενσωματωθεί πλήρως από την 1η Ιανουαρίου, η πρόσθετη επίδραση στο πρώτο εξάμηνο θα ήταν περίπου 8 εκατ. ευρώ τόσο σε επίπεδο EBITDA όσο και σε επίπεδο κερδών προ φόρων. Με αυτή την υπόθεση, τα κέρδη προ φόρων θα μπορούσαν να είχαν διαμορφωθεί περίπου στα 31,5 εκατ. ευρώ, αντί των 23,5 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν.
Η ενίσχυση των αποτελεσμάτων ήταν ευρεία. Περίπου 19,1 εκατ. ευρώ πρόσθετων εσόδων προήλθαν από την ύδρευση και 11,1 εκατ. ευρώ από την αποχέτευση, ενώ το περιθώριο EBITDA ανέβηκε στο 20,94%. Η εταιρεία πέρασε επίσης σε θετικές ελεύθερες ταμειακές ροές, ύψους περίπου 5 εκατ. ευρώ, ενώ η κεφαλαιακή της βάση παραμένει ισχυρή, με συνολικό ενεργητικό 1,56 δισ. ευρώ και ίδια κεφάλαια 820,3 εκατ. ευρώ.
Τα 2,8 δισ. ευρώ και το δύσκολο στοίχημα της εκτέλεσης
Ο δεύτερος άξονας είναι το επενδυτικό πρόγραμμα. Τα 2,8 δισ. ευρώ που παρουσιάζει σήμερα η ΕΥΔΑΠ περιλαμβάνουν το σύνολο των γνωστών έργων, ακόμη και εκείνων που μπορεί να ολοκληρωθούν μετά το 2035. Το ενδιαφέρον στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι η διοίκηση δεν αντιμετωπίζει το ποσό αυτό ως ανώτατο όριο. Αντιθέτως, ο Χάρης Σαχίνης ανέφερε ότι, με την επέκταση της εταιρείας και τις νέες ανάγκες που θα προκύψουν, είναι πιθανότερο το πρόγραμμα να αυξηθεί παρά να περιοριστεί.
Το πρώτο εξάμηνο οι επενδύσεις ανήλθαν στα 43,2 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 22% σε ετήσια βάση. Από αυτές, 39,2 εκατ. ευρώ αφορούσαν έργα, με αύξηση 27%, και 4 εκατ. ευρώ επενδύσεις σε πάγια. Στην ύδρευση κατευθύνθηκαν 21,5 εκατ. ευρώ και στην αποχέτευση 21,7 εκατ. ευρώ, ενώ περίπου το 43% του συνολικού προγράμματος συνδέεται με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Η εκτέλεση, πάντως, παραμένει η βασική πρόκληση. Στο τέλος του εξαμήνου είχε φθάσει στο 75% του προγραμματισμού, ενώ ειδικά στα έργα στο 81%. Η διοίκηση απέδωσε μέρος των καθυστερήσεων σε αρχαιολογικές διαδικασίες και σε αναδόχους, σημειώνοντας ότι αρκετά από τα σχετικά μέτωπα έχουν πλέον κινηθεί ταχύτερα. Η εικόνα δεν είναι ίδια παντού: σε ορισμένες δραστηριότητες ύδρευσης η εκτέλεση ξεπέρασε ακόμη και το 140% του στόχου.
Το μέγεθος της αλλαγής φαίνεται από τη σύγκριση με το πρόσφατο παρελθόν. Πριν από έξι ή επτά χρόνια η ΕΥΔΑΠ πραγματοποιούσε επενδύσεις της τάξης των 10-15 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Ο νέος σχεδιασμός προβλέπει σταδιακή άνοδο του ετήσιου ρυθμού έργων στα 200-250 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για πολλαπλάσια κλίμακα, η οποία απαιτεί διαφορετική οργανωτική υποδομή και μεγαλύτερη ικανότητα παρακολούθησης έργων. Για αυτό η εταιρεία σχεδιάζει να ενισχύσει το εσωτερικό Project Management Office, ενώ προετοιμάζει προσλήψεις σε κρίσιμες ειδικότητες.
Στη χρηματοδότηση του προγράμματος, η ΕΥΔΑΠ διαθέτει ισχυρή ρευστότητα, περίπου 1 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών επιχορηγήσεων και πιστωτική γραμμή περίπου 250 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία δεν έχει ακόμη χρησιμοποιηθεί. Την ίδια ώρα, η διοίκηση επεξεργάζεται τη βέλτιστη κεφαλαιακή διάρθρωση, καθώς θα πρέπει να ισορροπήσει τις αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης με τη διατήρηση της χρηματοοικονομικής ευελιξίας και τις αποδόσεις προς τους μετόχους.
Η επέκταση στους 43+19 φορείς και το νέο πεδίο της άρδευσης
Ο τρίτος άξονας είναι η διεύρυνση της γεωγραφικής παρουσίας. Το νέο θεσμικό πλαίσιο ανοίγει τον δρόμο για την ενσωμάτωση 43 φορέων ύδρευσης και αποχέτευσης, ενώ ακόμη 19 μπορούν να ενταχθούν σε εθελοντική βάση, όπως είχε γράψει το energygame.gr. Εάν το σχέδιο υλοποιηθεί στο σύνολό του, η διοίκηση υπολογίζει ότι η πελατειακή βάση της ΕΥΔΑΠ μπορεί να αυξηθεί κατά περίπου 20%.
Η επέκταση αυτή δεν είναι μια απλή μεταφορά πελατών. Η ΕΥΔΑΠ βρίσκεται στη διαδικασία πρόσληψης εξωτερικού συμβούλου για να αποτιμήσει τα περιουσιακά στοιχεία των φορέων που πρόκειται να ενσωματωθούν, με τη σχετική άσκηση να αναμένεται να διαρκέσει περίπου έναν χρόνο. Το ύψος των assets που θα προστεθούν στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση δεν είναι ακόμη γνωστό.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος με τον οποίο θα αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες οφειλές. Σε δήμους, κυρίως της Ανατολικής Αττικής, που ήδη προμηθεύονται νερό από την ΕΥΔΑΠ και έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς αυτήν, η διοίκηση σχεδιάζει συμψηφισμό με την αξία των περιουσιακών στοιχείων που θα αποκτηθούν. Παράλληλα, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να επωμιστεί παλαιές επισφάλειες των φορέων που θα ενταχθούν.
Για την ΕΥΔΑΠ, το επιχειρηματικό ενδιαφέρον βρίσκεται στο ότι τα νέα assets μπορούν να ενταχθούν στη RAB και να παράγουν ρυθμιζόμενη απόδοση, ενώ λειτουργικά κόστη και αποσβέσεις θα μπορούν να ανακτώνται μέσω των τιμολογίων. Όπως το έθεσε η διοίκηση, το βασικό ζήτημα είναι περισσότερο ο χρονισμός πότε θα απαιτηθούν τα κεφάλαια και πότε θα αρχίσουν να ανακτώνται και όχι το ενδεχόμενο η επέκταση να δημιουργήσει μόνιμες ζημιές.
Η ίδια διεύρυνση ανοίγει και ένα νέο επιχειρησιακό πεδίο, την άρδευση. Ο Χάρης Σαχίνης ανέφερε ότι στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πρότυπο μοντέλο για τη γεωργική χρήση νερού, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία της ΕΥΔΑΠ. Η εταιρεία έχει ήδη ξεκινήσει επαφές με ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς του κλάδου και σχεδιάζει να προσλάβει επικεφαλής για τις υπηρεσίες άρδευσης και επαναχρησιμοποίησης νερού.
Το θέμα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς περίπου το 80% της χρήσης νερού στην Ελλάδα αφορά τη γεωργία και μόλις το 20% την ύδρευση, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε η διοίκηση. Το οικονομικό μοντέλο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί: τα τιμολόγια του αγροτικού νερού, το επιτρεπόμενο έσοδο και ο τρόπος ανάκτησης του κόστους θα πρέπει να συμφωνηθούν με τη ρυθμιστική αρχή.
Smart meters, απώλειες νερού και ενεργειακή μετάβαση
Ο τέταρτος άξονας αφορά τον εκσυγχρονισμό του ίδιου του δικτύου και τη μείωση του λειτουργικού κόστους. Το μεγαλύτερο μεμονωμένο ψηφιακό έργο είναι το πρόγραμμα των έξυπνων μετρητών, συνολικού ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ. Η ΕΥΔΑΠ προετοιμάζει τον διαγωνισμό με τεχνική υποστήριξη από την ΕΤΕπ, με στόχο να προκηρυχθεί στο πρώτο εξάμηνο του 2027.
Το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο ψηφιακό μετασχηματισμό που περιλαμβάνει νέο ERP, επέκταση των ψηφιακών υπηρεσιών και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Για το δίκτυο, όμως, η μεγαλύτερη αξία των έξυπνων μετρητών είναι λειτουργική: καλύτερη εικόνα της κατανάλωσης, ταχύτερος εντοπισμός διαρροών και ακριβέστερη διαχείριση των απωλειών.
Το μη τιμολογούμενο νερό μειώθηκε στο τελευταίο δωδεκάμηνο από 25,8% σε 25,1%, ενώ έχουν αντικατασταθεί περίπου 38 χιλιόμετρα δικτύου. Στόχος της εταιρείας είναι να μειώσει τον σχετικό δείκτη κάτω από το 20%, περιορίζοντας ταυτόχρονα το κόστος που συνεπάγονται οι απώλειες, οι βλάβες και η πρόσθετη κατανάλωση ενέργειας.
Στο μέτωπο της υδατικής επάρκειας, τα αποθέματα στους ταμιευτήρες ανήλθαν στα τέλη Ιουνίου σε 725,8 εκατ. κυβικά μέτρα, περισσότερο από 28% υψηλότερα από το 2025, ενώ η κατανάλωση κινήθηκε κοντά στα 190 εκατ. κυβικά μέτρα. Η εικόνα έχει βελτιωθεί σε σχέση με πέρυσι, παραμένει όμως χαμηλότερη από τα επίπεδα του 2023 και του 2024, διατηρώντας ψηλά το ζήτημα της μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας.
Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσεται και η ενεργειακή μετάβαση. Δύο μονάδες βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή, ενώ έχει ολοκληρωθεί διαγωνισμός για επτά φωτοβολταϊκά συνολικής ισχύος 9,72 MW, με στόχο τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους. Στην Ψυττάλεια, παράλληλα, η ΕΥΔΑΠ έχει δρομολογήσει τη μελέτη για την επόμενη φάση της εγκατάστασης. Ο σχεδιασμός που παρουσίασε ο CEO περιλαμβάνει τεταρτοβάθμια επεξεργασία, παραγωγή ενέργειας και μεγαλύτερη αξιοποίηση του επεξεργασμένου νερού για βιομηχανία, άρδευση και άλλες χρήσεις στις οποίες δεν είναι απαραίτητο το πόσιμο νερό.
Η νέα περίοδος για την ΕΥΔΑΠ, επομένως, δεν περιορίζεται σε έναν μεγαλύτερο προϋπολογισμό έργων. Η εταιρεία επιχειρεί ταυτόχρονα να διευρύνει τη ρυθμιζόμενη περιουσιακή της βάση, να αυξήσει το επαναλαμβανόμενο σκέλος των εσόδων της, να επεκτείνει γεωγραφικά τη δραστηριότητά της και να μπει σε νέες αγορές, όπως η άρδευση και η επαναχρησιμοποίηση νερού. Με τα οικονομικά μεγέθη να έχουν ήδη βελτιωθεί, η επόμενη δοκιμασία είναι πιο απαιτητική, να μπορέσει να εκτελέσει, χρόνο με τον χρόνο, επενδύσεις πολλαπλάσιες από εκείνες που διαχειριζόταν έως πρόσφατα.
Διαβάστε ακόμη
