Η βολιδοσκόπηση εναλλακτικών αναδόχων για την αντικατάσταση της ρωσικής Rosatom στο έργο επέκτασης του πυρηνικού σταθμού Paks βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη από τη Βουδαπέστη, στο πλαίσιο ευρύτερης αναθεώρησης του σχεδιασμού, σύμφωνα με δημοσίευμα του του Reuters.

Το έργο, το οποίο ανατέθηκε από τον Βίκτορ Όρμπαν στη Rosatom χωρίς διαγωνισμό το 2014, θεωρείται πολιτικά ευαίσθητο και εξαιρετικά δαπανηρό. Η αβεβαιότητα εντείνεται, καθώς τον Αύγουστο μια εκτεταμένη ξηρασία οδήγησε σε σχεδόν πλήρη διακοπή της λειτουργίας των υφιστάμενων αντιδραστήρων. Η επέκταση του Paks αποτελεί το σημαντικότερο πυρηνικό έργο της Rosatom στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την ακύρωση αντίστοιχης σύμβασης από τη Φινλανδία τον Μάιο του 2022. Υπό τον Όρμπαν, υπενθυμίζεται, η Ουγγαρία είχε αντιταχθεί σε οποιεσδήποτε κυρώσεις κατά της ρωσικής πυρηνικής ενέργειας.

Το υπουργικό συμβούλιο του πρωθυπουργού Πέτερ Μαγιάρ αναμένεται να λάβει την τελική απόφαση στα τέλη του τρέχοντος έτους ή στις αρχές του επόμενου. Το έργο, με αρχικό εκτιμώμενο κόστος στα 12,5 δισ. ευρώ, είχε ήδη κοστίσει στην Ουγγαρία πάνω από 2 δισ. ευρώ μέχρι την έναρξη των εργασιών σκυροδέτησης τον Φεβρουάριο.

Πηγή με γνώση της αναθεώρησης ανέφερε ότι εξετάζονται όλα τα σενάρια. Η διαδικασία θα προσδιορίσει τις νομικές, τεχνικές και οικονομικές συνέπειες μιας αλλαγής αναδόχου, καθώς και τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα του έργου.

Καθυστερήσεις και ευρωπαϊκό μπλόκο

Η αρχική σύμβαση με τη Rosatom έχει τροποποιηθεί πέντε φορές, με μια έκτη να βρίσκεται σε εκκρεμότητα. Παράλληλα, συνιστά σοβαρό πλήγμα η δικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου το 2025, η οποία ακύρωσε την έγκριση της κρατικής ενίσχυσης για το έργο από την Κομισιόν.

Δεύτερη κυβερνητική πηγή σημείωσε ότι η διοίκηση συγκλίνει στο συμπέρασμα πως η επέκταση είναι αναγκαία, αλλά η Rosatom δεν πρέπει να συμμετέχει. Παρά το κόστος, η φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση τάσσεται σθεναρά υπέρ της πυρηνικής ενέργειας για την εξισορρόπηση των διακοπτόμενων ανανεώσιμων πηγών, σύμφωνα με το Reuters.

«Η πυρηνική ενέργεια και η εφοδιαστική της αλυσίδα προσφέρουν τις μεγαλύτερες δυνατότητες για τη διασφάλιση και ενίσχυση των δικών μας δυναμικοτήτων», δήλωσε πρόσφατα η Ζούζα Μπέρες, αναπληρώτρια γραμματέας αρμόδια για την πυρηνική ενέργεια στο υπουργείο Οικονομίας. «Θα συνεχίσουμε να βασιζόμαστε σε μεγάλο βαθμό στην πυρηνική ενέργεια», ξεκαθάρισε.

Ως προσωρινή λύση, η Βουδαπέστη επιδιώκει την 20ετή παράταση λειτουργίας των τεσσάρων ρωσικών αντιδραστήρων στο Paks, των οποίων οι άδειες λήγουν μεταξύ 2032 και 2037.

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Πυρηνική Ένωση, το 2025 η Ρωσία προμήθευσε το 23% των ευρωπαϊκών αναγκών σε υπηρεσίες εμπλουτισμού και το 16% του φυσικού ουρανίου. Εάν η Ουγγαρία απορρίψει τη Rosatom, θα κληθεί να απορροφήσει το 1,1 δισ. ευρώ που έχει ήδη καταβάλει στην εταιρεία, συν τις ρήτρες αθέτησης. Οι πηγές τόνισαν ότι ένας Ευρωπαίος εταίρος θα απλοποιούσε το γεωπολιτικό πλαίσιο. Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Rosatom, Αλεξέι Λιχάτσεφ, περιορίστηκε να δηλώσει ότι η εταιρεία αναμένει την ολοκλήρωση της ουγγρικής αξιολόγησης.

Διαβάστε ακόμη