Η πολιτική σκηνή της Ουγγαρίας αλλάζει σελίδα, καθώς μετά από 16 χρόνια στην εξουσία, ο Βίκτορ Όρμπαν ηττήθηκε στις βουλευτικές εκλογές, ανοίγοντας τον δρόμο για τον 45χρονο Πέτερ Μαγιάρ και το κόμμα Tisza. Η νίκη του δεν αποτελεί απλώς εναλλαγή προσώπων, αλλά ενδεχομένως και αλλαγή κατεύθυνσης, ιδίως σε ό,τι αφορά την ενεργειακή πολιτική, το περιβάλλον και τις σχέσεις της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Όρμπαν είχε επανειλημμένα συγκρουστεί με την ευρωπαϊκή γραμμή για το κλίμα, χαρακτηρίζοντας τους στόχους της ΕΕ «ουτοπική φαντασία». Θεωρούσε πως οι πολιτικές αυτές αύξαναν το ενεργειακό κόστος και υπονόμευαν τη μεσαία τάξη. Στην πράξη, η κυβέρνησή του συχνά ακολουθούσε πορεία αντίθετη από τους στόχους μηδενικών εκπομπών που η ίδια είχε δεσμευτεί να υπηρετήσει. Η ήττα του, λοιπόν, γεννά το ερώτημα: αλλάζει και η πορεία της χώρας ή απλώς αλλάζει ο οδηγός;

Νέα ηγεσία, παλιές προκλήσεις

Ο Πέτερ Μαγιάρ, αν και πρώην μέλος στο κόμμα Fidesz του Όρμπαν, εμφανίζεται με διαφορετική ατζέντα, σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του euronews. Η προεκλογική του εκστρατεία στηρίχθηκε σε δύο βασικούς άξονες: την πάταξη της διαφθοράς και την αποκατάσταση των σχέσεων με την ΕΕ. Παράλληλα, το κόμμα του, με κεντροδεξιό και φιλοευρωπαϊκό προσανατολισμό, υποσχέθηκε να αποσυνδέσει τα περιβαλλοντικά ζητήματα από πολιτικά παζάρια και να ενισχύσει τους ανεξάρτητους μηχανισμούς προστασίας της φύσης. «Οι επενδύσεις δεν μπορούν να θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των πολιτών», ανέφερε χαρακτηριστικά το Tisza, σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τονίζοντας πως η ανταγωνιστικότητα δεν πρέπει να χτίζεται εις βάρος του περιβάλλοντος. Το μήνυμα είναι σαφές: ανάπτυξη χωρίς οικολογικό κόστος ή τουλάχιστον με μικρότερο τίμημα.

Ενεργειακή στροφή με φόντο τη Μόσχα

Ένα από τα πιο φιλόδοξα στοιχήματα της νέας κυβέρνησης είναι η ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία έως το 2035. Πρόκειται για μια σαφή διαφοροποίηση από την πολιτική Όρμπαν, ο οποίος όχι μόνο αντιστάθηκε στις ευρωπαϊκές κυρώσεις για το ρωσικό πετρέλαιο μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, αλλά ενίσχυσε κιόλας τις εισαγωγές φθηνής ρωσικής ενέργειας. Αν και αυτή η στρατηγική κράτησε τις τιμές χαμηλές, άφησε τη χώρα εκτεθειμένη σε γεωπολιτικούς κραδασμούς. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Ζαν-Νοέλ Μπαρό στο ραδιοφωνικό δίκτυο RFI ο Βλαντίμιρ Πούτιν χάνει «τον Δούρειο Ίππο του στην Ευρωπαϊκή Ένωση» με την ήττα του Βίκτορ Ορμπαν στην Ουγγαρία, καλώντας τον νεοεκλεγέντα πρωθυπουργό Πέτερ Μαγιάρ να άρει το ουγγρικό βέτο για την χορήγηση βοήθειας στην Ουκρανία.

Ο Μαγιάρ επιχειρεί τώρα να αλλάξει το ενεργειακό «DNA» της Ουγγαρίας, δεσμευόμενος να διπλασιάσει το ποσοστό των ανανεώσιμων πηγών έως το 2040. Η χώρα έχει ήδη σημειώσει πρόοδο, κυρίως στην ηλιακή ενέργεια, ενώ η απομάκρυνση από τον άνθρακα έχει συμβάλει σε σταδιακή μείωση των εκπομπών. Ωστόσο, τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να κυριαρχούν στο ενεργειακό μείγμα.

Το δίλημμα των μπαταριών

Ιδιαίτερο βάρος δίνει το Tisza, σύμφωνα με το euronews, στην αντιμετώπιση των ρυπογόνων βιομηχανιών, με αιχμή του δόρατος τα εργοστάσια μπαταριών. Τα τελευταία χρόνια, εγκαταστάσεις κινεζικών, νοτιοκορεατικών και ιαπωνικών συμφερόντων πολλαπλασιάστηκαν στη χώρα, ενισχυμένες από κρατικές επιδοτήσεις και χαλαρή εποπτεία. Ωστόσο, πίσω από την «πράσινη» βιτρίνα της ηλεκτροκίνησης, αναδύθηκαν σοβαρά περιβαλλοντικά ζητήματα: τοξική ατμοσφαιρική ρύπανση, μόλυνση υδροφόρων οριζόντων και παράνομη διαχείριση αποβλήτων. Η νέα κυβέρνηση υπόσχεται αυστηρότερους ελέγχους, διαφάνεια και τη δυνατότητα ακόμη και διακοπής λειτουργίας επιβλαβών μονάδων.

Το νερό ως το νέο «χρυσάφι»

Πέρα από την ενέργεια και τη βιομηχανία, η Ουγγαρία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια λιγότερο ορατή αλλά εξίσου κρίσιμη κρίση: το νερό. Οι ξηρασίες και οι καύσωνες έχουν επιβαρύνει σοβαρά τα αποθέματα, με τον Δούναβη και τον Τίσα να φτάνουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα στις αρχές του 2025. Το 2024, μια παρατεταμένη περίοδος ξηρασίας προκάλεσε ζημιές άνω των 100 δισεκατομμυρίων φιορινιών στον αγροτικό τομέα. Ταυτόχρονα, η κακή επεξεργασία λυμάτων και η υπερβολική εξάρτηση από τα υπόγεια ύδατα επιδεινώνουν την κατάσταση.

Η απάντηση του Μαγιάρ περιλαμβάνει εκτεταμένες υποδομές αποθήκευσης νερού, εκσυγχρονισμό των αρδευτικών συστημάτων και προσαρμογή της γεωργίας στην κλιματική πραγματικότητα. Κάποιες βάσεις έχουν ήδη τεθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση, με έργα επέκτασης καναλιών και ενίσχυσης της αποθηκευτικής ικανότητας.

Διαβάστε ακόμη