Η σκιώδης αγορά του λαθρεμπορίου πετρελαίου στο Ιράκ, η οποία αποφέρει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στην ισχυρότερη σιιτική πολιτοφυλακή και σύμμαχο του Ιράν, προκάλεσε την άμεση παρέμβαση του Πρωθυπουργού, Αλί αλ-Ζαΐντι. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, o Ιρακινός ηγέτης προετοιμάζει τις δυνάμεις ασφαλείας για ανοιχτή αντιπαράθεση με τη βαριά οπλισμένη οργάνωση Κατάιμπ Χεζμπολάχ, βάζοντας στο στόχαστρο το εκτεταμένο δίκτυο που διαχειρίζεται τα κλεμμένα κρατικά καύσιμα τα τελευταία χρόνια.

Η παράνομη δραστηριότητα, η οποία διεξάγεται με τη συνέργεια αξιωματούχων των τομέων ασφαλείας και πετρελαίου, στερεί από τα κρατικά ταμεία εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια από το 2021. Η Κατάιμπ Χεζμπολάχ, χαρακτηρισμένη ως τρομοκρατική οργάνωση από τις ΗΠΑ, αρνείται τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι η κυβερνητική παρέμβαση αποτελεί εκστρατεία για την κατάσχεση του οπλοστασίου της. Σε επίσημη ανακοίνωσή της ανέφερε: «Υφιστάμεθα τη μεγαλύτερη εκστρατεία εκβιασμού με στόχο να παραδώσουμε τα όπλα της αξιοπρέπειας που στήριξαν την κυριαρχία και προστάτευσαν τα δικαιώματα των Ιρακινών σε πολλαπλά στάδια».

Η υποκλοπή πετρελαίου διαδραματίζει κομβικό ρόλο στη χρηματοδότηση των παραστρατιωτικών επιχειρήσεων, με τα φορτία συχνά να μεταφέρονται από εγκαταστάσεις –όπως ο τερματικός σταθμός αργού της Τούμπα στη Βασόρα– προς το λιμάνι Μπανίγιας της Συρίας. Το Ιράν διατηρεί βαθιά επιρροή στο πλειοψηφικά σιιτικό Ιράκ από την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν από τις ΗΠΑ το 2003. Οι υποστηριζόμενες από την Τεχεράνη ένοπλες ομάδες απορρίπτουν σταθερά τις εκκλήσεις τόσο του Αλ-Ζαΐντι όσο και του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για αφοπλισμό. Αντιθέτως, έχουν εξαπολύσει επιθέσεις σε αμερικανικά στρατεύματα και στόχους σε Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εκφράζοντας αλληλεγγύη στην Τεχεράνη έπειτα από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν τον Φεβρουάριο.

Η πολιτική σύγκρουση και οι αποπομπές στελεχών

Ο Ιρακινός αναλυτής ασφαλείας, Τζασίμ αλ-Μπαχαντλί, εκτιμά ότι η εκστρατεία καταστολής μετατρέπεται σε ευθεία πολιτική σύγκρουση: «Ο Αλ-Ζαΐντι προκαλεί ουσιαστικά μια ομάδα με βαθιά επιρροή στην ασφάλεια, την πολιτική και την οικονομία, γεγονός που εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους και για τις δύο πλευρές. Ευρύτερα, φαίνεται να είναι μια προσπάθεια περιορισμού της επιρροής των υποστηριζόμενων από το Ιράν ένοπλων παρατάξεων, στοχεύοντας τα οικονομικά δίκτυα που στηρίζουν τη δύναμή τους». Υπενθυμίζεται ότι το 2021, επίθεση με drone στόχευσε τον τότε πρωθυπουργό, Μουσταφά αλ-Καντίμι, σε μια απόπειρα δολοφονίας έπειτα από συγκρούσεις δυνάμεων ασφαλείας με υποστηρικτές φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών.

Στο πλαίσιο της τρέχουσας κυβερνητικής έρευνας, η οποία επικεντρώνεται στο Τζουρφ αλ-Σαχάρ της επαρχίας Βαβυλώνας (Babil) –προπύργιο της Κατάιμπ Χεζμπολάχ 50 χιλιόμετρα νότια της Βαγδάτης– αποπέμφθηκαν εννέα ανώτεροι αξιωματούχοι. Ο Αλ-Ζαΐντι διέταξε την παραπομπή όλων των υπόπτων στη Δικαιοσύνη και καρατόμησε τον αρχηγό της αστυνομίας της Βαβυλώνας, τους διοικητές πληροφοριών της επαρχίας και τον διευθυντή της κρατικής Εταιρείας Πετρελαιαγωγών. Παράλληλα, έδωσε εντολή για ανάπτυξη πρόσθετων στρατευμάτων γύρω από το Τζουρφ αλ-Σαχάρ, προετοιμάζοντας την είσοδο κυβερνητικών δυνάμεων στην πόλη, διακινδυνεύοντας άμεση αντιπαράθεση με τους μαχητές. Το οπλοστάσιο της οργάνωσης περιλαμβάνει επιθετικά τυφέκια, πολυβόλα, κατευθυνόμενους αντιαρματικούς πυραύλους, όλμους, ρουκέτες, οπλισμένα drones, καθώς και βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς και πυραύλους κρουζ ιρανικής προέλευσης.

Κατά τη διάρκεια επιθεώρησης στο Τζουρφ αλ-Σαχάρ το Σάββατο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι λαθρέμποροι είχαν τρυπήσει πετρελαιαγωγό 26 ιντσών, ο οποίος μεταφέρει τουλάχιστον 200.000 βαρέλια αργού ημερησίως (σύμφωνα με έγγραφο του ιρακινού υπουργείου Πετρελαίου). Η άντληση γινόταν σε αυτοσχέδιους λάκκους αποθήκευσης στο έδαφος. Εντοπίστηκε επίσης κρυφός εξοπλισμός άντλησης μέσα σε υπόστεγα για την αποφυγή εναέριας επιτήρησης κατά τη φόρτωση βυτιοφόρων, καθώς και ένα μικρό, καμουφλαρισμένο διυλιστήριο. Δύο Ιρακινοί αξιωματούχοι πετρελαίου εκτίμησαν ότι, αν και είναι νωρίς για ακριβή υπολογισμό, η αξία του αργού που υπεξαιρέθηκε από το 2021 ενδέχεται να ανέρχεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.

Η επιχείρηση υλοποιείται με φόντο την κλιμακούμενη αμερικανική πίεση προς το Ιράκ για τον ρόλο των φιλοϊρανικών ομάδων στον ενεργειακό τομέα. Τον Μάιο, η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις στον υφυπουργό Πετρελαίου του Ιράκ για διευκόλυνση της εκτροπής πετρελαίου προς όφελος του Ιράν. Επιπλέον κυρώσεις επιβλήθηκαν σε ηγέτες πολιτοφυλακών και δίκτυα που εκμεταλλεύονταν τον πετρελαϊκό πλούτο, ενώ ρεπορτάζ του Reuters το 2024 ανέφερε ότι ένα αντίστοιχο δίκτυο λαθρεμπορίου μαζούτ (fuel oil) είχε αποφέρει 1 δισεκατομμύριο δολάρια για την Τεχεράνη και τους αντιπροσώπους της.

Διαβάστε ακόμη