Τα φωτοβολταϊκά πάνελ αποτελούν για πολλούς μια αξιόλογη επένδυση σε βάθος χρόνου, καθώς μπορούν να μειώσουν το ενεργειακό κόστος και να περιορίσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Παρότι τα φωτοβολταϊκά συστήματα απαιτούν σχετικά λίγη συντήρηση, η τακτική φροντίδα και ο σωστός καθαρισμός τους συμβάλλουν στη διατήρηση της απόδοσής τους για πολλά χρόνια, με διάρκεια ζωής που μπορεί να φτάσει έως και τα 30 έτη.

Καθαρισμός και συχνότητα συντήρησης των φωτοβολταϊκών πάνελ

Ο τακτικός καθαρισμός των φωτοβολταϊκών πάνελ είναι σημαντικός για τη διατήρηση της αποδοτικότητάς τους. Σε γενικές γραμμές, συνιστάται ο καθαρισμός τους κάθε 12–18 μήνες, καθώς η συσσώρευση σκόνης, βρωμιάς και άλλων ρύπων μπορεί να περιορίσει την ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας που φτάνει στην επιφάνειά τους και, κατ’ επέκταση, να επηρεάσει την απόδοσή τους.

Η συχνότητα του καθαρισμού δεν είναι ίδια για όλες τις εγκαταστάσεις και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις τοπικές συνθήκες. Σε περιοχές με συχνές βροχοπτώσεις, η φυσική απομάκρυνση της σκόνης και των ρύπων από το νερό της βροχής μπορεί να μειώσει την ανάγκη για συχνό καθαρισμό. Αντίθετα, σε ξηρές περιοχές με αυξημένη παρουσία σκόνης και γύρης, τα πάνελ ενδέχεται να χρειάζονται καθαρισμό σε μικρότερα χρονικά διαστήματα.

Στα φωτοβολταϊκά πάνελ που είναι εγκατεστημένα σε στέγες, η κλίση τους σε συνδυασμό με τη βροχή συμβάλλει σημαντικά στη διατήρηση της επιφάνειάς τους καθαρής. Αντίθετα, τα πάνελ που είναι τοποθετημένα στο έδαφος είναι περισσότερο εκτεθειμένα σε σκόνη, φύλλα και άλλους ρύπους και ενδέχεται να απαιτούν συχνότερη φροντίδα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η εγκατάσταση βρίσκεται κοντά σε δέντρα. Το τακτικό κλάδεμα των κλαδιών βοηθά να αποφεύγεται η συσσώρευση φύλλων πάνω στα πάνελ, ενώ παράλληλα περιορίζεται η σκίαση που μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή ενέργειας. Παράλληλα, σε περιοχές όπου υπάρχουν πολλά πουλιά, τα περιττώματά τους μπορούν να δημιουργήσουν επίμονους ρύπους στην επιφάνεια των πάνελ και να καταστήσουν απαραίτητο τον συχνότερο καθαρισμό.

Κόστος και σωστός τρόπος καθαρισμού των φωτοβολταϊκών πάνελ

Το κόστος καθαρισμού των φωτοβολταϊκών πάνελ εξαρτάται κυρίως από τη θέση τους, το ύψος στο οποίο είναι εγκατεστημένα και το πόσο εύκολη είναι η πρόσβαση σε αυτά. Όταν τα πάνελ βρίσκονται σε εύκολα προσβάσιμο σημείο, ο καθαρισμός μπορεί να πραγματοποιηθεί και από τον ίδιο τον ιδιοκτήτη, αρκεί να τηρούνται οι απαραίτητες προφυλάξεις ασφαλείας. Αν όμως βρίσκονται σε μεγάλο ύψος ή η πρόσβαση σε αυτά είναι δύσκολη, είναι προτιμότερο να αναλάβει την εργασία ένας επαγγελματίας.

Για την απομάκρυνση της απλής σκόνης και των ελαφρών ρύπων, στις περισσότερες περιπτώσεις αρκεί ένα λάστιχο κήπου με ήπια ροή νερού. Εφόσον τα πάνελ μπορούν να προσεγγιστούν από το έδαφος, ο καθαρισμός με αυτόν τον τρόπο είναι γρήγορος και σχετικά απλός. Σε περίπτωση, όμως, που υπάρχουν πιο επίμονοι ρύποι, όπως ξεραμένα περιττώματα πουλιών ή συσσωρευμένη βρωμιά, απαιτείται πιο σχολαστικός καθαρισμός με κατάλληλο εξοπλισμό.

Για τον καθαρισμό μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

  • μαλακή βούρτσα με μακρύ κοντάρι,
  • βιοδιασπώμενο και ήπιο σαπούνι,
  • ειδικό μαλακό υαλοκαθαριστικό για φωτοβολταϊκά πάνελ.

Πριν από την έναρξη του καθαρισμού, είναι απαραίτητο να υπάρχει ασφαλής πρόσβαση στα πάνελ και να γνωρίζετε τη σωστή διαδικασία απενεργοποίησης του φωτοβολταϊκού συστήματος.

Ο καθαρισμός είναι προτιμότερο να πραγματοποιείται σε δροσερές καιρικές συνθήκες. Όταν τα πάνελ είναι πολύ ζεστά, το νερό εξατμίζεται γρήγορα από την επιφάνειά τους και μπορεί να αφήσει σημάδια ή υπολείμματα. Πριν ξεκινήσετε, θα πρέπει επίσης να απενεργοποιήσετε το σύστημα, ακολουθώντας τις οδηγίες του κατασκευαστή ή του εγκαταστάτη.

Παράλληλα, είναι σημαντικό να ελέγξετε την κατάσταση των καλωδίων. Αν εντοπίσετε φθαρμένα ή κατεστραμμένα καλώδια, δεν θα πρέπει να συνεχίσετε τον καθαρισμό. Η εργασία πρέπει να διακοπεί και να ενημερωθεί ο εγκαταστάτης, καθώς ένα κατεστραμμένο ηλεκτρικό καλώδιο μπορεί να δημιουργήσει κίνδυνο ηλεκτροπληξίας.

Όπου είναι δυνατόν, ο καθαρισμός θα πρέπει να γίνεται από το έδαφος, ώστε να αποφεύγεται η εργασία σε ύψος. Η χρήση σκάλας ή η πρόσβαση στη στέγη χωρίς τον κατάλληλο εξοπλισμό και εκπαίδευση μπορεί να είναι επικίνδυνη. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η ασφαλέστερη επιλογή είναι η ανάθεση της εργασίας σε εξειδικευμένο επαγγελματία.

Για την απομάκρυνση της βρωμιάς, των περιττωμάτων των πουλιών και άλλων υπολειμμάτων, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια μαλακή βούρτσα μαζί με ήπιο σαπούνι. Στη συνέχεια, τα πάνελ πρέπει να ξεπλένονται με δροσερό νερό. Ένα μαλακό ειδικό υαλοκαθαριστικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απομάκρυνση της περίσσειας νερού από την επιφάνειά τους.

Χρήση υγρού πιάτων

Η χρήση κοινού υγρού πιάτων δεν συνιστάται για τον καθαρισμό των φωτοβολταϊκών πάνελ. Αν δεν ξεπλυθεί σωστά, μπορεί να αφήσει ένα λεπτό στρώμα στην επιφάνεια, με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται ευκολότερα σκόνη. Επιπλέον, ορισμένα προϊόντα περιέχουν ισχυρές χημικές ουσίες που ενδέχεται να επηρεάσουν τις ειδικές επιστρώσεις των πάνελ.

Για τον λόγο αυτό, προτιμάται η χρήση ήπιου, βιοδιασπώμενου σαπουνιού και νερού, είτε με μαλακό σφουγγάρι είτε με λάστιχο κήπου και χαμηλή πίεση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό είναι αρκετό για την απομάκρυνση της σκόνης και της βρωμιάς.

Αποφυγή πατήματος πάνω στα πάνελ

Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να πατάτε πάνω στα φωτοβολταϊκά πάνελ κατά τη διάρκεια του καθαρισμού. Τα πάνελ δεν είναι σχεδιασμένα για να υποστηρίζουν το βάρος ενός ανθρώπου και η άσκηση πίεσης πάνω τους μπορεί να προκαλέσει ρωγμές ή ακόμη και να οδηγήσει σε θραύση.

Επιπλέον, η επιφάνειά τους μπορεί να είναι ιδιαίτερα ολισθηρή, ειδικά όταν είναι βρεγμένη, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ατυχήματος όταν η εργασία πραγματοποιείται σε ύψος.

Χρήση πιεστικού

Η χρήση πιεστικού υψηλής πίεσης θα πρέπει επίσης να αποφεύγεται. Η μεγάλη πίεση του νερού μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στις στεγανοποιήσεις και στις καλωδιώσεις των πάνελ, αυξάνοντας τον κίνδυνο εισροής νερού και πρόκλησης ζημιών στο σύστημα. Για τον καθαρισμό των φωτοβολταϊκών πάνελ, ένα λάστιχο κήπου με ήπια ροή νερού είναι συνήθως αρκετό.

Καθαρισμός των πάνελ από το έδαφος

Ο καθαρισμός από το έδαφος αποτελεί μία από τις ασφαλέστερες μεθόδους, όταν η εγκατάσταση το επιτρέπει. Για τον σκοπό αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα λάστιχο με κατάλληλο ακροφύσιο, ώστε η ροή του νερού να φτάνει μέχρι τα πάνελ. Για πιο σχολαστικό καθαρισμό, μπορεί να χρησιμοποιηθεί παράλληλα μια μαλακή βούρτσα με μακρύ κοντάρι.

Κατά τη διάρκεια της εργασίας θα πρέπει να στέκεστε σε σταθερό και επίπεδο έδαφος και να απομακρύνετε ή να προσέχετε τυχόν αντικείμενα που βρίσκονται γύρω σας. Αν χρειάζεται να τεντώνεστε υπερβολικά ή δυσκολεύεστε να φτάσετε τα πάνελ με ασφάλεια, είναι προτιμότερο να απευθυνθείτε σε επαγγελματία για τον καθαρισμό.

Η ρουτίνα φροντίδας των φωτοβολταϊκών: τι να ελέγχετε και πότε

  • Κάθε 12–18 μήνες: Καθαρίζετε τα φωτοβολταϊκά πάνελ σας. Αυτό τα διατηρεί απαλλαγμένα από σκόνη και βρωμιά και βοηθά να λειτουργούν αποδοτικά.
  • Κάθε ένα έως δύο χρόνια: Επιθεωρείτε τα πάνελ σας ή αναθέτετε την επιθεώρηση σε επαγγελματία. Αυτό θα βοηθήσει στον εντοπισμό τυχόν προβλημάτων από φθορά, προβλημάτων στις καλωδιώσεις ή ζημιών από το νερό.
  • Κάθε τρία έως πέντε χρόνια: Κάνετε έναν πλήρη επαγγελματικό έλεγχο για την ανίχνευση μικρών ρωγμών ή προβλημάτων στον αντιστροφέα. Ελέγξτε την πολιτική εγγύησης του εγκαταστάτη σας, καθώς ορισμένοι εγκαταστάτες απαιτούν πλήρη έλεγχο μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, προκειμένου να παραμένει σε ισχύ η εγγύηση.

Διαβάστε ακόμα