Σε διακριτό επιχειρηματικό πεδίο για τη Sunlight αναδεικνύεται σταδιακά η ανακύκλωση μπαταριών, καθώς η εταιρεία διευρύνει την παρουσία της πέρα από την παραγωγή συστημάτων αποθήκευσης και επενδύει σε τεχνογνωσία, πιλοτικές υποδομές και διεθνείς συνεργασίες που καλύπτουν ολόκληρο τον κύκλο ζωής των συσσωρευτών. Στον πυρήνα αυτής της κατεύθυνσης βρίσκεται το ReLi-ion, ένα έργο του EIT RawMaterials που επιχείρησε να διαμορφώσει μια περιφερειακή αλυσίδα συλλογής και ανακύκλωσης μπαταριών ιόντων λιθίου στην Ανατολική και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Το ReLi-ion δεν περιορίστηκε στην ανάπτυξη μιας επιμέρους τεχνολογίας. Αντικείμενό του ήταν η σύνδεση των διαφορετικών κρίκων που απαιτούνται για να λειτουργήσει ένα περιφερειακό οικοσύστημα ανακύκλωσης: βιομηχανικές επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα, φορείς του δημόσιου τομέα και εταιρείες διαχείρισης αποβλήτων. Η Sunlight συμμετείχε ως εταίρος, εισφέροντας την τεχνογνωσία της στις τεχνολογίες μπαταριών και στις εφαρμογές κυκλικής οικονομίας.

Το έργο υλοποιήθηκε από τον Ιανουάριο του 2023 έως τον Δεκέμβριο του 2024, με χρηματοδότηση από το EIT RawMaterials. Σύμφωνα με τον απολογισμό του, συνέβαλε στην ενίσχυση της δυναμικότητας ανακύκλωσης μπαταριών ιόντων λιθίου στην ευρύτερη περιοχή, στη βελτίωση της ανάκτησης κρίσιμων πρώτων υλών, όπως το λίθιο και το κοβάλτιο, και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση αποβλήτων από μπαταρίες διαφορετικής χημείας, μεταξύ των οποίων οι NMC και οι LFP.

Παράλληλα, έδωσε έμφαση στη μεταφορά τεχνολογίας προς τις επιχειρήσεις ανακύκλωσης της περιοχής, στη δημιουργία επιχειρηματικών συνεργασιών, στην εκπαίδευση και στη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων. Η σημασία αυτών των παρεμβάσεων βρίσκεται κυρίως στη δημιουργία των αναγκαίων διασυνδέσεων για μια περισσότερο οργανωμένη περιφερειακή αγορά δευτερογενών πρώτων υλών. Για τη Sunlight, η συμμετοχή στο ReLi-ion ενίσχυσε την πρόσβαση σε συνεργασίες και τεχνογνωσία γύρω από τη συλλογή, την επεξεργασία και την επιστροφή πολύτιμων υλικών στην παραγωγική αλυσίδα.

Από το περιφερειακό δίκτυο στη μονάδα της Ξάνθης

Το ReLi-ion αποτελεί, ωστόσο, μόνο έναν από τους κρίκους ενός ευρύτερου χαρτοφυλακίου ευρωπαϊκών έργων στα οποία συμμετέχει η Sunlight. Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η εταιρεία επιχειρεί να αποκτήσει θέση σε διαφορετικά στάδια της κυκλικής οικονομίας των μπαταριών: από την παράταση της ζωής τους και την ανακύκλωση έως την ανάκτηση λιθίου, χαλκού και άλλων κρίσιμων υλικών, αλλά και την ψηφιακή βελτιστοποίηση των σχετικών βιομηχανικών διαδικασιών.

Το πλέον χειροπιαστό βιομηχανικό αποτύπωμα αυτής της προσπάθειας εντοπίζεται στην Ξάνθη, όπου αναπτύσσεται, στο πλαίσιο του ReLiFe, πιλοτική μονάδα ανακύκλωσης μπαταριών φωσφορικού λιθίου-σιδήρου, γνωστών ως LFP. Η εγκατάσταση, η οποία βρίσκεται στο βιομηχανικό συγκρότημα της Sunlight, έχει ονομαστική δυναμικότητα 500 τόνων τον χρόνο, ενώ η εταιρεία έχει αναλάβει τον συντονισμό του έργου.

Το ReLiFe έχει λάβει χρηματοδότηση περίπου 3,6 εκατ. ευρώ από το EIT RawMaterials, βάσει της σχετικής συμφωνίας επιχορήγησης, ενώ η κοινοπραξία συνεισφέρει επιπλέον 1,5 εκατ. ευρώ από ίδιους πόρους. Συνεπώς, οι συνολικοί πόροι που κινητοποιούνται προσεγγίζουν τα 5,1 εκατ. ευρώ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το σύνολο του ποσού αποτελεί αποκλειστική επένδυση της Sunlight.

Στόχος είναι να αποδειχθεί σε πιλοτική κλίμακα ότι μπορούν να ανακτηθούν με περιβαλλοντικά και οικονομικά βιώσιμο τρόπο το λίθιο, ο φωσφορικός σίδηρος και ο γραφίτης από υπολείμματα παραγωγής και μπαταρίες LFP που έχουν φθάσει στο τέλος της ζωής τους. Η πιλοτική μονάδα προορίζεται να λειτουργήσει ως βάση για την επόμενη φάση, δηλαδή για την πιθανή ανάπτυξη εγκαταστάσεων βιομηχανικής κλίμακας και την εμπορική εφαρμογή των τεχνολογιών ανακύκλωσης.

Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο το περιβαλλοντικό σκέλος συναντά την επιχειρηματική στρατηγική. Η ανάκτηση υλικών που μπορούν να επιστρέψουν στην παραγωγή περιορίζει τις ανάγκες για πρωτογενείς πρώτες ύλες και δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε τα απόβλητα των μπαταριών να μετατραπούν σε δευτερογενή παραγωγικό πόρο. Το κρίσιμο επόμενο βήμα θα είναι η μετάβαση από την πιλοτική δοκιμή σε μια οικονομικά βιώσιμη δραστηριότητα μεγαλύτερης κλίμακας.

Η «δεύτερη ζωή» πριν από την ανακύκλωση

Η στρατηγική που αποτυπώνεται στα έργα δεν αρχίζει όταν η μπαταρία μετατρέπεται σε απόβλητο. Μέσω του Battery2Life, η Sunlight συμμετέχει στην προσπάθεια παράτασης της ωφέλιμης ζωής των συσσωρευτών, ώστε μπαταρίες που δεν μπορούν πλέον να εξυπηρετήσουν την αρχική τους χρήση να αξιοποιούνται σε εφαρμογές δεύτερης ζωής.

Το Battery2Life είναι έργο του Horizon Europe, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2024. Αναπτύσσει έξυπνα συστήματα διαχείρισης μπαταριών, εργαλεία αξιολόγησης και προηγμένες μεθόδους αναδιάταξης και επαναχρησιμοποίησης. Η Sunlight συμμετέχει ως εταίρος, συνεισφέροντας την εμπειρία της στα συστήματα μπαταριών και στις λύσεις κυκλικής οικονομίας.

Η επιχειρηματική λογική του έργου είναι η διατήρηση της αξίας μιας μπαταρίας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αντί ένας συσσωρευτής να οδηγείται απευθείας προς ανακύκλωση μετά το τέλος της πρώτης του εφαρμογής, εξετάζεται, αξιολογείται και αναδιαμορφώνεται ώστε να μπορεί να καλύψει διαφορετικές ανάγκες αποθήκευσης. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η παραγωγή αποβλήτων και παρατείνεται η αξιοποίηση του αρχικού περιουσιακού στοιχείου.

Στην άλλη πλευρά της ίδιας εξίσωσης βρίσκεται το BRACE, το οποίο επικεντρώνεται στην ψηφιακή αναβάθμιση των ίδιων των διαδικασιών ανακύκλωσης. Πρόκειται για έργο του EIT RawMaterials, με διάρκεια από τον Ιούνιο του 2025 έως τον Δεκέμβριο του 2027, που αναπτύσσει πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης για τη βελτιστοποίηση και τη λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο.

Η πλατφόρμα βασίζεται στο σύστημα επιχειρησιακής ευφυΐας brains.app και συνδυάζει προγνωστική ανάλυση, προσομοίωση λειτουργιών, βελτιστοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας και υποβοηθούμενη λήψη αποφάσεων. Η Sunlight συμμετέχει τόσο ως εταίρος όσο και ως χώρος επίδειξης, υποστηρίζοντας τη δοκιμή της τεχνολογίας σε βιομηχανικό περιβάλλον.

Το BRACE επιδιώκει να βοηθήσει τις μονάδες ανακύκλωσης να παρακολουθούν τις μεταβολές στη σύνθεση των εισερχόμενων αποβλήτων, να προβλέπουν λειτουργικούς κινδύνους και να προσαρμόζουν εγκαίρως τις διαδικασίες τους. Η επιδιωκόμενη επιχειρηματική επίδραση αφορά την αύξηση της ανάκτησης μετάλλων, τον περιορισμό των αναγκών συντήρησης και τη μείωση του λειτουργικού κόστους. Το τελικό αποτέλεσμα φιλοδοξεί να είναι μια λύση έτοιμη για διάθεση στην αγορά, αν και η επίτευξη των στόχων αυτών θα κριθεί μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξης και της βιομηχανικής επίδειξης.

Λίθιο, χαλκός και απόβλητα οχημάτων

Η παρουσία της Sunlight στην ευρωπαϊκή ερευνητική δραστηριότητα επεκτείνεται και στο CRUSADE, ένα έργο του Horizon Europe για την ανάκτηση κρίσιμων πρώτων υλών από εξαρτήματα οχημάτων που έχουν φθάσει στο τέλος της ζωής τους. Στο πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνονται πλακέτες τυπωμένων κυκλωμάτων, καταλυτικοί μετατροπείς, μπαταρίες LFP και κυψέλες καυσίμου.

Το έργο υλοποιείται από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Δεκέμβριο του 2027 και επιδιώκει να αναπτύξει προηγμένες μεθόδους ανακύκλωσης με δυνατότητα επεξεργασίας έως 500 τόνων χρησιμοποιημένων εξαρτημάτων ετησίως. Ο στόχος ανάκτησης διαμορφώνεται σε περίπου 40 τόνους κρίσιμων μετάλλων τον χρόνο.

Το CRUSADE συνδυάζει υδρομεταλλουργικές διεργασίες με τεχνητή νοημοσύνη, ρομποτικά συστήματα, τεχνολογίες διαδικτύου των πραγμάτων και εφαρμογές blockchain για την ιχνηλασιμότητα των υλικών. Η Sunlight συμμετέχει ως εταίρος, εισφέροντας τεχνογνωσία στην ανακύκλωση μπαταριών. Το ενδιαφέρον για την εταιρεία βρίσκεται τόσο στην ανάκτηση υλικών από δύσκολα διαχειρίσιμες ροές αποβλήτων όσο και στην επαφή με τεχνολογίες που μπορούν να περιορίσουν το κόστος και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της επεξεργασίας.

Το έκτο κομμάτι του χαρτοφυλακίου είναι το LiCuPlus, το οποίο συνδέει εταίρους από την Ευρώπη και τη Χιλή με στόχο την ανάπτυξη περισσότερο βιώσιμων διαδρομών παραγωγής και ανάκτησης λιθίου και χαλκού. Το έργο καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα, από την εξόρυξη και την επεξεργασία έως τη διύλιση και την ανάκτηση των υλικών.

Το LiCuPlus υλοποιείται στο πλαίσιο του Horizon Europe από τον Ιούνιο του 2025 έως τον Ιούνιο του 2029. Οι τεχνολογίες που εξετάζει αποσκοπούν στον περιορισμό των αποβλήτων, των εκπομπών και της κατανάλωσης νερού, καθώς και στη βελτίωση της αποδοτικότητας κατά την παραγωγή λιθίου και χαλκού. Η συμμετοχή της Sunlight συνδέει την εταιρεία με ένα δίκτυο προμηθευτών, ερευνητικών φορέων και βιομηχανικών εταίρων γύρω από δύο πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας για τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας.

Διαβάστε ακόμη