Σημαντική ανάκαμψη καταγράφουν οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή καθώς αυξάνονται τα τάνκερ που καταφέρνουν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ ενώ οι χώρες του Κόλπου ενεργοποιούν εναλλακτικές οδούς μεταφοράς, αναφέρει δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Οι εξελίξεις αυτές περιορίζουν τη δυνατότητα του Ιράν να χρησιμοποιεί την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία ως μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, δημιουργεί όμως έναν νέο και μεγάλο κίνδυνο: να απαντήσει η Τεχεράνη με κλιμάκωση των επιθέσεων.
Οι εξαγωγές αργού από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και άλλους μεγάλους παραγωγούς της περιοχής αυξήθηκαν το Σεπτέμβριο φτάνοντας τα 13 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με στοιχεία της Huax που επικαλείται η Wall Street Journal. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τον περασμένο Φεβρουάριο, όταν οι αντίστοιχες ροές πλησίαζαν τα 19 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
Οι ποσότητες αυτές που μεταφέρθηκαν τόσο μέσω του Ορμούζ όσο και μέσα από παρακαμπτήριες διαδρομές έφτασαν στο 80% των περιφερειακών ροών πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με την Kpler. Η ανάκαμψη αποδίδεται στην αποτελεσματικότερη προστασία των θαλάσσιων μεταφορών από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, αλλά και στην προσαρμογή των παραγωγών και των ναυτιλιακών εταιρειών στις ιρανικές επιθέσεις.
Οι εναλλακτικές διαδρομές του Κόλπου
Η Σαουδική Αραβία άρχισε εκ νέου να εξάγει πετρέλαιο μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης, αφού επισκεύασε τις ζημιές που είχε υποστεί από πλήγματα των φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών του Ιράκ. Οι ποσότητες παραμένουν περιορισμένες και μέρος της παραγωγής προορίζεται για τα εγχώρια διυλιστήρια, ωστόσο ο αγωγός επιτρέπει τη φόρτωση δεξαμενόπλοιων στην Ερυθρά Θάλασσα, με παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ.
Αντίστοιχα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αξιοποιούν τον αγωγό προς το λιμάνι Φουτζάιρα, στον Κόλπο του Ομάν. Παράλληλα, εφαρμόζεται ένα σύνθετο σύστημα κατά το οποίο το αργό φορτώνεται σε τερματικούς σταθμούς εντός του Κόλπου, μεταφέρεται μέσω του Ορμούζ και στη συνέχεια μεταφορτώνεται σε άλλα πλοία ανοικτά του Ομάν για να συνεχίσει προς τις διεθνείς αγορές.
Οι λύσεις αυτές, όμως, είναι ακριβές, δύσχρηστες και ευάλωτες. Οι επιθέσεις με drones από το Ιράκ είχαν οδηγήσει μέσα στο Σεπτέμβριο σε διακοπή λειτουργίας του σαουδαραβικού αγωγού, ενώ οι απειλές των Χούθι αυξάνουν το ρίσκο στην Ερυθρά Θάλασσα. Η Aramco αναγκάστηκε έτσι να κατευθύνει ξανά μεγαλύτερες ποσότητες προς το Ορμούζ.
Το Ιράν δεν μπορεί να εξάγει πετρέλαιο
Σε αντίθεση με τους γείτονές του, το Ιράν δεν διαθέτει αποτελεσματική εναλλακτική έξοδο. Από την επαναφορά του αμερικανικού αποκλεισμού τον Ιούλιο, η Τεχεράνη δεν μπορεί να μεταφέρει νέο αργό μέσω των Στενών. Η οδική μεταφορά εκτιμάται ότι δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 40.000 βαρέλια ημερησίως, έναντι εξαγωγών σχεδόν 2 εκατ. βαρελιών πριν από τον πόλεμο.
Τα ιρανικά αποθέματα που βρίσκονται ήδη φορτωμένα σε πλοία έξω από τη ζώνη αποκλεισμού και εξακολουθούν να αποφέρουν έσοδα έχουν μειωθεί στα 15 εκατ. βαρέλια, από 29 εκατ. στις αρχές Σεπτεμβρίου. Η Kpler εκτιμά ότι, με τον σημερινό ρυθμό, οι ποσότητες αυτές —οι περισσότερες με προορισμό την Κίνα— θα έχουν εξαντληθεί έως τις αρχές ή τα μέσα Οκτωβρίου.
Η απώλεια των πετρελαϊκών εσόδων εντείνει την πίεση σε μια οικονομία που ήδη δοκιμάζεται από τις κυρώσεις και το κόστος του πολέμου. Ταυτόχρονα, αποδυναμώνει ένα από τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά όπλα της Τεχεράνης, καθώς η απειλή διακοπής των παγκόσμιων ενεργειακών ροών χάνει μέρος της αποτελεσματικότητάς της.
Ο φόβος για επιθέσεις σε λιμάνια και διυλιστήρια
Ακριβώς αυτή η αποδυνάμωση αυξάνει τον κίνδυνο μιας πιο επιθετικής ιρανικής αντίδρασης. Περιφερειακοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης μπορούν να αλλάξουν γρήγορα τακτική, εξαπολύοντας επιθέσεις ενάντια σε λιμάνια, αγωγούς και διυλιστήρια. Παράλληλα, η Τεχεράνη διευρύνει την πίεση στην Ερυθρά Θάλασσα μέσω των συμμάχων της Χούθι, οι οποίοι έχουν πλήξει σαουδαραβικούς στόχους και απειλούν τις θαλάσσιες μεταφορές.
Οι επιθέσεις στα Στενά παρουσιάζουν προσωρινή ύφεση. Η βρετανική υπηρεσία UKMTO ανέφερε ότι δεν είχε επιβεβαιωθεί νέο περιστατικό στο Ορμούζ κατά τις τελευταίες 72 ώρες, με την τελευταία καταγεγραμμένη επίθεση να έχει πραγματοποιηθεί τις 23 Σεπτεμβρίου. Αναλυτές εκτιμούν ότι η παύση ενδέχεται να αποτέλεσε δοκιμή των προθέσεων της Ουάσιγκτον για μια συμφωνία, χωρίς να αποκλείουν την επανάληψη των χτυπημάτων.
Η μεγάλη άνοδος των εξαγωγών πετρελαίου της Μέσης Ανατολής έχει περιορίσει προς το παρόν την πίεση στις τιμές με αποτέλεσμα το πετρέλαιο να διαπραγματεύεται σήμερα κοντά στα 104 δολάρια το βαρέλι. Όσο όμως δεν διαφαίνεται προοπτική οριστικής διευθέτησης της σύγκρουσης, υπάρχει κίνδυνος οι τιμές του πετρελαίου να αυξηθούν ξανά, σημειώνει η Wall Street Journal.
Aρκεί ένα πετυχημένο πλήγμα σε κρίσιμη ενεργειακή υποδομή ώστε οι εξαγωγές να υποχωρήσουν και να δούμε νέο κύμα ανατιμήσεων σε πετρέλαιο, βενζίνη και ντίζελ.
Διαβάστε ακόμη
