Νέα εμπόδια στην πρόσβαση των Αμερικανών αγροτών σε κρατική χρηματοδότηση για έργα ΑΠΕ και ενεργειακής αποδοτικότητας δημιουργεί η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, αλλάζοντας τους όρους ενός προγράμματος που έχει διοχετεύσει δισεκατομμύρια δολάρια στον αγροτικό τομέα.

Οι αλλαγές αφορούν το Rural Energy for America Program (REAP) του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας (USDA), μέσω του οποίου χρηματοδοτούνται μεταξύ άλλων φωτοβολταϊκά και αιολικά έργα, μονάδες παραγωγής ενέργειας από βιοαέριο, καθώς και παρεμβάσεις ενεργειακής αποδοτικότητας.

Με βάση τους νέους κανόνες, οι οποίοι τίθενται σε ισχύ στις 16 Οκτωβρίου, οι αγρότες δεν θα μπορούν πλέον να υποβάλλουν αίτηση για χρηματοδότηση πριν ολοκληρώσουν το ενεργειακό έργο. Επιπλέον, θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι το έργο έχει αποφέρει εξοικονόμηση ενέργειας για έναν ολόκληρο χρόνο.

Μέχρι σήμερα, το πρόγραμμα επέτρεπε σε αγρότες που δεν είχαν ακόμη ξεκινήσει την κατασκευή ενός έργου να υποβάλουν αίτηση για επιχορήγηση, η οποία μπορούσε να καλύψει έως και το 50% του κόστους.

Πάνω από 4,8 δισ. δολάρια σε ενεργειακά έργα

Σύμφωνα με ανάλυση της National Sustainable Agriculture Coalition (NSAC), το REAP έχει χρηματοδοτήσει περισσότερα από 19.000 ενεργειακά έργα Αμερικανών αγροτών και μικρών επιχειρήσεων την τελευταία δεκαετία. Στο διάστημα 2014-2025, το πρόγραμμα διοχέτευσε περισσότερα από 4,8 δισ. δολάρια μέσω επιχορηγήσεων και εγγυήσεων δανείων για έργα ανανεώσιμης ενέργειας και ενεργειακής αποδοτικότητας.

Τα φωτοβολταϊκά αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία επενδύσεων. Σύμφωνα με στοιχεία του USDA, σχεδόν το 64% των έργων του REAP από το 2017 αφορούσε εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας, επιτρέποντας σε αγροτικές επιχειρήσεις να παράγουν τη δική τους ηλεκτρική ενέργεια και να περιορίζουν το ενεργειακό τους κόστος. Ωστόσο, εκπρόσωποι αγροτικών οργανώσεων εκτιμούν ότι οι νέοι όροι ενδέχεται να αποκλείσουν σημαντικό αριθμό μικρών παραγωγών, καθώς θα πρέπει πλέον να καλύπτουν προκαταβολικά το συνολικό κόστος των επενδύσεων, το οποίο μπορεί να κυμαίνεται από μερικές χιλιάδες έως και εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια.

«Πιο ριψοκίνδυνο για τους μικρούς αγρότες»

«Για πολλούς αγρότες αυτό απλώς δεν θα είναι εφικτό», δήλωσε η Richa Patel της NSAC, επισημαίνοντας ότι ο κλάδος ήδη αντιμετωπίζει αυξημένο οικονομικό κόστος, μεταξύ άλλων λόγω των τιμών των καυσίμων και των λιπασμάτων.

Από την πλευρά του, το USDA υποστηρίζει ότι οι αλλαγές αποσκοπούν στο να διασφαλίσουν ότι το πρόγραμμα χρηματοδοτεί πραγματικά αποτελέσματα και όχι απλώς προβλεπόμενες αποδόσεις. Η κυβέρνηση Τραμπ είχε ήδη αναστείλει τις αιτήσεις για το REAP μέσα στο 2026, καθώς επανεξέταζε το θεσμικό πλαίσιο του προγράμματος. Παράλληλα, το 2025 είχε περιορίσει την επιλεξιμότητα για ορισμένα ηλιακά έργα, με την υπουργό Γεωργίας Μπρουκ Ρόλινς να υποστηρίζει ότι τα φωτοβολταϊκά καταλαμβάνουν πολύτιμη αγροτική γη που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για καλλιέργειες.

Η αλλαγή των κανόνων δημιουργεί έτσι νέα αβεβαιότητα για τις αγροτικές επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια, ιδιαίτερα για μικρότερες εκμεταλλεύσεις που βασίζονταν στις κρατικές επιχορηγήσεις για να περιορίσουν το αρχικό επενδυτικό κόστος.

Διαβάστε ακόμη