Η πράσινη τεχνολογία επιτρέπει πλέον στους καταναλωτές να μειώσουν δραστικά το ενεργειακό τους κόστος, συμβάλλοντας παράλληλα στην αποσυμφόρηση του πεπαλαιωμένου ευρωπαϊκού δικτύου. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αγγίξει τα υψηλά επίπεδα της ενεργειακής κρίσης του 2022, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν αναδεικνύει την έντονη μεταβλητότητα των ορυκτών καυσίμων. Κατά συνέπεια, οι τιμές της ενέργειας αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα και το επόμενο έτος, με την Ευρώπη να σπεύδει να αναπληρώσει τα μειούμενα αποθέματα ενόψει του χειμώνα.

Τον Ιούνιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε από τα νοικοκυριά να περιορίσουν την κατανάλωση κατά τις ώρες αιχμής για να ανακουφίσουν το υπερφορτωμένο σύστημα, το οποίο πιέζεται περαιτέρω από τα νέα κέντρα δεδομένων που αναπτύσσονται ραγδαία λόγω της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ). Αν και οι καταναλωτές μοιάζουν ανίσχυροι απέναντι στην κρίση, διαθέτουν τη δυνατότητα να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης.

Ο ρόλος του «έξυπνου» καταναλωτή

Ο διευθύνων σύμβουλος ενσωμάτωσης δικτύων της Hitachi Energy, Νίκλας Πέρσον, εξηγεί στο Euronews ότι οι καταναλωτές μετατρέπονται σε κρίσιμους συμμετέχοντες του ενεργειακού οικοσυστήματος. Η έξυπνη φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων, τα ευέλικτα συστήματα θέρμανσης και τα φωτοβολταϊκά μειώνουν την πίεση κατά τις ώρες αιχμής. Ωστόσο, το υψηλό κόστος εγκατάστασης αποκλείει εκατομμύρια πολίτες από αυτές τις λύσεις.

Η εναλλακτική έρχεται μέσω των προγραμμάτων απόκρισης ζήτησης (demand-response) με τη χρήση έξυπνων μετρητών, που προσφέρουν φθηνότερο ρεύμα σε συγκεκριμένες ώρες. Η διείσδυση των μετρητών διαφέρει: η Δανία και η Σουηδία καταγράφουν υψηλά ποσοστά, ενώ στη Γερμανία μόλις το 5,9% των συνδέσεων διαθέτει έξυπνο μετρητή, σημειώνοντας οριακή αύξηση 1,5% το τελευταίο εξάμηνο. Παράλληλα, τα νοικοκυριά με φωτοβολταϊκά και μπαταρίες πωλούν ανανεώσιμη ενέργεια στο δίκτυο τις απογευματινές ώρες, μειώνοντας περαιτέρω τους λογαριασμούς τους.

Σύμφωνα με το ενεργειακό ινστιτούτο Ember, η έξυπνη φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων στην Ισπανία θα μπορούσε να απορροφήσει το 3% της ωριαίας αιχμής από αιολικά και φωτοβολταϊκά. Το ποσοστό θεωρείται κρίσιμο, καθώς τον Μάιο του 2026 εκτιμάται ότι περικόπηκε (curtailed) το 10% της μηνιαίας ισπανικής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.

Ο σκόπελος των πεπαλαιωμένων υποδομών

Ο κ. Πέρσον επισημάνει ότι η συμμετοχή των πολιτών προϋποθέτει τον εκσυγχρονισμό του ευρωπαϊκού δικτύου, το οποίο σχεδιάστηκε αρχικά για τον άνθρακα και το φυσικό αέριο. Έκθεση της Ember από τον Απρίλιο καταδεικνύει ότι οι συμφορήσεις στις υποδομές μεταφοράς θέτουν σε κίνδυνο πάνω από 120 GW αναμενόμενων έργων ΑΠΕ. Ενδεικτικά, μια μονάδα 1 GW τροφοδοτεί 876.000 νοικοκυριά ετησίως, υπολογίζοντας μέση κατανάλωση 10.000 kWh.

Η μετάβαση απαιτεί τη σύμπραξη διαχειριστών, εταιρειών τεχνολογίας και κρατών. Επιβάλλεται η αναβάθμιση των διαδρόμων μεταφοράς, η ταχύτερη αδειοδότηση νέων έργων και η ενίσχυση των διασυνδέσεων μεταξύ των χωρών.

Η σημασία των υποδομών αυξάνεται κατακόρυφα εν μέσω εξηλεκτρισμού της οικονομίας. Η Τουρκία, η οποία συνδιοργανώνει την COP31 τον Νοέμβριο, στοχεύει να αυξήσει το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στο 35% της παγκόσμιας ζήτησης έως το 2035, από περίπου 20% σήμερα. Οι αναλυτές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η επίτευξη του στόχου μέσω μονάδων φυσικού αερίου θα υπονομεύσει τους κλιματικούς στόχους.

Η Hitachi Energy ξεκαθαρίζει ότι δεν προσφέρει κάθε μορφή εξηλεκτρισμού το ίδιο κλιματικό όφελος και τα δίκτυα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως κρίσιμη εθνική υποδομή, ισάξια με τους αυτοκινητόδρομους και τους σιδηροδρόμους. Χωρίς επαρκείς επενδύσεις στη μεταφορά και τη διανομή, η ενσωμάτωση της καθαρής ενέργειας καθίσταται αδύνατη. Όπως καταλήγει ο επικεφαλής της εταιρείας, αν ο εξηλεκτρισμός αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της απανθρακοποίησης, το δίκτυο αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του εξηλεκτρισμού.

Διαβάστε ακόμη