Μια νέα, ασυνήθιστη συνήθεια κερδίζει έδαφος στη Νιγηρία, καθώς φωτοβολταϊκά πάνελ, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας και μετατροπείς ρεύματος (inverters) αποκτούν θέση στις λίστες γαμήλιων δώρων, πλάι στα καθιερωμένα δώρα για το σπίτι, όπως τα λευκά είδη και οι ηλεκτρικές συσκευές.

Η ενεργειακή κρίση, οι υψηλές τιμές των καυσίμων και το χαμηλότερο κόστος της κινεζικής τεχνολογίας μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια σε ένα από τα πιο περιζήτητα προϊόντα της αγοράς, αλλάζοντας τις καταναλωτικές συνήθειες εκατομμυρίων νοικοκυριών.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η στροφή προς τα φωτοβολταϊκά αποκτά ιδιαίτερη δυναμική στη μεγαλύτερη πληθυσμιακά χώρα της Αφρικής, όπου το ηλεκτρικό δίκτυο παραμένει αναξιόπιστο και οι διακοπές ρεύματος αποτελούν μέρος της καθημερινότητας. Για δεκαετίες, οι κάτοικοι βασίζονταν σε γεννήτριες βενζίνης και πετρελαίου προκειμένου να εξασφαλίσουν ηλεκτρική ενέργεια. Πλέον, ολοένα περισσότερα νοικοκυριά αναζητούν διέξοδο στην ηλιακή ενέργεια.

Η αλλαγή αποτυπώνεται έντονα στη διεθνή αγορά ηλεκτρονικών Alaba, στο Λάγος, όπου τα καταστήματα φωτοβολταϊκού εξοπλισμού πολλαπλασιάζονται. Ενώ παλαιότερα κυριαρχούσαν οι γεννήτριες και οι συμβατικές ηλεκτρικές συσκευές, σήμερα ηλιακά πάνελ, μπαταρίες λιθίου και inverters καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο μέρος των εμπορικών χώρων.

Έμπορος που δραστηριοποιείται στην αγορά από το 2008 αναφέρει ότι, όταν ξεκίνησε, υπήρχαν ελάχιστα εξειδικευμένα καταστήματα. Σήμερα, ο αριθμός τους ξεπερνά τα 200, καθώς επιχειρήσεις που παραδοσιακά εμπορεύονταν ηλεκτρολογικό εξοπλισμό στρέφονται προς την ηλιακή τεχνολογία.

Το κόστος εγκατάστασης και η απόσβεση σε 16 μήνες

Παρά τη μεγάλη ζήτηση, το αρχικό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο. Σύμφωνα με έρευνα του BloombergNEF, ένα φωτοβολταϊκό σύστημα που μπορεί να καλύψει τις ανάγκες ενός νοικοκυριού τριών ατόμων κοστίζει περίπου 4.500 δολάρια, ποσό σχεδόν επταπλάσιο από την αγορά μιας καινούργιας γεννήτριας βενζίνης.

Ωστόσο, η οικονομική εικόνα αλλάζει όταν συνυπολογιστεί το λειτουργικό κόστος. Η τροφοδοσία μιας γεννήτριας με καύσιμα μπορεί να απαιτεί περίπου 200 δολάρια τον μήνα, καθιστώντας τα φωτοβολταϊκά οικονομικά ελκυστικότερα σε βάθος χρόνου. Υπό ευνοϊκές συνθήκες, η απόσβεση της επένδυσης μπορεί να επιτευχθεί ακόμη και μέσα σε 16 μήνες, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του BloombergNEF.

Η χρηματοδότηση, πάντως, παραμένει δύσκολη. Οι τράπεζες προσφέρουν καταναλωτικά δάνεια για οικιακά φωτοβολταϊκά, αλλά τα επιτόκια κυμαίνονται μεταξύ 27% και 36%, περιορίζοντας σημαντικά την πρόσβαση των νοικοκυριών.

Ενδεικτικό είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των περίπου 8,5 δισ. δολαρίων που δαπανήθηκαν για μικρής κλίμακας φωτοβολταϊκά στην υποσαχάρια Αφρική το 2025 καταβλήθηκε απευθείας από τους αγοραστές.

Ο πόλεμος επιταχύνει τη στροφή στην ηλιακή ενέργεια

Καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών διαδραματίζει η άνοδος των τιμών των καυσίμων. Η κατάργηση των κρατικών επιδοτήσεων στη βενζίνη τον Μάιο του 2023 προκάλεσε απότομη αύξηση του κόστους λειτουργίας των γεννητριών, ενώ η πολεμική σύγκρουση με το Ιράν επιδείνωσε περαιτέρω την κατάσταση.

Σύμφωνα με το Bloomberg, μετά την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο του 2026, οι τιμές της βενζίνης στη Νιγηρία αυξήθηκαν κατά 40% μέσα σε λίγες ημέρες.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση κατοίκου του Λάγος, ο οποίος δαπανούσε έως 70.000 νάιρα, περίπου 53 δολάρια, την εβδομάδα για τη λειτουργία γεννήτριας, ακόμη και με περιορισμένη χρήση. Τελικά, δανείστηκε χρήματα από φίλο του και εγκατέστησε φωτοβολταϊκό σύστημα ισχύος 3 kW, περιορίζοντας δραστικά την εξάρτησή του από τα καύσιμα.

Η κινεζική τεχνολογία αλλάζει την αγορά

Η δυναμική ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών συνδέεται και με τη μεγάλη παραγωγική ικανότητα της Κίνας. Η μαζική παραγωγή ηλιακών πάνελ και μπαταριών έχει μειώσει το κόστος του εξοπλισμού, επιτρέποντας σε κινεζικές εταιρείες να επεκταθούν σε αναδυόμενες αγορές όπως η Νιγηρία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Felicity Solar, της οποίας οι πωλήσεις στη χώρα αυξήθηκαν κατά 250% το 2023, ενώ έκτοτε καταγράφουν μέση ετήσια αύξηση περίπου 200%, σύμφωνα με τη διοίκησή της. Η ανάπτυξη αυτή πραγματοποιείται σε μια χώρα όπου περίπου 90 εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να στερούνται πρόσβασης σε ηλεκτρική ενέργεια.

Παρά τα εμπόδια, η στροφή στα φωτοβολταϊκά αποκτά σταδιακά χαρακτηριστικά ευρύτερου κοινωνικού μετασχηματισμού. Από τις επιχειρήσεις και τις αγροτικές κοινότητες μέχρι τα νεόνυμφα ζευγάρια, η δυνατότητα παραγωγής και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας μετατρέπεται από πολυτέλεια σε βασική καθημερινή ανάγκη.

Διαβάστε ακόμη