Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν με σχέδια για τη δημιουργία ενός διεθνούς συνασπισμού με στόχο το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με τηλεγράφημα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που είδε το Reuters, καθώς οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύονται λόγω φόβων για παρατεταμένες διαταραχές στις παγκόσμιες προμήθειες καυσίμων.

Δύο μήνες μετά την έναρξη του πολέμου που ξεκίνησε με αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν, η κρίσιμη αυτή θαλάσσια δίοδος παραμένει κλειστή, διακόπτοντας το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αυτό έχει οδηγήσει σε απότομη αύξηση των διεθνών τιμών ενέργειας και έχει εντείνει τις ανησυχίες για τον κίνδυνο οικονομικής ύφεσης.

Οι προσπάθειες επίλυσης της σύγκρουσης έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, με κατάπαυση του πυρός να ισχύει από τις 8 Απριλίου, αλλά το Ιράν εξακολουθεί να αποκλείει τα στενά ως απάντηση στον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, που αποτελούν τη βασική οικονομική σανίδα σωτηρίας της χώρας.

Σχέδια για νέα πλήγματα στο Ιράν, με το βλέμμα στα Στενά του Ορμούζ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ενημερωθεί την Πέμπτη για σχέδια νέων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, με στόχο να καταστεί η Τεχεράνη πιο ευέλικτη στις διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά ζητήματα, ανέφερε αργά την Τετάρτη ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios. Η είδηση αυτή ενίσχυσε περαιτέρω τις τιμές του πετρελαίου, με το Brent να ξεπερνά προσωρινά τα 126 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Οι τιμές του Brent έχουν διπλασιαστεί από την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, εντείνοντας τον πληθωρισμό και αυξάνοντας τις τιμές των καυσίμων παγκοσμίως σε πολιτικά επώδυνα επίπεδα. Η Τεχεράνη προειδοποίησε την Τετάρτη για «πρωτοφανή στρατιωτική δράση» απέναντι στη συνεχιζόμενη αμερικανική παρεμπόδιση πλοίων που συνδέονται με το Ιράν, γεγονός που, μαζί με την πιθανότητα νέων αμερικανικών επιθέσεων, υποδηλώνει περαιτέρω διαταραχές στην προμήθεια πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.

Ένα ακόμη σχέδιο που θα παρουσιαστεί στον Τραμπ αφορά την ανάληψη ελέγχου μέρους των Στενών του Ορμούζ για την επαναλειτουργία τους στη διεθνή εμπορική ναυσιπλοΐα, ενδεχομένως ακόμη και με χερσαίες δυνάμεις. Παράλληλα, σε ένδειξη ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν και σενάριο αποκλιμάκωσης, το τηλεγράφημα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ καλεί συμμαχικές χώρες να συμμετάσχουν σε νέο συνασπισμό με την ονομασία Maritime Freedom Construct (MFC), με σκοπό να διασφαλιστεί η ασφαλής ναυσιπλοΐα στα στενά.

«Το MFC αποτελεί κρίσιμο πρώτο βήμα για τη δημιουργία μιας μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής θαλάσσιας ασφάλειας στη Μέση Ανατολή», αναφέρει το τηλεγράφημα, το οποίο επρόκειτο να παρουσιαστεί προφορικά στις συνεργαζόμενες χώρες έως την 1η Μαΐου. Η Γαλλία, η Βρετανία και άλλες χώρες έχουν ήδη συζητήσει πιθανή συμβολή τους, αλλά ξεκαθάρισαν ότι θα βοηθήσουν στο άνοιγμα των στενών μόνο μετά τη λήξη της σύγκρουσης.

Το Πακιστάν επιδιώκει αποφυγή κλιμάκωσης, το Ιράν ζητά χρόνο

Το Πακιστάν, που λειτουργεί ως διαμεσολαβητής, προσπαθεί να αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση ενώ οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν μηνύματα για πιθανή συμφωνία, σύμφωνα με πακιστανική πηγή. Η τελευταία ιρανική πρόταση προβλέπει αναβολή των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα έως την επίσημη λήξη της σύγκρουσης και την επίλυση των ζητημάτων ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, αυτό δεν ικανοποιεί την απαίτηση του Τραμπ να τεθεί το πυρηνικό ζήτημα άμεσα στο τραπέζι.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη διατυπώσει «παρατηρήσεις» επί της ιρανικής πρότασης και πλέον αναμένουν απάντηση από την Τεχεράνη. «Οι Ιρανοί ζήτησαν χρόνο έως το τέλος της εβδομάδας», δήλωσε η πηγή στο Reuters. Το Ιράν επιδιώκει αμερικανική αναγνώριση του δικαιώματός του στον εμπλουτισμό ουρανίου για ειρηνικούς, πολιτικούς σκοπούς. Διαθέτει απόθεμα περίπου 440 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60%, ποσότητα που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για αρκετά πυρηνικά όπλα εάν εμπλουτιστεί περαιτέρω.

Στα 25 δισ. δολάρια το κόστος του πολέμου για τις ΗΠΑ έως τώρα

Ο πόλεμος έχει ήδη κοστίσει στις ΗΠΑ περίπου 25 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Πενταγώνου, στην πρώτη επίσημη εκτίμηση για το οικονομικό βάρος της σύγκρουσης.
Στο Ιράν, το εθνικό νόμισμα κατέγραψε νέο ιστορικό χαμηλό την Τετάρτη, ενώ ο πληθωρισμός ανήλθε στο 65,8% για τον μήνα έως τις 20 Απριλίου. Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, δήλωσε ότι το Ιράν έχει εκτελέσει τουλάχιστον 21 άτομα και έχει συλλάβει περισσότερους από 4.000 ανθρώπους για υποθέσεις εθνικής ασφάλειας από την έναρξη του πολέμου.

Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής και επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχάμεντ Μπαγέρ Καλιμπάφ, κατηγόρησε τον Τραμπ ότι επιδιώκει να διχάσει τους Ιρανούς και να εξαναγκάσει τη χώρα σε παράδοση μέσω του αποκλεισμού. Την Τρίτη, ο Τραμπ συζήτησε με αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες τρόπους περιορισμού των επιπτώσεων μιας πιθανής παράτασης του αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών για μήνες, εφόσον κριθεί απαραίτητο. Παράλληλα, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εξετάζουν και πιθανά σενάρια αντίδρασης του Ιράν σε περίπτωση που ο Τραμπ ανακηρύξει μονομερώς νίκη.

Διαβάστε ακόμη