Η Ευρώπη έχει αποκτήσει μια ισχυρή βιομηχανική βάση για την παραγωγή μπαταριών και ηλεκτρικών οχημάτων (EVs). Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε πρόσφατη ανάλυση του Bruegel, σημειώνοντας πως η βάση αυτή μπορεί ήδη να καλύψει μεγάλο μέρος της εγχώριας ζήτησης για μπαταρίες, ενώ η ΕΕ έχει καταστεί καθαρός εξαγωγέας στα ηλεκτρικά οχήματα. Ένα από τα ενδιαφέροντα ευρήματα της ανάλυσης είναι πως παρατηρείται μετατόπιση των επενδύσεων στην Ευρώπη όσον αφορά την παραγωγή μπαταριών και EVs. Συγκεκριμένα, ενώ παραδοσιακά η Γερμανία συγκέντρωνε το μεγαλύτερο μέρος τέτοιων επενδύσεων, πλέον αυξάνονται οι επενδύσεις στην Πολωνία, την Ουγγαρία και την Ισπανία μεταμορφώνοντας σιγά σιγά τις χώρες αυτές σε ευρωπαϊκούς ηγέτες στους εν λόγω τομείς.

Οι ξένες επενδύσεις αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών επενδύσεων στην Ευρώπη που αφορούν μπαταρίες, με τις κορεατικές εταιρείες να κυριαρχούσαν πριν μερικά χρόνια, ενώ σήμερα να αυξάνονται όλο και περισσότερο οι επενδύσεις από την Κίνα. Παρότι η Ευρώπη διαθέτει πλέον υγιή παραγωγική δυναμικότητα σε μπαταρίες και ηλεκτρικά οχήματα, η ζήτηση και για τα δύο θα αυξηθεί και θα απαιτηθεί πρόσθετη προσφορά, σχολιάζει το Bruegel.

Παράλληλα, παίρνει θέση σχετικά με την στροφή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο ζήτημα των κινητήρων εσωτερικής καύσης. Σύμφωνα με το think tank, οποιαδήποτε πρόταση αποδυνάμωσης της νομοθεσίας για απαγόρευση πώλησης οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης μετά το 2035, θα τιμωρούσε άδικα τις εταιρείες που έχουν ήδη επενδύσει δισεκατομμύρια ευρώ στην παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων και μπαταριών και θα απέτρεπε μελλοντικές επενδύσεις. Επιπλέον, θα υπονόμευε τον βασικό στόχο του Clean Industrial Deal, θα έπληττε τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας και θα υπονόμευε τη φήμη της Ευρώπης ως παγκόσμιου ηγέτη για το κλίμα.

Έως τον Σεπτέμβριο του 2025, τα ευρωπαϊκά εργοστάσια είχαν τη δυνατότητα να παράγουν 4,6 εκατομμύρια ηλεκτρικά οχήματα (συμπεριλαμβανομένων των αμιγώς ηλεκτρικών και των plug-in υβριδικών) και 251 γιγαβατώρες (GWh) κυψελών μπαταριών ετησίως. Αυτό συγκρίνεται με την ετήσια ζήτηση του 2024 για 2,3 εκατομμύρια ηλεκτρικά οχήματα και 410 GWh μπαταριών, εκ των οποίων περίπου το 90% προοριζόταν για ηλεκτρικά οχήματα και το υπόλοιπο για αποθήκευση ενέργειας. Συνεπώς, τα εργοστάσια στην Ευρώπη έχουν τη δυναμικότητα να παράγουν διπλάσιο αριθμό ηλεκτρικών οχημάτων από την εγχώρια ζήτηση και να καλύπτουν περίπου τα δύο τρίτα της εγχώριας ζήτησης σε κυψέλες μπαταριών.

Η ΕΕ εισάγει μπαταρίες και εξάγει EVs

Σε καθαρή βάση, η ΕΕ εισάγει μπαταρίες και εξάγει ηλεκτρικά οχήματα. Το 2024, οι καθαρές εξαγωγές ηλεκτρικών οχημάτων από την ΕΕ ανήλθαν σε αξία 14 δισ. ευρώ, ενώ οι καθαρές εισαγωγές μπαταριών έφτασαν τα 17 δισ. ευρώ.

Οι κύριοι προορισμοί των εξαγωγών ηλεκτρικών οχημάτων της ΕΕ τα τελευταία πέντε χρόνια ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο (το ένα τρίτο όλων των εξαγωγών) και οι ΗΠΑ (το ένα πέμπτο). Οι εξαγωγές προς την Τουρκία αυξάνονται και έφτασαν το 10% των εξαγωγών ηλεκτρικών οχημάτων της ΕΕ το 2025, ενώ η Νορβηγία και η Ελβετία απορροφούν περίπου το 9% και το 6% αντίστοιχα. Όπως επισημαίνει το Bruegel, η θέση της ΕΕ ως καθαρού εξαγωγέα ηλεκτρικών οχημάτων απειλείται από την κοινή συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ του Αυγούστου 2025, η οποία επέβαλε δασμό 15% στις εισαγωγές ευρωπαϊκών οχημάτων από τις ΗΠΑ. Οι εξαγωγές ηλεκτρικών οχημάτων προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν σημαντικά, κατά σχεδόν 40%, την περίοδο Ιουλίου–Σεπτεμβρίου 2025 σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2024.

Οι άμεσες ξένες επενδύσεις, ιδίως από τη Νότια Κορέα, υπήρξαν καθοριστικές για την ανάπτυξη της παραγωγικής δυναμικότητας μπαταριών στην ΕΕ. Τρεις εταιρείες (LG Energy, SK Innovation και Samsung SDI) υπήρξαν πρωτοπόροι στις τεχνολογίες ιόντων λιθίου και σήμερα κατέχουν τα τέσσερα πέμπτα της παραγωγικής δυναμικότητας κυψελών μπαταριών που βρίσκεται σε λειτουργία στην Ευρώπη.

Ενώ οι επενδύσεις από τη Νότια Κορέα έχουν επιβραδυνθεί πρόσφατα, καταφθάνουν σημαντικές κινεζικές επενδύσεις. Ειδικότερα, τον Μάιο του 2025, η CATL, κινεζική εταιρεία και ο μεγαλύτερος παραγωγός μπαταριών για αυτοκίνητα παγκοσμίως, ξεκίνησε στην Ουγγαρία την κατασκευή μιας μονάδας που ενδέχεται να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη εγκατάσταση παραγωγής κυψελών μπαταριών στην Ευρώπη, με δυνητική δυναμικότητα 100 GWh ετησίως και επένδυση που φτάνει τα 7,3 δισ. ευρώ.

Το αποτυχημένο εγχείρημα της Northvolt

Η ΕΕ έχει προσπαθήσει να αναπτύξει εγχώριους «πρωταθλητές» στον τομέα των μπαταριών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προσπάθειας αποτελεί η σουηδική Northvolt, η οποία όμως χρεοκόπησε. Παρότι η Northvolt κήρυξε πτώχευση, το εργοστάσιό της στο Σκέλεφτεο της Σουηδίας, δυναμικότητας 16 GWh, ξεκίνησε τη λειτουργία του και πωλείται στην αμερικανική εταιρεία Lyten. Η Γαλλία φιλοξενεί τις δύο άλλες εν λειτουργία μονάδες παραγωγής κυψελών μπαταριών ευρωπαϊκής ιδιοκτησίας.

Επιπλέον έργα βρίσκονται υπό κατασκευή από την PowerCo (θυγατρική της Volkswagen) και τη Volvo, με τη δεύτερη να αναζητά νέο εταίρο για την ολοκλήρωση της μονάδας της στο Γκέτεμποργκ, μετά την κατάρρευση της Northvolt.

Στον τομέα των ηλεκτρικών οχημάτων, οι ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη είναι λιγότερο κυρίαρχες. Παραδοσιακοί Ευρωπαίοι κατασκευαστές αυτοκινήτων, όπως οι Volkswagen, BMW, Renault και Stellantis, κατέχουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγικής δυναμικότητας ηλεκτρικών οχημάτων, εν μέρει επειδή πολλές επενδύσεις αφορούν την αναβάθμιση ή την επέκταση υφιστάμενων εργοστασίων.

Η μεγαλύτερη μεμονωμένη επένδυση σε ηλεκτρικά οχήματα στην Ευρώπη είναι εκείνη της Tesla, ύψους 5,8 δισ. ευρώ, στις εγκαταστάσεις της στη Γερμανία, όπου η κατασκευή ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2020. Η μονάδα έχει δυναμικότητα συναρμολόγησης 375.000 ηλεκτρικών οχημάτων ετησίως. Παράλληλα, η κινεζική εταιρεία BYD κατασκευάζει εργοστάσιο αξίας 4 δισ. ευρώ στην Ουγγαρία, με αναμενόμενη ετήσια δυναμικότητα 150.000 οχημάτων μόλις ολοκληρωθεί.

Συνολικά, από το 2017, η Γερμανία έχει προσελκύσει τον μεγαλύτερο όγκο και αριθμό επενδύσεων σε ηλεκτρικά οχήματα και μπαταρίες στην Ευρώπη. Ωστόσο, το 2025, η Ουγγαρία και η Ισπανία αποτελούν τους κορυφαίους ευρωπαϊκούς επενδυτικούς προορισμούς. Οι επενδύσεις στην Ουγγαρία προέρχονται κυρίως από κινεζικές εταιρείες. Οι τρέχουσες επενδύσεις στην Ισπανία δεν καθοδηγούνται από κινεζικές εταιρείες αλλά κυρίως από τον όμιλο Volkswagen.

Η Πολωνία και η Ουγγαρία βρίσκονται σήμερα σχεδόν ισόπαλες στην πρώτη θέση όσον αφορά τη δυναμικότητα παραγωγής κυψελών μπαταριών. Μαζί αντιπροσωπεύουν πάνω από τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής δυναμικότητας. Οι κινεζικές επενδύσεις στην Ουγγαρία σημαίνουν ότι η χώρα οδεύει να γίνει ο κορυφαίος κατασκευαστής μπαταριών στην Ευρώπη. Από την άλλη πλευρά, η Γερμανία βρίσκεται πολύ μπροστά από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα όσον αφορά τη δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων, με την Ισπανία και τη Γαλλία να ακολουθούν.

Διαβάστε ακόμη