Σε έναν νέο ενεργειακό και παραγωγικό κύκλο επιχειρεί να περάσει η Δυτική Μακεδονία, με τη ΔΕΗ να αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στη μεταλιγνιτική εποχή μέσα από ένα χαρτοφυλάκιο έργων περίπου 4,8 GW και επενδύσεις 3,7 δισ. ευρώ. Φωτοβολταϊκά, μπαταρίες, αντλησιοταμίευση, τηλεθέρμανση, πράσινο υδρογόνο, η μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 και το σχεδιαζόμενο data center του 1 GW συνθέτουν το νέο αποτύπωμα του ομίλου στην περιοχή.
Το επενδυτικό σχέδιο της ΔΕΗ παρουσιάστηκε την Τρίτη 28 Ιουλίου στην Κοζάνη, στο πλαίσιο περιοδείας κυβερνητικού κλιμακίου επτά μελών, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη. Τα μέλη της κυβέρνησης επισκέφθηκαν έργα και επιχειρήσεις στις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες Κοζάνη, Καστοριά, Φλώρινα και Γρεβενά και στη συνέχεια παρουσίασαν στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας τον απολογισμό της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης και το χρονοδιάγραμμα των επόμενων παρεμβάσεων.
Η κυβέρνηση παρουσίασε τη συνολική κινητοποίηση κεφαλαίων στην περιοχή ως επενδυτικό πρόγραμμα περίπου 5,4 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό δεν αφορά μία νέα ενιαία χρηματοδότηση, αλλά συνδυάζει το επενδυτικό πρόγραμμα των 3,7 δισ. ευρώ της ΔΕΗ με ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Στα κυβερνητικά στοιχεία περιλαμβάνονται περίπου 1,38 δισ. ευρώ ήδη δεσμευμένων πόρων, καθώς και το νέο Ειδικό Πρόγραμμα ΔΑΜ 2026-2030, προϋπολογισμού 245,4 εκατ. ευρώ.
Το χαρτοφυλάκιο των 4,8 GW
Σύμφωνα με την παρουσίαση της ΔΕΗ, περίπου 2,8 GW αφορούν έργα που έχουν ήδη κατασκευαστεί ή βρίσκονται υπό κατασκευή, ενώ επιπλέον 2 GW εντάσσονται στον επενδυτικό σχεδιασμό. Η εταιρεία αποτυπώνει έτσι ένα συνολικό χαρτοφυλάκιο περίπου 4,8 GW, χωρίς σε αυτό να προσμετράται ως παραγωγική ισχύς το μέγεθος των σύγχρονων πυκνωτών, το οποίο εμφανίζεται στη διαφάνεια σε MWs.
Τη μεγαλύτερη θέση καταλαμβάνουν τα φωτοβολταϊκά. Στην περιοχή έχουν κατασκευαστεί ή υλοποιούνται έργα συνολικής ισχύος 2.130 MW, ενώ ακόμη 1.000 MW βρίσκονται στον σχεδιασμό. Το CAPEX που αποδίδεται στο φωτοβολταϊκό πρόγραμμα ανέρχεται σε 2 δισ. ευρώ.
Στον τομέα της βραχυχρόνιας αποθήκευσης, η ΔΕΗ εμφανίζει 150 MW συστημάτων μπαταριών που έχουν κατασκευαστεί ή βρίσκονται σε κατασκευή και επιπλέον 250 MW υπό σχεδιασμό. Η σχετική επένδυση τοποθετείται στα 160 εκατ. ευρώ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν τα έργα αντλησιοταμίευσης στην Καρδιά και στο Νότιο Πεδίο. Η συνολική σχεδιαζόμενη ισχύς τους ανέρχεται σε 660 MW και ο προϋπολογισμός τους σε 980 εκατ. ευρώ. Τα έργα αυτά προορίζονται να αποτελέσουν τον βασικό μηχανισμό αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας στη Δυτική Μακεδονία, ενώ, σύμφωνα με την κυβερνητική παρουσίαση, εξετάζεται να αποκτήσουν και αρδευτική λειτουργία.
Στο χαρτοφυλάκιο καταγράφεται επίσης μονάδα συνδυασμένου κύκλου φυσικού αερίου ισχύος 440 MW και προϋπολογισμού 440 εκατ. ευρώ. Στη δεύτερη διαφάνεια και στην κυβερνητική ανακοίνωση το έργο συνδέεται με τη μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα φυσικού αερίου.
Η νέα μονάδα Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης στην Καρδιά έχει ισχύ 76 MW και προϋπολογισμό 80 εκατ. ευρώ. Θα αναλάβει την τροφοδοσία των συστημάτων τηλεθέρμανσης της περιοχής, με στόχο να ξεκινήσει η δοκιμαστική λειτουργία της έως το τέλος του 2026. Στην παρουσίαση της ΔΕΗ εντάσσεται στα έργα που έχουν κατασκευαστεί ή βρίσκονται υπό κατασκευή.
Το νέο ενεργειακό hub της Καρδιάς
Η επίσκεψη του κυβερνητικού κλιμακίου στη μονάδα ΣΗΘΥΑ ανέδειξε τον σχεδιασμό της ΔΕΗ για τη μετατροπή του πρώην ΑΗΣ Καρδιάς σε πολυτεχνολογικό ενεργειακό κόμβο. Στον ίδιο χώρο προβλέπεται να συγκεντρωθούν φωτοβολταϊκά, μπαταρίες, αντλησιοταμίευση, σύγχρονοι πυκνωτές, υποδομές τηλεθέρμανσης και νέοι υποσταθμοί.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει σύγχρονους πυκνωτές μεγέθους 600 MWs, με επένδυση 30 εκατ. ευρώ, οι οποίοι θα προσφέρουν υποστήριξη τάσης και αδράνεια στο ηλεκτρικό σύστημα. Παράλληλα, προβλέπεται έργο πράσινου υδρογόνου της Hellenic Hydrogen, ισχύος 50 MW και προϋπολογισμού 65 εκατ. ευρώ.
Όπως ανέφερε ο γενικός διευθυντής Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Παραγωγής του Ομίλου ΔΕΗ Αλέξανδρος Σουμελίδης κατά την επίσκεψη, το νέο hub θα συνδέει περίπου 800 MW φωτοβολταϊκών και μπαταριών, το αντλησιοταμιευτικό έργο, τους σύγχρονους πυκνωτές και τη ΣΗΘΥΑ. Η τελευταία κατασκευάζεται από τον Ιανουάριο του 2025 και προορίζεται να καλύψει τις θερμικές ανάγκες της Κοζάνης, της Εορδαίας και του Αμυνταίου.
Οι θέσεις εργασίας και το data center
Η δεύτερη διαφάνεια της ΔΕΗ επικεντρώνεται στην απασχόληση που αναμένεται να δημιουργηθεί από τα νέα ενεργειακά έργα. Η εταιρεία υπολογίζει περισσότερες από 1.800 θέσεις κατά την κατασκευή και 700 μόνιμες θέσεις κατά τη λειτουργία.
Το χρονοδιάγραμμα της κατασκευαστικής απασχόλησης εκτείνεται από το 2026 έως τα μέσα του 2033. Το εργατικό δυναμικό αυξάνεται σταδιακά από το 2027, ξεπερνά τις 1.500 θέσεις το 2029 και κορυφώνεται λίγο πάνω από τις 1.800 στις αρχές του 2030, όταν συμπίπτουν οι εργασίες στα έργα αντλησιοταμίευσης της Καρδιάς και του Νοτίου Πεδίου με τις παρεμβάσεις στην Πτολεμαΐδα 5 και τις υπόλοιπες ενεργειακές υποδομές.
Οι 700 μόνιμες θέσεις κατανέμονται σε 280 εργαζομένους στα φωτοβολταϊκά και τις μπαταρίες, 200 στα αντλησιοταμιευτικά έργα, 120 στη μονάδα συνδυασμένου κύκλου της Πτολεμαΐδας 5, 70 στο hub τηλεθερμάνσεων και 30 στους σύγχρονους πυκνωτές.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί το data center που σχεδιάζει η ΔΕΗ με τελικό στόχο το 1 GW. Η διαφάνεια εμφανίζει εύρος 1.000-1.500 θέσεων λειτουργίας και διευκρινίζει ότι, εφόσον το έργο αναπτυχθεί πλήρως στο 1 GW, μπορεί να δημιουργήσει συνολικά 7.500 θέσεις κατά την κατασκευή και 1.500 μόνιμες θέσεις κατά τη λειτουργία. Το data center δεν εμφανίζεται στον πίνακα του CAPEX των 3,7 δισ. ευρώ και, επομένως, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι το κόστος του περιλαμβάνεται σε αυτό το ποσό.
Οι αριθμοί της απασχόλησης χρειάζονται προσεκτική διατύπωση. Η κυβερνητική ανακοίνωση τοποθετεί συνολικά στις 7.500-8.000 τις θέσεις που συνδέονται με τα έργα της ΔΕΗ και προσθέτει άλλες 3.200 από τις ιδιωτικές επενδύσεις του Προγράμματος Δίκαιης Μετάβασης. Η αναλυτική παρουσίαση της ΔΕΗ, όμως, διαχωρίζει τις 1.800 κατασκευαστικές και τις 700 μόνιμες θέσεις των ενεργειακών έργων από τις 7.500 κατασκευαστικές και τις 1.500 μόνιμες του data center. Επομένως, τα μεγέθη δεν πρέπει να αθροιστούν μηχανιστικά ούτε να παρουσιαστούν ως θέσεις που θα υπάρχουν όλες ταυτόχρονα.
Η μετάβαση των εργαζομένων της ΔΕΗ
Κρίσιμο σκέλος του σχεδίου αφορά το υφιστάμενο προσωπικό του ομίλου και όσους εργάζονται γύρω από τη λιγνιτική δραστηριότητα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Αλέξανδρος Σουμελίδης στη συνέντευξη Τύπου, το πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου αφορά περίπου 500 εργαζομένους. Από τους 1.255 εργαζομένους που θα παραμείνουν στα ορυχεία, περίπου 670 προβλέπεται να απορροφηθούν στα νέα έργα της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία.
Παράλληλα, περίπου 700 εργαζόμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να μετακινηθούν σε άλλες περιοχές, ενώ όσοι παραμείνουν προβλέπεται να επανεκπαιδευτούν για τις ανάγκες των νέων έργων. Δυνατότητα δωρεάν κατάρτισης μέσω των Σχολών Μαθητείας της ΔΕΗ θα δοθεί και σε 682 εργολαβικούς εργαζομένους και απασχολουμένους με οκτάμηνες συμβάσεις.
Το ευρύτερο σχέδιο της Δίκαιης Μετάβασης
Η παρουσίαση της ΔΕΗ εντάχθηκε σε έναν ευρύτερο κυβερνητικό απολογισμό. Συνολικά παρουσιάστηκαν 16 δράσεις που έχουν υλοποιηθεί, επτά έργα που προβλέπεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2026, τρεις νέες δράσεις στήριξης, έξι δημόσια έργα που προκηρύσσονται και πέντε ιδιωτικές επενδύσεις σε ώριμο στάδιο.
Στις ολοκληρωμένες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται ο Ε65 έως τα Γρεβενά, η οριζόντια Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης, τα προγράμματα απασχόλησης της ΔΥΠΑ, οι αναβαθμίσεις υποδομών υγείας και σχολείων και ο νέος αγωγός υψηλής πίεσης του ΔΕΣΦΑ προς τη Δυτική Μακεδονία. Για το επόμενο διάστημα προγραμματίζονται, μεταξύ άλλων, το οδικό τμήμα Πτολεμαΐδα-Ξινό Νερό ύψους 113 εκατ. ευρώ, το Φράγμα Νεστορίου, οι φοιτητικές εστίες των 105 εκατ. ευρώ και νέο πρόγραμμα 50 εκατ. ευρώ για ενεργειακές παρεμβάσεις σε 10.000 νοικοκυριά.
Στο Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης έχουν ενταχθεί 677 έργα στη Δυτική Μακεδονία, συνολικού ύψους 714 εκατ. ευρώ, ενώ οι νομικές δεσμεύσεις ανέρχονται σε 508 εκατ. ευρώ. Στον τομέα της επιχειρηματικότητας έχουν ενταχθεί 644 επενδυτικά σχέδια, με συνολικό προϋπολογισμό 712 εκατ. ευρώ, επιχορηγήσεις 423 εκατ. ευρώ και πρόβλεψη για περίπου 3.200 νέες θέσεις εργασίας.
Αυτό είναι ουσιαστικά το πλαίσιο στο οποίο «κουμπώνει» η ΔΕΗ. Δεν αποτελεί απλώς ακόμη έναν επενδυτή, αλλά τον βασικό φορέα από τον οποίο εξαρτάται εάν η περιοχή θα καταφέρει να αντικαταστήσει μέρος της οικονομικής δραστηριότητας και της απασχόλησης που χάνει από την υποχώρηση του λιγνίτη.
Διαβάστε ακόμη
