Το ράλι των τιμών στο φυσικό αέριο ωθεί τις ευρωπαϊκές εταιρείες κοινής ωφέλειας πίσω στον άνθρακα, με την ηλεκτροπαραγωγή από το πλέον ρυπογόνο καύσιμο να αναμένεται να αυξηθεί κατά 25% το επόμενο εξάμηνο, αντισταθμίζοντας την αντίστοιχη πτώση της παραγωγής από μονάδες αερίου, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.
Ο πόλεμος Ιράν-ΗΠΑ έχει προκαλέσει «ασφυξία» στις αποστολές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ, εκτινάσσοντας τον τρέχοντα μήνα την ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου πάνω από τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας υψηλό τριετίας.
Σύμφωνα με τα δεδομένα της εταιρείας αναλύσεων ICIS, η εξέλιξη αυτή κατέστησε τις μονάδες άνθρακα και λιγνίτη κατά μέσο όρο πιο κερδοφόρες σε σχέση με τις αντίστοιχες μονάδες φυσικού αερίου για πρώτη φορά από το 2024. Η ανατροπή των οικονομικών δεδομένων ανέκοψε την πορεία σταδιακής απόσυρσης του άνθρακα από το ευρωπαϊκό ενεργειακό μείγμα. Ωστόσο, το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας διαθέτει περιορισμένη ευελιξία εάν οι τιμές του φυσικού αερίου αυξηθούν περαιτέρω, καθώς η ικανότητα της Ευρώπης να στραφεί ξανά στον άνθρακα είναι πλέον συμπιεσμένη μετά από πολυετείς διακοπές λειτουργίας μονάδων.
Βάσει των στοιχείων της Eurostat, το μερίδιο του άνθρακα στην ευρωπαϊκή ηλεκτροπαραγωγή είχε υποχωρήσει από το 33% το 1990 στο ιστορικό χαμηλό του 9,2% το 2025. Αν και οι κυβερνήσεις έχουν κλείσει σημαντικό μέρος της εγκατεστημένης ισχύος άνθρακα υπέρ των ΑΠΕ, οι υψηλές τιμές αερίου καθιστούν τις εναπομείνασες μονάδες οικονομικά ελκυστικές. Ο δείκτης κερδοφορίας της παραγωγής από άνθρακα έχει εκτοξευθεί από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ ο αντίστοιχος δείκτης για το φυσικό αέριο έχει κατακρημνιστεί.
Οι εταιρείες κοινής ωφέλειας βασίζονται στις θερμικές μονάδες για την εξισορρόπηση του συστήματος, ιδίως όταν η παραγωγή των ΑΠΕ δεν καλύπτει τη ζήτηση ή όταν η ηλιακή παραγωγή μειώνεται τον χειμώνα. Ως εκ τούτου, η Ευρώπη αναμένεται να στηριχθεί στον άνθρακα για τους επόμενους δύο χειμώνες, σύμφωνα με το Reuters
Η στροφή αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και καταναλωτή φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τον πάροχο δεδομένων Veyt, η παραγωγή από άνθρακα αναμένεται να αγγίξει το πρακτικό της όριο το τέταρτο τρίμηνο, ισοφαρίζοντας την υψηλότερη τριμηνιαία απόδοση που έχει καταγράψει ποτέ ο εναπομείνας στόλος. Η διαθέσιμη πλεονάζουσα ισχύς περιορίζεται από τη διαθεσιμότητα των εγκαταστάσεων και όχι από το κόστος, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια στους παραγωγούς να αντιδράσουν σε νέα εκτίναξη των τιμών αερίου μέσω αλλαγής καυσίμου (fuel switching).
«Ακόμη και αν η τιμή του φυσικού αερίου αγγίξει τα 100 ευρώ/MWh, ο τομέας ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα μπορούσε να αντιδράσει πολύ περισσότερο», δήλωσε ο αναλυτής της ICIS, Φλόριαν Μπένκε. Συνολικά, η χρήση άνθρακα στην Ευρώπη αναμένεται να αυξηθεί κατά 27% το τέταρτο τρίμηνο, αγγίζοντας τη μέγιστη δυνατή καύση, όσο το αέριο παραμένει ασύμφορο.
Ο άνθρακας αναμένεται να παραμείνει φθηνότερος από το φυσικό αέριο για ηλεκτροπαραγωγή καθ’ όλη τη διάρκεια του επόμενου έτους και πιθανώς έως τον Μάρτιο του 2028, σύμφωνα με την αναλύτρια της Veyt, Μάρτα Βρονισέφσκα. Οι μακροπρόθεσμες τιμές του φυσικού αερίου (longer-dated) υποδεικνύουν ότι οι traders αναμένουν παρατεταμένους περιορισμούς στην προσφορά. Η ευελιξία του συστήματος, άλλωστε, μειώθηκε περαιτέρω με την απενεργοποίηση του τελευταίου πυρηνικού σταθμού της Γερμανίας το 2023.
Διαβάστε ακόμη
